ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ
ΣΤΟ YOUTUBE - ΛΑΤΙΝΙΚΑ
Φιλόλογος Α.Π.Θ. - Εκπαιδευτικός // Live Φιλολογικά Μαθήματα σε Tiktok & Youtube // Online Συμβουλευτική (για μαθητές, γονείς, φοιτητές φιλολογίας και νέους συναδέλφους φιλολόγους)!
Τρίτη 18 Μαρτίου 2025
ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ ΣΤΟ YOUTUBE - ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΑΠΟΔΕΛΤΙΩΣΗ ΜΑΘΗΜΑΤΩΝ
ΣΤΟ YOUTUBE -
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ - ΠΕΙΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ (Γ' ΤΟΜΟΣ)
ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ -
ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
ΠΕΙΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ (Γ' ΤΟΜΟΣ)
(ΣΠΥΡΙΔΩΝ Κ. ΚΟΥΤΡΑΣ)
ΆΣΚΗΣΗ 1
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
ΠΗΓΗ:
ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ - ΣΥΝΩΝΥΜΑ - ΠΕΙΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ (Γ' ΤΟΜΟΣ)
ΛΕΞΙΛΟΓΙΚΕΣ ΑΣΚΗΣΕΙΣ -
ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΠΕΙΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ - ΤΕΥΧΟΣ Γ'
(ΣΠΥΡΙΔΩΝ Κ. ΚΟΥΤΡΑΣ)
ΆΣΚΗΣΗ 1
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
ΆΣΚΗΣΗ 2
ΑΠΑΝΤΗΣΗ
ΆΣΚΗΣΗ 3
Να συμπληρώσετε συνώνυμα του επιθέτου μοναδικού που συνδυάζονται με το ουσιαστικό κάλλους.
ΑΠΑΝΤΗΣΗ:
ΠΗΓΗ:
ΠΕΙΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ -ΤΕΥΧΟΣ Γ'
ΣΠΥΡΙΔΩΝ Κ. ΚΟΥΤΡΑΣ
ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΣΑΒΒΑΛΑΣ
Αρχαία Ελληνική Θεματογραφία (Ξενοφῶντος, " Ἱέρων " )
Ξενοφῶντος, Ἱέρων, 5, 1-2
Εισαγωγή:
Το έργο «Ἱέρων», το οποίο είναι ένας διάλογος ανάμεσα στον ποιητή Σιμωνίδη και τον τύραννο των Συρακουσών Ιέρωνα, πραγματεύεται το θέμα της τυραννίδας. Στην απορία του ποιητή αν οι τύραννοι χαίρουν περισσοτέρων απολαύσεων και λιγότερων απογοητεύσεων από τους απλούς πολίτες, ο Ιέρωνας απαντά συγκρίνοντας τον τυραννικό και τον ιδιωτικό βίο κι επιχειρώντας να αποδείξει πως ο τύραννος δεν μπορεί να είναι περισσότερο ευτυχισμένος από τους απλούς πολίτες.
Στο συγκεκριμένο απόσπασμα ο Ιέρωνας αναφέρει την δυσκολία που αντιμετωπίζει ένας τύραννος ως προς το δίλημμα ορθής επιλογής προσώπων για να τα χρησιμοποιήσει.
Το Κείμενο:
Χαλεπὸν δ᾿ ἐρῶ σοι καὶ ἄλλο πάθημα, ὦ Σιμωνίδη, τῶν τυράννων. Γιγνώσκουσι μὲν γὰρ οὐδὲν ἧττον τῶν ἰδιωτῶν τοὺς ἀλκίμους τε καὶ σοφοὺς καὶ δικαίους. Τούτους δ᾿ ἀντὶ τοῦ ἄγασθαι φοβοῦνται, τοὺς μὲν ἀνδρείους, μή τι τολμήσωσι τῆς ἐλευθερίας ἕνεκεν, τοὺς δὲ σοφούς, μή τι μηχανήσωνται, τοὺς δὲ δικαίους, μὴ ἐπιθυμήσῃ τὸ πλῆθος ὑπ᾿ αὐτῶν προστατεῖσθαι. Ὅταν δὲ τοὺς τοιούτους διὰ τὸν φόβον ὑπεξαιρῶνται, τίνες ἄλλοι αὐτοῖς καταλείπονται χρῆσθαι ἀλλ᾿ ἢ οἱ ἄδικοί τε καὶ ἀκρατεῖς καὶ ἀνδραποδώδεις; Οἱ μὲν ἄδικοι πιστευόμενοι, διότι φοβοῦνται ὥσπερ οἱ τύραννοι τὰς πόλεις μήποτε ἐλεύθεραι γενόμεναι ἐγκρατεῖς αὐτῶν γένωνται, οἱ δ᾿ ἀκρατεῖς τῆς εἰς τὸ παρὸν ἐξουσίας ἕνεκα, οἱ δ᾿ ἀνδραποδώδεις, ὅτι οὐδ᾿ αὐτοὶ ἀξιοῦσιν ἐλεύθεροι εἶναι.
Χαλεπὸν δ᾿ ἐρῶ σοι καὶ ἄλλο πάθημα, ὦ Σιμωνίδη, τῶν τυράννων. Γιγνώσκουσι μὲν γὰρ οὐδὲν ἧττον τῶν ἰδιωτῶν τοὺς ἀλκίμους τε καὶ σοφοὺς καὶ δικαίους. Τούτους δ᾿ ἀντὶ τοῦ ἄγασθαι φοβοῦνται, τοὺς μὲν ἀνδρείους, μή τι τολμήσωσι τῆς ἐλευθερίας ἕνεκεν, τοὺς δὲ σοφούς, μή τι μηχανήσωνται, τοὺς δὲ δικαίους, μὴ ἐπιθυμήσῃ τὸ πλῆθος ὑπ᾿ αὐτῶν προστατεῖσθαι. Ὅταν δὲ τοὺς τοιούτους διὰ τὸν φόβον ὑπεξαιρῶνται, τίνες ἄλλοι αὐτοῖς καταλείπονται χρῆσθαι ἀλλ᾿ ἢ οἱ ἄδικοί τε καὶ ἀκρατεῖς καὶ ἀνδραποδώδεις; Οἱ μὲν ἄδικοι πιστευόμενοι, διότι φοβοῦνται ὥσπερ οἱ τύραννοι τὰς πόλεις μήποτε ἐλεύθεραι γενόμεναι ἐγκρατεῖς αὐτῶν γένωνται, οἱ δ᾿ ἀκρατεῖς τῆς εἰς τὸ παρὸν ἐξουσίας ἕνεκα, οἱ δ᾿ ἀνδραποδώδεις, ὅτι οὐδ᾿ αὐτοὶ ἀξιοῦσιν ἐλεύθεροι εἶναι.
Απόδοση στα Νέα Ελληνικά:
(...)
«Γιγνώσκουσι μὲν γὰρ οὐδὲν ἧττον τῶν ἰδιωτῶν τοὺς ἀλκίμους τε καὶ σοφοὺς καὶ δικαίους»:
γιγνώσκω (ως γνωστικό) = γνωρίζω, ξέρω, διακρίνω, καταλαβαίνω, μαθαίνω, παρατηρώ, αρχίζω να εννοώ)
γιγνώσκω τι = ξέρω κάτι
γιγνώσκω τινά τι (η μία αιτιατική κατηγορούμενο στην άλλη) = αντιλαμβάνομαι
γιγνώσκω τινὸς ή τινὰ + κατηγορηματική μετοχή = αντιλαμβάνομαι, διακρίνω, διαπιστώνω ότι
γιγνώσκω + ειδική πρόταση = γνωρίζω ότι
γιγνώσκω + πλάγια ερωτηματική πρόταση = γνωρίζω πώς / τι
γιγνώσκω (ως δοξαστικό) = νομίζω, πιστεύω, έχω την γνώμη, κρίνω, φρονώ
γιγνώσκω τι = νομίζω
γιγνώσκω + ειδικό απαρέμφατο = νομίζω ότι
γιγνώσκω + τελικό απαρέμφατο = αποφασίζω να
γιγνώσκομαι (παθ.) = κηρύσσομαι ένοχος
Αντίθετο: ἀγνοῶ
Συνώνυμα: αισθάνομαι, ἐπαΐω, ἐπίσταμαι, καταμανθάνω, οἶδα, δοκῶ, κρίνω, φρονῶ.
οὐδὲν ἧττον + β΄ όρος σύγκρισης (σχήμα λιτότητας: ενώ τύποις εκφράζει κάτι λιγότερο, κατ’ ουσίαν δηλώνει κάτι περισσότερο) = καθόλου λιγότερο από, περισσότερο από
ὁ ἰδιώτης = ο απλός πολίτης
ὁ, ἡ ἄλκιμος, τὸ ἄλκιμον = ισχυρός, δυνατός, γενναίος
«Τούτους δ᾿ ἀντὶ τοῦ ἄγασθαι φοβοῦνται, τοὺς μὲν ἀνδρείους, τοὺς δὲ σοφούς, μή τι μηχανήσωνται»:
ἄγαμαι = θαυμάζω, εκπλήσσομαι, παραξενεύομαι, φθονώ, αγανακτώ, ευφραίνομαι
ἄγαμαί τι = θαυμάζω, επιδοκιμάζω
ἄγαμαί τινά τινος (γεν. αιτίας) = θαυμάζω κάποιον για κάτι
ἄγαμαί τινος (πράγμα) = επιδοκιμάζω κάτι
ἄγαμαί τί τινος (προσ.) = επαινώ κάτι
ἄγαμαί τινος + αιτιολογική ή κατηγορηματική μετοχή = εκπλήσσομαι που
Αντίθετα: βδελύσσομαι, καταφρονῶ, ὀνειδίζω
Συνώνυμα: ἀγάλλομαι, ἥδομαι, θαυμάζω, χαίρω
μηχανῶμαι = επινοώ, σχεδιάζω, τεχνάζομαι, επιχειρώ
μηχανῶμαί τι = κατασκευάζω, συναρμολογώ, επινοώ κάτι
μηχανῶμαί τινί τι = επινοώ κάτι εναντίον κάποιου
μηχανῶμαι + πλάγια ερώτηση = σκέφτομαι πώς
μηχανῶμαι + τελικό απαρέμφατο = σχεδιάζω να
μηχανῶμαι (μέσο) = προμηθεύομαι κάτι για τον εαυτό μου
Αντίθετα: δρῶ, (ἐπι)τελῶ
Συνώνυμα: ἐπινοῶ, σοφίζομαι, τεχνάζω, τεκταίνομαι, μήδομαι, μηχανορραφῶ
φοβέω-ῶ = προξενῶ / προκαλώ φόβο, εκφοβίζω, πτοῶ, τρέπω / εξαναγκάζω σε φυγή
φοβῶ τινα = εκφοβίζω, τρέπω σε φυγή
φοβοῦμαι + ενδοιαστική / πλάγια ερωτηματική / αιτιολογική πρόταση = φοβάμαι μήπως / πώς / γιατί
φοβοῦμαι + τελικό απαρέμφατο = φοβάμαι να
φοβοῦμαι + κατηγορηματική μετοχή = φοβάμαι πως
Αντίθετα: θαρρῶ, θαρσῶ, τολμῶ
Συνώνυμα: φόβον ἐμποιῶ / ἐμβάλλω, δέδοικα, ὀκνῶ, ὀρρωδῶ
«μὴ ἐπιθυμήσῃ τὸ πλῆθος ὑπ᾿ αὐτῶν προστατεῖσθαι»:
προστατέομαι -οῦμαι ὑπό τινος = κυβερνώμαι, διοικούμαι από κάποιον
προστατέω –ῶ τινος = κυβερνώ, διοικώ, προστατεύω κάποιον
«Ὅταν δὲ τοὺς τοιούτους διὰ τὸν φόβον ὑπεξαιρῶνται»:
ὑπεξαιρῶ = αφαιρώ από κάτω, απομακρύνω κάτι κρυφά, παραμερίζω, εξαφανίζω, εξοντώνω, καταστρέφω
«τίνες ἄλλοι αὐτοῖς καταλείπονται χρῆσθαι ἀλλ᾿ ἢ οἱ ἄδικοί τε καὶ ἀκρατεῖς καὶ ἀνδραποδώδεις;»:
καταλείπω = αφήνω πίσω, κληροδοτώ, εγκαταλείπω, παραδίδω, ανέχομαι, επιτρέπω
καταλείπομαι = εγκαταλείπομαι, απομένω
ὁ, ἡ ἀκρατής, τὸ ἀκρατὲς = ανίσχυρος, αχαλίνωτος, ακόλαστος
ὁ, ἡ ἀνδραποδώδης, τὸ ἀνδραποδῶδες = δουλικός, δουλοπρεπής
«ἐγκρατεῖς αὐτῶν γένωνται»:
ὁ, ἡ ἐγκρατής, τὸ ἐγκρατὲς = α) ισχυρός, κυρίαρχος (επί άλλων), β) κυρίαρχος στον εαυτό του
Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας:
Ξενοφῶν (περίπου 430-355 π.X.)
Ο Ξενοφών καταγόταν από το δήμο των Ερχειέων της Αττικής [Έρχεια (η): τα σημερινά Σπάτα]. Ο πατέρας του Γρύλλος ήταν ευκατάστατος γαιοκτήμονας και ο Ξενοφών γνώρισε καλά την αγροτική ζωή και ασχολήθηκε πολύ με την ιππασία. Όπως όλοι οι εύποροι νέοι της εποχής του, πήρε καλή μόρφωση. Yπήρξε μαθητής του Σωκράτη, τον οποίο σεβόταν και αγαπούσε, έχοντάς τον ως πρότυπο, όπως και οι άλλοι μαθητές του, οι οποίοι σε όλη τους τη ζωή ασχολήθηκαν με τη φιλοσοφία.
Τα γεγονότα του Πελοποννησιακού πολέμου, η σύγχυση και η απαισιοδοξία που επικρατούσαν στην Αθήνα κατά τη διάρκειά του δημιούργησαν πολλές ανησυχίες στο νέο και φιλόδοξο Ξενοφώντα, ο οποίος αναζητούσε πεδίο δράσης έξω από την αγωνιώδη πολιτική ατμόσφαιρα του τόπου του. Έτσι, όταν ο φίλος του Πρόξενος ο Βοιωτός, το 401 π.Χ., στρατολογούσε μισθοφόρους για την εκστρατεία του Κύρου εναντίον του αδελφού του Αρταξέρξη Β', βασιλιά της Περσίας, με σκοπό την εκθρόνισή του, εκμεταλλεύτηκε την ευκαιρία και βρέθηκε στην Ασία, στο μισθοφορικό ελληνικό στράτευμα του Κύρου. Μετά το θάνατο του Κύρου, στη μάχη στα Κούναξα (401 π.Χ.), κοντά στον Ευφράτη ποταμό, και τη δολοφονία των Ελλήνων στρατηγών, ο Ξενοφών ανέλαβε ηγετικές πρωτοβουλίες και συνέβαλε στην επιστροφή των Ελλήνων μισθοφόρων από τα βάθη της Ασίας στην Τραπεζούντα και στο Βυζάντιο.
Ο ιστορικός νωρίς είχε εκδηλώσει την αγάπη του προς τη Σπάρτη (φιλολάκων ἱστοριογράφος) και ακολούθησε τον Αγησίλαο στη Μ. Ασία, όταν αυτός το 396 π.X. ανέλαβε την αρχηγία των Λακεδαιμονίων. Μάλιστα το 394 π.Χ., στη μάχη της Κορώνειας, στη Βοιωτία, πήγε μαζί του εναντίον της Aθήνας. Οι Αθηναίοι για την πράξη του αυτή τον τιμώρησαν με εξορία, ενώ αντίθετα οι Σπαρτιάτες τον τίμησαν προσφέροντάς του «προξενία» (άδεια διαμονής στη Σπάρτη) και του δώρισαν μεγάλο αγρόκτημα στο Σκιλλούντα τη ςΗλείας, κοντά στην Ολυμπία, όπου εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του και έζησε είκοσι χρόνια ασχολούμενος με αγροτικά έργα και τη συγγραφή βιβλίων.
Μετά τη μάχη στα Λεύκτρα (371 π.Χ.), οι Ηλείοι κατέλαβαν το Σκιλλούντα και ο Ξενοφών εκδιώχθηκε και αναγκάστηκε να καταφύγει στην Κόρινθο. Όταν έγινε προσέγγιση Αθήνας και Σπάρτης εναντίον των Θηβαίων, ανακλήθηκε η απόφαση για την εξορία του και αποκαταστάθηκαν τα πολιτικά του δικαιώματα. Δεν είναι όμως βέβαιο αν και πότε επωφελήθηκε από την ευκαιρία αυτή, για να ξαναγυρίσει στην πατρίδα του. Ωστόσο, οι δυο γιοι του υπηρέτησαν στο αθηναϊκό ιππικό και ο ένας, ο Γρύλλος, σκοτώθηκε πολεμώντας γενναία στη μάχη της Μαντινείας (362 π.Χ.).
β) Tο έργο του
Στο έργο αλλά και την προσωπικότητα του Ξενοφώντα υπήρξε καθοριστική η επίδραση του δασκάλου του, Σωκράτη, και του βασιλιά Αγησίλαου. Στον πρώτο θαύμαζε την προσήλωσή του στις ηθικές αξίες της ζωής και στο δεύτερο τις αρετές και τις ηγετικές του ικανότητες. Ανήσυχη φύση, με ροπή στις περιπέτειες, είχε πολλά και ποικίλα ενδιαφέροντα, όπως αποδεικνύεται από το περιεχόμενο των έργων του που έχουν σωθεί.
Επειδή η ειδολογική και η χρονολογική κατάταξη των έργων του είναι δύσκολη, παρουσιάζονται σε ομάδες με βάση το περιεχόμενό τους.
Ἱέρων ἤ Τυραννικός: Διαλογικό πολιτικό σύγγραμμα στο οποίο ο τύραννος των Συρακουσών, Ιέρων, συζητάει φανταστικά με τον ποιητή Σιμωνίδη για την τυραννία. Ο Σιμωνίδης συμβουλεύει τον Ιέρωνα, ώστε να γίνει η τυραννία πιο ανεκτή στο λαό αλλά και στον ίδιο τον τύραννο.
Γλώσσα:Η αττική γλώσσα του Ξενοφώντα διακρίνεται για την καθαρότητά της. Η γλωσσική ομαλότητα, τα εύληπτα νοήματα και η απλότητα του ύφους κατακτούσαν τους αναγνώστες του. Ως υπόδειγμα αττικισμού, τον αποκαλούσαν«αττική μέλισσα», όπως και το Σοφοκλή.
Eπίδραση:
Κανένας δεν αμφισβητεί το αξιόλογο και πολύπλευρο ταλέντο του Ξενοφώντα. Ως ιστορικός, βέβαια, υπολείπεται του Θουκυδίδη στην αντικειμενικότητα της εξιστόρησης και στο βάθος των νοημάτων, ως συγγραφέας όμως είναι υποδειγματικός για την ενάργεια, τη φυσικότητα και την παραστατικότητα της αφήγησης.Eνδιαφέρεται περισσότερο για την ψυχολογία των ανθρώπων παρά για την ανάλυση των πολιτικών δυνάμεων. Η θρησκευτική θεώρηση των πραγμάτων από τον ιστορικό παραπέμπει στον Ηρόδοτο και η αφήγησή του μερικές φορές έχει ηθικολογικό ύφος.
Η επίδρασή του υπήρξε σημαντική στους Έλληνες και τους Ρωμαίους. O Iούλιος Kαίσαρ τον εκτιμούσε και ο Kικέρων μετέφρασε τον Oικονομικό και μέρος της Kύρου Παιδείας· η εκτίμηση που απολαμβάνει φτάνει έως τους νεότερους. Λόγω του απλού αττικού ύφους, είναι ένας από τους πρώτους κλασικούς συγγραφείς που μελετούν οι νέοι οι οποίοι σπουδάζουν αρχαία ελληνικά. Περισσότερο από όλα τα έργα του Ξενοφώντα η Ανάβαση έγινε, από την αρχαιότητα ακόμη, προσφιλές πανελλήνιο ανάγνωσμα. Η περιπέτεια των Μυρίων, κέρδισε, στον αρχαίο κόσμο, μεγάλη φήμη. O Μέγας Aλέξανδρος υπενθυμίζει στους στρατιώτες του (στην Ισσό το 331 π.Χ.) το ένδοξο κατόρθωμα εκείνων.
(...)
▪︎Σχετικά Online Μαθήματα:
192o Online Μάθημα
193ο Online Μάθημα
194ο Online Μάθημα
195o Online Μάθημα
Πηγές:
Εγγραφή σε:
Σχόλια (Atom)