Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αδίδακτα Κείμενα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Αδίδακτα Κείμενα. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026

355 & 356 Online Μάθημα, Ισοκράτους Πανηγυρικός, 164-165

 

















355 & 356 Online Μάθημα στο Tiktok!






Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας

Ἰσοκράτης


O Iσοκράτης (436-338 π.X.), από το δήμο της Eρχείας, υπήρξε μαθητής του Πρόδικου, του Γοργία, του Πρωταγόρα και ίσως του Σωκράτη. O πατέρας του Θεόδωρος, ιδιοκτήτης εργαστηρίων κατασκευής αυλών, υπέστη οικονομική καταστροφή εξαιτίας του Πελοποννησιακού πολέμου και ο Iσοκράτης, για να ζήσει, έγινε λογογράφος και, στη συνέχεια, άνοιξε σχολή ρητορικής στη Xίο και κατόπιν στην Aθήνα2, με διάσημους μαθητές, ρήτορες και ιστορικούς.

Oι απόψεις του για τα πολιτικά πράγματα της Eλλάδας ήταν πρωτοποριακές. Πρότεινε στον Πανηγυρικὸ του (380 π.X.) τη συνένωση όλων των Eλλήνων σε αγώνα εναντίον των Περσών με ηγέτη το βασιλιά της Mακεδονίας Φίλιππο. Tο πολιτικό του όραμα όμως δεν εκπληρώθηκε όσο ζούσε, παρά μόνο μετά το θάνατό του, στο πρόσωπο του M. Aλεξάνδρου. H μάχη στη Xαιρώνεια (338 π.X.) διέψευσε τις ελπίδες για συνένωση των Eλλήνων και ύστερα από λίγες μέρες ο ρήτορας πέθανε, από εκούσια ασιτία.

Aπό το έργο του διασώθηκαν 21 λόγοι (δικανικοί, παραινετικοί, επιδεικτικοί) και 9 επιστολές. Mε τον Kατὰ τῶν Σοφιστῶν λόγο του στρέφεται ενάντια στους σοφιστές. Παρόμοια υπόθεση έχουν η Ἑλένη [εγκώμιο της ομορφιάς της και επίκριση εριστικών (= αυτοί που αγαπούν τις συζητήσεις, φιλόνικοι)] και ο Bούσιρις (επίκριση Aθηναίου σοφιστή, που υπερασπίστηκε τον Αιγύπτιο Βούσιρη)3. Στον Πανηγυρικό (σύνθεση επιδεικτικού και συμβουλευτικού λόγου) εξυμνεί το μεγαλείο της Aθήνας και καλεί τους Έλληνες να ομονοήσουν, πολεμώντας τους βαρβάρους, ενώ στον Πλαταϊκὸ παρουσιάζει στους Aθηναίους τις αδικίες που διέπραξαν οι Θηβαίοι μετά την κατάληψη των Πλαταιών.

Ένα μέρος των λόγων του αφορά πολιτικά προβλήματα μεγάλης σημασίας, όπως η αυταρχική διαμόρφωση του αθηναϊκού πολιτεύματος, η εξωτερική πολιτική της Aθήνας, η συνένωση των Eλλήνων κατά των Περσών κ.ά.

Στον Περὶ (τῆς) εἰρήνης ο ρήτορας τάσσεται υπέρ της ειρήνης μεταξύ Aθηναίων και των συμμάχων τους Xίων, Pοδίων και Bυζαντίων. O Ἀρεοπαγιτικὸς εκθειάζει το πολίτευμα4 της μετριοπαθούς δημοκρατίας του παρελθόντος, στο οποίο, κατά τον Iσοκράτη, πρέπει να επιστρέψει η Aθήνα. O Eὐαγόρας και ο Πρὸς Nικοκλέα λόγος («Kυπριακοί λόγοι») σκιαγραφούν τον ιδανικό ηγεμόνα, ενώ στο ίδιο πνεύμα κινείται και ο Πρὸς Δημόνικον, με τον οποίο συμβουλεύει, με μια σειρά ρητών, το γιο φίλου του για τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να ζει. Στον Περὶ ἀντιδόσεως εκθέτει λεπτομερώς τη δράση του και υπερασπίζεται τον εαυτό του στο δικαστήριο, όταν κάποιος τον προσκάλεσε σε αντίδοση (= πρόταση για ανταλλαγή περιουσίας). O Φίλιππος, προτρέπει το βασιλιά της Mακεδονίας να ηγηθεί των Eλλήνων και να εκστρατεύσει εναντίον των Περσών. Tέλος, ο Παναθηναϊκὸς εγκωμιάζει την Aθήνα και τον πολιτισμό της.

O Iσοκράτης επέφερε αλλαγές στην επιδεικτική ρητορεία. Aπέφυγε τις μεταφορικές έννοιες, χρησιμοποίησε λίγες εικόνες και πολλά σχήματα λόγου και έγραψε μεγάλες περιόδους, που συχνά εκτείνονταν σε μισή σελίδα, αλλά με ομαλή διάταξη των λέξεων. Διακρίθηκε επίσης για το επιδεικτικό ύφος, τη σαφήνεια και την τελειότητα της δομής.


ΠΗΓΕΣ:

https://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2336/Istoria-tis-Archaias-Ellinikis-Grammateias_A-B-G-Gymnasiou_html-apli/index2d_2.html

https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/library/browse.html?text_id=46&page=17



Σάββατο 4 Ιουλίου 2026

Αδίδακτο Κείμενο, Λυσίας, «Κατά Ἀλκιβιάδου» Α 10-12




 Λυσίου, «Κατὰ  Ἀλκιβιάδου»

 Α 10-12

Εισαγωγή:

Στον «Κατὰ Ἀλκιβιάδου λιποταξίου» λόγο του Λυσία, ο Αλκιβιάδης, γιος του ομώνυμου πολιτικού των Αθηναίων, κατηγορείται από τον Αρχεστρατίδη για λιποταξία και δειλία. Συγκεκριμένα, κατά την εκστρατεία τους (395 π. Χ.) στην Αλίαρτο για να βοηθήσουν τους Θηβαίους που απειλούνταν από τους Σπαρτιάτες, ο Αλκιβιάδης, ενώ είχε καταταγεί στο πεζικό, φοβούμενος την έκβαση μιας πιθανής αναμέτρησής του με σπαρτιάτη οπλίτη, παρουσιάστηκε αυθαίρετα στο ιππικό, χωρίς μάλιστα να έχει προηγουμένως υποβληθεί στην προβλεπόμενη δοκιμασία. Στο απόσπασμα της δευτερολογίας ο ρήτορας ανασκευάζει τα επιχειρήματα των συνηγόρων αποδεικνύοντας έτσι την ενοχή του Αλκιβιάδη. Το αποτέλεσμα όμως της δίκης μας είναι άγνωστο.

Το Κείμενο:

Ἀλκιβιάδης δ᾽ ἐτόλμησεν ἀναβῆναι, οὔτε εὔνους ὢν τῷ πλήθει, οὔτε πρότερον ἱππεύσας, οὔτε νῦν ἐπιστάμενος, οὔτε ὑφ᾽ ὑμῶν δοκιμασθείς, ὡς οὐκ ἐξεσόμενον τῇ πόλει δίκην παρὰ τῶν ἀδικούντων λαμβάνειν. Ἐνθυμηθῆναι δὲ χρὴ ὅτι, εἰ ἐξέσται ὅτι ἄν τις βούληται ποιεῖν οὐδὲν ὄφελος (ἔσται )νόμους κεῖσθαι ἢ ὑμᾶς συλλέγεσθαι ἢ στρατηγοὺς αἱρεῖσθαι. Θαυμάζω δέ, ὦ ἄνδρες δικασταί, εἴ τις ἀξιοῖ, ἐὰν μέν τις προσιόντων τῶν πολεμίων τῆς πρώτης τάξεως τεταγμένος τῆς δευτέρας γένηται, τούτου μὲν δειλίαν καταψηφίζεσθαι, ἐὰν δέ τις ἐν τοῖς ὁπλίταις τεταγμένος ἐν τοῖς ἱππεῦσιν ἀναφανῇ, τούτῳ συγγνώμην ἔχειν. Καὶ μὲν δή, ὦ ἄνδρες δικασταί, ἡγοῦμαι δικάζειν ὑμᾶς οὐ μόνον τῶν ἐξαμαρτανόντων ἕνεκα, ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τοὺς ἄλλους τῶν ἀκοσμούντων σωφρονεστέρους ποιῆτε.


Απόδοση στα Νέα Ελληνικά:

Ο Αλκιβιάδης, όμως, τόλμησε να καταταγεί στο ιππικό, ενώ δεν ήταν φιλικά προσκείμενος προς τον λαό, ούτε είχε προηγουμένως υπηρετήσει στο ιππικό, ούτε είναι εξασκημένος (να ιππεύει) μέχρι τώρα (ή: ούτε ακόμα και τώρα γνωρίζει σε βάθος την τεχνική της ιππομαχίας) και ούτε είχε εξεταστεί από εσάς, γιατί κατά την γνώμη του, δεν θα είναι δυνατόν η πόλη να τιμωρήσει εκείνους που αδικούν (ή: τους παραβάτες). Πρέπει δε να λάβετε υπόψη ότι, αν θα έχει το δικαίωμα να κάνει ο καθένας ό,τι τυχόν θέλει, θα είναι περιττό να θεσπίζονται νόμοι ή εσείς να συγκεντρώνεστε ή να εκλέγετε στρατηγούς. Απορώ όμως, κύριοι δικαστές, που ένας πολίτης έχει την αξίωση, εάν κάποιος, την ώρα που πλησιάζουν οι εχθροί, ενώ έχει παραταχθεί (τοποθετηθεί) στην πρώτη γραμμή, βρεθεί στη δεύτερη, να τον καταδικάζετε για δειλία, αν όμως κάποιος ενώ έχει καταταγεί στο πεζικό εμφανιστεί στο ιππικό, να τον συγχωρείτε. Ασφαλώς, κύριοι δικαστές, νομίζω ότι δικάζετε όχι μόνο για να τιμωρήσετε αυτούς που αδικούν (παρανομούν), αλλά για να κάνετε περισσότερο συνετούς και τους άλλους απείθαρχους πολίτες.

Λεξιλόγιο:

«Ἀλκιβιάδης δ᾽ ἐτόλμησεν ἀναβῆναι»:
ἀναβῆναι = να ανέβει σε άλογο, να ιππεύσει, να καταταγεί στο ιππικό
τολμῶ ἀναβαίνειν = έχω το θράσος να καταταγώ στο ιππικό

«οὔτε εὔνους ὢν τῷ πλήθει»:
εὔνους τῷ πλήθει = ευνοϊκά διακείμενος προς τον λαό, φιλικά προσκείμενος προς τον λαό (τους δημοκρατικούς), τρέφω συμπάθεια προς τον λαό

«οὔτε νῦν ἐπιστάμενος»:
ἐπιστάμενος = γνωρίζει καλά (την τεχνική της ιππομαχίας), είναι εξασκημένος (να ιππεύει)

«δίκην παρὰ τῶν ἀδικούντων λαμβάνειν»:
δίκην λαμβάνω παρά τινος = τιμωρώ κάποιον, επιβάλλω ποινή σε κάποιον
δίκην δίδωμί τινι = τιμωρούμαι από κάποιον

«νόμους κεῖσθαι»: αναφέρεται στους νόμους για τους στρατεύσιμους.
νόμος κεῖται (ως παθητικό του «τίθημι νόμον») = έχει τεθεί νόμος, έχει οριστεί, έχει θεσπιστεί νόμος, υφίσταται νομικό πλαίσιο για κάτι

«ἢ ὑμᾶς συλλέγεσθαι»:
συλλέγομαι = συγκεντρώνομαι, συνέρχομαι· εδώ αναφέρεται στη συγκέντρωση πολιτών πριν την εκστρατεία, στην επιστράτευση

«Θαυμάζω δὲ»:
θαυμάζω, εἰ (αιτιολογική πρόταση) = απορώ που, παραξενεύομαι επειδή
θαυμάζω εἰ (πλάγια ερωτηματική πρόταση) = απορώ / παραξενεύομαι πώς

«καταψηφίζεσθαι τούτου δειλίαν» = να καταδικάζετε αυτόν για δειλία (η αιτιατική πτώση ανάγει το αδίκημα σε αιτία της καταδίκης)
καταψηφίζομαί τινος θάνατον = καταδικάζω κάποιον σε θάνατο (η αιτιατική πτώση δηλώνει την ποινή)
Στα δικαστικά ρήματα (αἰτιῶμαι, γράφομαι, δικάζω, διώκω, καταγιγνώσκω, καταψηφίζομαι, κατηγορῶ, κρίνω, τιμωροῦμαι) συνήθως η γενική είναι της αιτίας ή του εγκλήματος ή της ποινής και η αιτιατική το αντικείμενο.
π.χ. Ὁ Μέλητος ἐγράψατό με ἀσεβείας.

«ἐν τοῖς ἱππεῦσιν ἀναφανῇ»:
ἀναφαίνομαι = εμφανίζομαι· εδώ η πρόθεση «ἀνὰ» δηλώνει το ξαφνικό, το αναπάντεχο, την έκπληξη από το απρόσμενο της πράξης ως αποτελέσματος δειλίας ή θρασύτητας.

«συγγνώμην ἔχω (τινὶ)» = συγχωρώ

«Καὶ μὲν δὴ»
= ασφαλώς, και βέβαια

«οὐ μόνον …ἕνεκα… ἀλλ᾽ ἵνα καὶ…»:
παρατακτική σύνδεση των δύο μερών με το ζεύγος «οὐ μόνον… ἀλλὰ καὶ...». Επιδοτική καταφατική σύνδεση, καθώς το δεύτερο μέρος από τα συμπλεκόμενα προβάλλεται ως πιο σημαντικό από το πρώτο.

«ἀλλ᾽ ἵνα καὶ τοὺς ἄλλους τῶν ἀκοσμούντων σωφρονεστέρους ποιῆτε»:
οι «ἀκοσμοῦντες», είναι οι πολίτες που παρουσιάζουν παραβατική συμπεριφορά, αυτοί που παρεκκλίνουν από τα επιτρεπτά όρια κοινωνικής συμπεριφοράς, ενώ οι «σωφρονέστεροι» είναι οι «καθώς πρέπει», οι πειθαρχημένοι, οι φρόνιμοι πολίτες.

«ἵνα σωφρονεστέρους ποιῆτε» = για να να τους καταστήσετε περισσότερο συνετούς.



ΟΙ ΔΕΥΤΕΡΕΥΟΥΣΕΣ ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΕΙΜΕΝΟΥ:

«ὅτι, …οὐδὲν ὄφελος (ἔσται) νόμους κεῖσθαι ἢ ὑμᾶς συλλέγεσθαι ἢ στρατηγοὺς αἱρεῖσθαι»:
δευτερεύουσα ονοματική ειδική πρόταση. Εισάγεται με τον ειδικό σύνδεσμο ὅτι, γιατί δηλώνει γνώμη αντικειμενική, εκφέρεται με οριστική μέλλοντα(«ἔσται»), γιατί δηλώνει το πραγματικό στο μέλλον και λειτουργεί ως αντικείμενο στο απαρέμφατο «ἐνθυμηθῆναι».


«εἰ ἐξέσται ποιεῖν»:
δευτερεύουσα επιρρηματική υποθετική πρόταση. Εισάγεται με τον υποθετικό σύνδεσμο εἰ και εκφέρεται με οριστική μέλλοντα Με απόδοση την οριστική μέλλοντα της απρόσωπης έκφρασης της δευτερεύουσας ειδικής πρότασης «ὄφελος ἔσται» σχηματίζει εξαρτημένο υποθετικό λόγο του πραγματικού. [εἰ ἐξέσται – οὐδὲν ὄφελος ἔσται].

Υπόθεση: εἰ ἐξέσται (εἰ + οριστική μέλλοντα)
Απόδοση: οὐδὲν ὄφελος (ἔσται) (οριστική μέλλοντα)


«ὅ τι ἄν τις βούληται»:
δευτερεύουσα αναφορική υποθετική πρόταση. Εισάγεται με την αναφορική αντωνυμία ὅ τι, εκφέρεται με υποτακτική «βούληται» + ἂν (αοριστολογικό), και λειτουργεί ως αντικείμενο στο απαρέμφατο «ποιεῖν».
Αποτελεί την υπόθεση εξαρτημένου υποθετικού λόγου που δηλώνει το προσδοκώμενο.
Η απόδοση βρίσκεται στο εξαρτημένο, από το απρόσωπο ρήμα «ἐξέσται», τελικό απαρέμφατο «ποιεῖν» της υποθετικής πρότασης.

Υπόθεση: ἄν τις βούληται (ἂν + υποτακτική)
Απόδοση: (ἐξέσται) ποιεῖν (εξαρτημένο τελικό απαρέμφατο - μελλοντική έκφραση: ποιείτω)


«εἴ τις ἀξιοῖ τούτου μὲν δειλίαν καταψηφίζεσθαι»:
δευτερεύουσα επιρρηματική αιτιολογική πρόταση. Εισάγεται με τον υποθετικό σύνδεσμο εἰ, γιατί δηλώνει υποθετική αιτιολογία. Eκφέρεται με οριστική ενεστώτα(«ἀξιοῖ») γιατί δηλώνει το πραγματικό στο παρόν. Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του υποθετικού αιτίου, στο ρήμα της κύριας πρότασης «θαυμάζω».


«ἐὰν μέν τις προσιόντων τῶν πολεμίων τῆς πρώτης τάξεως τεταγμένος τῆς δευτέρας γένηται»:
δευτερεύουσα επιρρηματική υποθετική πρόταση. Εισάγεται με τον υποθετικό σύνδεσμο ἐὰν και εκφέρεται με υποτακτική «γένηται» Αποτελεί την υπόθεση εξαρτημένου υποθετικού λόγου που δηλώνει το προσδοκώμενο.

Η απόδοση βρίσκεται στο εξαρτημένο από το ρήμα «ἀξιοῖ» τελικό απαρέμφατο «καταψηφίζεσθαι», της δευτερεύουσας αιτιολογικής πρότασης υποθετικής αιτιολογίας.

Υπόθεση: ἐάν τις γένηται (ἐὰν + υποτακτική)
Απόδοση: (ἀξιοῖ) καταψηφίζεσθαι (μελλοντική έκφραση, εξαρτημένο τελικό απαρέμφατο: καταψηφίζεσθε. Για τη δήλωση όμως μιας ηπιότερου τόνου επιθυμίας θεωρείται ενδεδειγμένη η χρήση της υποτακτικής: καταψηφίζησθε.)


«ἐὰν δέ τις ἐν τοῖς ὁπλίταις τεταγμένος ἐν τοῖς ἱππεῦσιν ἀναφανῇ»:
δευτερεύουσα επιρρηματική υποθετική πρόταση. Εισάγεται με τον υποθετικό σύνδεσμο ἐάν και εκφέρεται με υποτακτική. Με απόδοση στο εξαρτημένο από το ρήμα «ἀξιοῖ» τελικό απαρέμφατο «συγγνώμην ἔχειν», της δευτερεύουσας αιτιολογικής πρότασης υποθετικής αιτιολογίας, σχηματίζει εξαρτημένο υποθετικό λόγο του προσδοκώμενου.

Υπόθεση: ἐάν τις ἀναφανῇ (ἐὰν + υποτακτική)
Απόδοση: (ἀξιοῖ) συγγνώμην ἔχειν (μελλοντική έκφραση, εξαρτημένο τελικό απαρέμφατο: συγγνώμην ἔχετε. Για τη δήλωση όμως μιας ηπιότερου τόνου επιθυμίας θεωρείται ενδεδειγμένη η χρήση της υποτακτικής: συγγνώμην ἔχητε.)


«(εἴ τις ἀξιοῖ) τούτῳ συγγνώμην ἔχειν»:
δευτερεύουσα επιρρηματική αιτιολογική πρόταση. Εισάγεται με τον υποθετικό σύνδεσμο εἰ γιατί δηλώνει υποθετική αιτιολογία. Εκφέρεται με οριστική ενεστώτα(«ἀξιοῖ») γιατί δηλώνει το πραγματικό στο παρόν. Λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του υποθετικού αιτίου, στο ρήμα της κύριας πρότασης «θαυμάζω».


«ἵνα καὶ τοὺς ἄλλους τῶν ἀκοσμούντων σωφρονεστέρους ποιῆτε»:
δευτερεύουσα επιρρηματική τελική πρόταση. Εισάγεται με τον τελικό σύνδεσμο ἵνα, εκφέρεται με υποτακτική («ποιῆτε»), διότι δηλώνει σκοπό προσδοκώμενο με βεβαιότητα και λειτουργεί ως επιρρηματικός προσδιορισμός του σκοπού στο ρήμα της κύριας πρότασης («ἡγοῦμαι»).



Συντακτικές Παρατηρήσεις:








Γραμματικές Παρατηρήσεις:













Online Μαθήματα:


314, 327, 352, 353









Πηγές:

https://www.study4exams.gr/anc_greek/course/view.php?id=45#3



Δευτέρα 23 Μαρτίου 2026

Αδίδακτο Κείμενο - Ανδοκίδου, Κατά Αλκιβιάδου, 3-4


Ανδοκίδου, Κατά Αλκιβιάδου, 3-4


ΕΙΣΑΓΩΓΗ:


O Aνδοκίδης (440-390 π.X.), από το δήμο Kυδαθηναίων, καταγόταν από ευγενή οικογένεια. Kατηγορήθηκε ότι είχε ανάμειξη στη βέβηλη πράξη των Eρμοκοπιδών. Kαταδικάστηκε σε ἀτιμίαν (= στέρηση πολιτικών δικαιώματων). Φυλακίστηκε, αλλά διέφυγε το θάνατο, αφού πρόδωσε στη φυλακή τους συνεργούς του. Στη συνέχεια, εξορίστηκε και επανήλθε στην Aθήνα μετά την αμνηστία του Θρασύβουλου (403 π.X).

Σώθηκαν τέσσερις λόγοι του: α) Περὶ τῆς ἑαυτοῦ καθόδου (= επιστροφής), με τον οποίο ζητάει να επιστρέψει στην πατρίδα, β) Περὶ τῶν Mυστηρίων, με τον οποίο υπερασπίζει με επιτυχία τον εαυτό του σε καταγγελία «ἐπὶ ἀσεβείᾳ», γ) Περὶ τῆς πρὸς Λακεδαιμονίους εἰρήνης, όπου δικαιολογεί τις προσπάθειές του, με άλλους πρεσβευτές, να συναφθεί ειρήνη με τους Σπαρτιάτες, και δ) Kατὰ Ἀλκιβιάδου, που αποτελεί κατηγορητήριο εναντίον του Aλκιβιάδη (πιθανότατα δεν είναι γνήσιος).

Tα έργα του Aνδοκίδη χαρακτηρίζονται από προσωπικό τόνο, απλό αφηγηματικό ύφος και έχουν ιστορικό ενδιαφέρον, γιατί αναφέρονται στην υπόθεση του ακρωτηριασμού των Eρμών, και συνδέονται έτσι με την ιστοριογραφία του Θουκυδίδη.

 Όταν αργότερα οι Αλεξανδρινοί φιλόλογοι δημιούργησαν τον Κανόνα των δέκα Αττικών ρητόρων, έναν κατάλογο δέκα σημαντικών ρητόρων που διακρίθηκαν στην Αθήνα από τον 5ο ως τον 4ο π.Χ. αι., συμπεριέλαβαν σε αυτόν και τον Ανδοκίδη (οι υπόλοιοι εννέα ήταν οι Αισχίνης, Αντιφών, Δείναρχος, Δημοσθένης, Ισαίος, Ισοκράτης, Λυσίας, Λυκούργος και Υπερείδης).


ΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ - ΣΥΝΤΑΞΗ - ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ :




ΑΠΟΔΟΣΗ ΣΤΑ ΝΕΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ:






ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ:












ΠΗΓΕΣ:

https://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2336/Istoria-tis-Archaias-Ellinikis-Grammateias_A-B-G-Gymnasiou_html-apli/index2d_2.html

https://www.kaktos.gr/andokidis/

https://el.wikisource.org/wiki/%CE%9A%CE%B1%CF%84%CE%AC_%CE%91%CE%BB%CE%BA%CE%B9%CE%B2%CE%B9%CE%AC%CE%B4%CE%BF%CF%85

https://www.savalas.gr/el/products/%CE%B8%CE%B5%CE%BC%CE%B1%CF%84%CE%BF%CE%B3%CF%81%CE%B1%CF%86%CE%B9%CE%B1-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%B1%CF%82-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%B7%CF%82-%CE%B2%CE%B9%CE%B2%CE%BB%CE%B9%CE%BF-%CE%B1%CF%80%CE%B1%CE%BD%CF%84%CE%B7%CF%83%CE%B5%CF%89%CE%BD