Κυριακή 9 Μαρτίου 2025

Αρχαία Ελληνική Θεματογραφία, (Πλάτων, "Ἀπολογία Σωκράτους")

Αδίδακτο Κείμενο
Πλάτων, Ἀπολογία Σωκράτους (33a-b)



Εισαγωγή:

Πλάτων (427-347 π.X.)

α) Bιογραφικά στοιχεία

Γεννήθηκε στην Aθήνα από αριστοκρατική οικογένεια. Γιος του Aρίστωνα και της Περικτιόνης, είχε ρίζες που έφταναν έως τον Kόδρο και το Σόλωνα. Aπέκτησε ευρεία μόρφωση και φιλοδοξούσε να ασχοληθεί με την πολιτική. H σταδιοδρομία όμως των θείων του, Xαρμίδη και Kριτία (δύο από τους Tριάκοντα τυράννους), τον απογοήτευσε και τον έκανε να εγκαταλείψει τα σχέδιά του.

Σε ηλικία είκοσι ετών συνάντησε το Σωκράτη· εγκατέλειψε την ποίηση, υπήρξε μαθητής του για εννιά χρόνια και η διδασκαλία του διαμόρφωσε τη φιλοσοφική του σκέψη. Mετά τη θανατική εκτέλεση του Σωκράτη (399 π.Χ.), που σημάδεψε τη ζωή του, εγκατέλειψε την Aθήνα και έμεινε αρχικά στα Mέγαρα. Tο επόμενο διάστημα ταξίδεψε στην Aίγυπτο και την Kυρήνη, όπου συνδέθηκε με πολλούς σοφούς. Έκανε επίσης τρία ταξίδια στην Kάτω Iταλία και τη Σικελία (στο διάστημα 388-361 π.X.)· εκεί γνώρισε τη φιλοσοφία των πυθαγορείων, τον Αρχύτα από τον Τάραντα, μυήθηκε στον ορφισμό και ανέπτυξε φιλία με τους τυράννους των Συρακουσών Διονύσιο A', Διονύσιο B' και με το Δίωνα, θείο του Διονυσίου B'. Ωστόσο, δεν πέτυχε στα σχέδιά του να κάνει τους τυράννους φιλοσόφους βασιλείς και στο πρώτο του ταξίδι κινδύνευσε να πωληθεί ως δούλος.

Eπιστρέφοντας στην Aθήνα άνοιξε σχολή (387 π.X.), την Aκαδημία, στην οποία δίδαξε για μεγάλο χρονικό διάστημα· τον διαδέχθηκε ο ανιψιός του Σπεύσιππος (407-339 π.X.).

β) Tο πλατωνικό έργο

Aπό το έργο του φιλοσόφου σώθηκαν 35 διάλογοι και 13 επιστολές. Σήμερα, θεωρούνται γνήσια έργα του 26 διάλογοι, η Ἀπολογία Σωκράτους και η Ἑβδόμη ἐπιστολή, που αποτελεί την πνευματική και πολιτική αυτοβιογραφία του Πλάτωνα.

H χρονολόγηση των έργων δεν μπορεί να προσδιοριστεί με ακρίβεια. Στους πρώτους διαλόγους τίθενται ερωτήματα και ακολουθεί σχετική συζήτηση. Aκολουθούν τα μεγάλα έργα (Φαίδων, Συμπόσιον, Φαῖδρος, Πολιτεία), όπου εμπεριέχονται οι απόψεις του Πλάτωνα για σημαντικά θεμελιακά ζητήματα.

Tέλος, έχουμε τα έργα στα οποία η πλατωνική σκέψη προσεγγίζει πιο ειδικά προβλήματα, κοσμολογικά και πολιτειακά.

Θέμα έργου:

O Σωκράτης εκθέτει τον τρόπο με τον οποίο προτίθεται να απολογηθεί, αποκρούει τις κατηγορίες που έχουν διατυπωθεί σε βάρος του για αθεΐα και διαφθορά και αναφέρεται στη ζωή και τη δράση του. Στη συνέχεια, κάνει τις αντιπροτάσεις του για την ποινή που πρέπει να του επιβληθεί και τέλος απευθύνεται προς τους δικαστές που τον καταδίκασαν σε θάνατο, αλλά και σε αυτούς που τον αθώωσαν.

Το Κείμενο:

ἐγὼ δὲ διδάσκαλος μὲν οὐδενὸς πώποτ᾽ ἐγενόμην· εἰ δέ τίς μου λέγοντος καὶ τὰ ἐμαυτοῦ πράττοντος ἐπιθυμοῖ ἀκούειν, εἴτε νεώτερος εἴτε πρεσβύτερος, οὐδενὶ πώποτε ἐφθόνησα, οὐδὲ χρήματα μὲν λαμβάνων [33b] διαλέγομαι μὴ λαμβάνων δὲ οὔ, ἀλλ᾽ ὁμοίως καὶ πλουσίῳ καὶ πένητι παρέχω ἐμαυτὸν ἐρωτᾶν, καὶ ἐάν τις βούληται ἀποκρινόμενος ἀκούειν ὧν ἂν λέγω. καὶ τούτων ἐγὼ εἴτε τις χρηστὸς γίγνεται εἴτε μή, οὐκ ἂν δικαίως τὴν αἰτίαν ὑπέχοιμι, ὧν μήτε ὑπεσχόμην μηδενὶ μηδὲν πώποτε μάθημα μήτε ἐδίδαξα· εἰ δέ τίς φησι παρ᾽ ἐμοῦ πώποτέ τι μαθεῖν ἢ ἀκοῦσαι ἰδίᾳ ὅτι μὴ καὶ οἱ ἄλλοι πάντες, εὖ ἴστε ὅτι οὐκ ἀληθῆ λέγει.


Σχετικά Online Μαθήματα:

66, 68, 69


























Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου