Αδίδακτο Κείμενο (Τράπεζα Θεμάτων)
Λυσίας, "Κατὰ Ἀλκιβιάδου λιποταξίου", 1-3
ΘΕΜΑ 35919 (ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ)
ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ
Λυσίας,
Κατὰ Ἀλκιβιάδου λιποταξίου, 1-3
(έκδ. W.R.M. Lamb, 1930. Lysias.
Loeb Classical Library. Cambridge, MA: Harvard University Press· Λονδίνο:
William Heinemann Ltd)
Ο Αλκιβιάδης ο νεώτερος κατηγορείται ότι
κατατάχτηκε παράνομα στο ιππικό, ενώ είχε καταταγεί από τους αρχηγούς του
πεζικού στους οπλίτες (395/4 π.Χ.) για να πολεμήσει στην Αλίαρτο της Βοιωτίας.
Η κατάταξή του αυτή έγινε αυθαίρετα, χωρίς
να έχει υποβληθεί στη νόμιμη διαδικασία ενώπιον των αρχόντων, λόγω της δειλίας
του, καθώς όποιος κατατασσόταν στο ιππικό, γνώριζε ότι θα είναι ασφαλής, αφού οι
Σπαρτιάτες δεν διέθεταν ισχυρό ιππικό ενώ το συμμαχικό βοιωτικό ιππικό ήταν
πολυάριθμο και ξακουστό.
Ἡγοῦμαι μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί, οὐδεμίαν ὑμᾶς ποθεῖν
ἀκοῦσαι πρόφασιν παρὰ τῶν βουλομένων Ἀλκιβιάδου κατηγορεῖν· τοιοῦτον
γὰρ πολίτην ἑαυτὸν ἐξ ἀρχῆς παρέσχεν, ὥστε καὶ εἰ μή τις ἰδίᾳ ἀδικούμενος
ὑπ΄ αὐτοῦ τυγχάνει, οὐδὲν ἧττον προσήκει ἐκ τῶν ἄλλων ἐπιτηδευμάτων ἐχθρὸν
αὐτὸν ἡγεῖσθαι. Οὐ γὰρ μικρὰ τὰ ἁμαρτήματα, οὐδὲ συγγνώμης ἄξια, οὐδ’ ἐλπίδα
παρέχοντα ὡς ἔσται τοῦ λοιποῦ βελτίων, ἀλλ’ οὕτω πεπραγμένα καὶ εἰς τοσοῦτο κακίας
ἀφιγμένα, ὥστ’ ἐπ’ ἐνίοις ὧν οὗτος φιλοτιμεῖται <καὶ> τοὺς ἐχθροὺς αἰσχύνεσθαι.
Ἐγὼ μέντοι, ὦ ἄνδρες δικασταί, καὶ πρότερον πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῖν διαφορᾶς
ὑπαρχούσης, καὶ πάλαι τοῦτον πονηρὸν ἡγούμενος, καὶ νῦν ὑπ’ αὐτοῦ πεπονθὼς
κακῶς, πειράσομαι ὑπὲρ πάντων τῶν πεπραγμένων μεθ’ ὑμῶν αὐτὸν τιμωρήσασθαι. Περὶ
μὲν οὖν τῶν ἄλλων Ἀρχεστρατίδης ἱκανῶς κατηγόρησε· καὶ γὰρ τοὺς νόμους ἐπέδειξε
καὶ μάρτυρας πάντων παρέσχετο· ὅσα δ’ οὗτος παραλέλοιπεν, ἐγὼ καθ’ ἕκαστον
ὑμᾶς διδάξω.
-----------
ἐπιτηδεύματα:
ασχολίες
ἔνιοι, αι, α:
μερικοί, ές, ά
φιλοτιμοῦμαι:
περηφανεύομαι
ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ
Γ1.
Να μεταφράσετε στη Νέα Ελληνική το απόσπασμα: «Ἡγοῦμαι μέν,…
ἡγεῖσθαι».
Μονάδες
20
Γ2.
Για ποιους προσωπικούς
λόγους ο ρήτορας θα προσπαθήσει να τιμωρήσει τον Αλκιβιάδη με τη βοήθεια των
δικαστών;
Μονάδες
10
Γ3.
α.
Να γράψετε τους ζητούμενους ρηματικούς τύπους:
ἀκοῦσαι:
γ΄ πληθυντικό οριστικής μέλλοντα
παρέσχετο:
β΄ ενικό προστακτικής στο χρόνο που βρίσκεται
πεπονθὼς: γ΄
ενικό υποτακτικής αορίστου β΄
(μονάδες 6)
β.
Να μεταγράψετε τους παρακάτω γραμματικούς τύπους στον άλλο αριθμό: βελτίων, τοσοῦτο.
(μονάδες 4)
Μονάδες
10
Γ4.
α. Να προσδιορίσετε την κύρια συντακτική
λειτουργία των υπογραμμισμένων λέξεων του κειμένου:
ἀκοῦσαι: είναι …………………………………………………
στο ………………………………………….
Ἀλκιβιάδου: είναι ………………………………………………… στο ………………………………………….
ἀδικούμενος: είναι ………………………………………………… στο ………………………………………….
ἐχθρὸν: είναι
………………………………………………… στο ………………………………………….
κακίας: είναι
………………………………………………… στο ………………………………………….
διαφορᾶς: είναι ………………………………………………… στο ………………………………………….
ὑπ’ αὐτοῦ: είναι ………………………………………………… στο
………………………………………….
(μονάδες 7)
β.
«Ἡγοῦμαι μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί, οὐδεμίαν
ὑμᾶς ποθεῖν ἀκοῦσαι πρόφασιν παρὰ τῶν βουλομένων Ἀλκιβιάδου κατηγορεῖν·»:
Να αντικαταστήσετε την απαρεμφατική σύνταξη με δευτερεύουσα πρόταση την οποία
θα εξαρτήσετε από το ρήμα «λέγω», αντί του ρήματος «Ἡγοῦμαι»: Λέγω μέν, ὦ
ἄνδρες δικασταί,…
(μονάδες 3)
Μονάδες 10
ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Λυσίας, Κατὰ Ἀλκιβιάδου λιποταξίου, 1-3 Ενδεικτικές νεοελληνικές αποδόσεις
Νομίζω μεν, κύριοι δικαστές, ότι καμία δικαιολογία της κατηγορίας δεν επιθυμείτε να πληροφορηθείτε από αυτούς που θέλουν να κατηγορούν τον Αλκιβιάδη· διότι ως πολίτης από την αρχή έτσι συμπεριφέρθηκε ώστε, και αν τυχόν κανείς δεν αδικήθηκε ατομικά απ' αυτόν, καθόλου λιγότερο δεν πρέπει να τον θεωρεί εχθρό από τη συμπεριφορά, που ως πολίτης έδειξε. Διότι τα σφάλματά του δεν είναι μικρά ούτε αξίζει να συγχωρηθούν, ούτε παρέχουν ελπίδα ότι στο εξής θα είναι καλύτερος πολίτης, αλλά κατά τέτοιο τρόπο έχουν πραχθεί, και σε τέτοια κακία έχουν φθάσει, ώστε και οι εχθροί του να ντρέπονται να αναφέρουν εκείνα, για τα οποία αυτός υπερηφανεύεται. Εγώ όμως, κύριοι δικαστές, επειδή και στο παρελθόν μεταξύ των προγόνων μου και αυτού υπήρχε έχθρα, και επειδή προ πολλού θεωρώ αυτόν φαύλο, και επειδή και τώρα απ' αυτόν έχω αδικηθεί, θα προσπαθήσω με τη βοήθειά σας να τον τιμωρήσω για όλες τις κακές του πράξεις. Για τις άλλες του λοιπόν πράξεις ο Αρχεστρατίδης αρκετά τον κατηγόρησε· διότι και τους νόμους σάς παρουσίασε και μάρτυρες για όλες τις (εναντίον του δικαζόμενου) κατηγορίες έφερε· όσα δε αυτός έχει παραλείψει, εγώ θα σας τα εκθέσω καθ' ένα χωριστά.
Μτφρ. Σ. Τζουμελέας. [1939] χ.χ. Διασκευή από την καθαρεύουσα στη δημοτική
Νομίζω, κύριοι δικαστές, ότι δεν επιθυμείτε να ακούσετε καμία δικαιολογία από αυτούς που θέλουν να κατηγορήσουν τον Αλκιβιάδη· γιατί, συμπεριφέρθηκε έτσι ως πολίτης από την πρώτη στιγμή, ώστε και αν ακόμη κανείς τυχαίνει να μην αδικήθηκε από αυτόν στην ιδιωτική του ζωή, περισσότερο ταιριάζει από τις άλλες του ασχολίες να τον θεωρεί εχθρό. Γιατί, τα σφάλματά του δεν είναι μικρά ούτε άξια να συγχωρεθούν ούτε δημιουργούν την ελπίδα ότι θα διορθωθεί από δω και πέρα, αλλά έτσι έχουν διαπραχθεί και έχουν φτάσει σε τέτοιο βαθμό κακίας, ώστε για μερικά απ' τα οποία αυτός περηφανεύεται ακόμη και οι εχθροί του να ντρέπονται. Εγώ λοιπόν, κύριοι δικαστές, επειδή και στο παρελθόν υπήρχε αντιπαλότητα ανάμεσα στους πατέρες μας και επειδή από παλιά θεωρούσα αυτόν επικίνδυνο και επειδή τώρα έχω υποστεί βλάβη από αυτόν, θα προσπαθήσω να τον τιμωρήσω μαζί σας για όλα όσα έχει κάνει. Σχετικά, λοιπόν, με τα άλλα ο Αρχεστρατίδης τον κατηγόρησε πειστικά· γιατί παρέπεμψε σε νόμους και παρουσίασε μάρτυρες για όλα. Εγώ τώρα για καθένα χωριστά θα συμπληρώσω όσα έχει παραλείψει αυτός.
Μτφρ. Γ.Α. Ράπτης. 2003.
Γ2. [Ο κατήγορος με τη βοήθεια των δικαστών θα προσπαθήσει να τιμωρήσει τον Αλκιβιάδη, καθώς ο τελευταίος έπραξε πολύ σοβαρά αδικήματα για τα οποία ντρέπονται μάλιστα ακόμη και όσοι είναι αντίπαλοί του. Σύμφωνα με τον κατήγορο, αυτά δεν παρέχουν καμία ελπίδα πως ο Αλκιβιάδης θα διορθωθεί στο μέλλον]. Πέρα όμως από τα παραπάνω, ο κατήγορος έχει και προσωπικούς λόγους για τους οποίους επιδιώκει την τιμωρία του Αλκιβιάδη: στο παρελθόν υπήρχε αντιπαλότητα ανάμεσα στους πατέρες τους (καὶ πρότερον πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῖν διαφορᾶς ὑπαρχούσης), από παλιά τον θεωρούσε επικίνδυνο (καὶ πάλαι τοῦτον πονηρὸν ἡγούμενος,) έχει υποστεί βλάβη από αυτόν (καὶ νῦν ὑπ’ αὐτοῦ πεπονθὼς κακῶς).
Γ3.
α. ἀκούσονται, παράσχου, πάθῃ
β. βελτίονες, τοσαῦτα
Γ4.
α.
ἀκοῦσαι: είναι αντικείμενο (τελικό απαρέμφατο) στο απαρέμφατο ποθεῖν
Ἀλκιβιάδου: είναι αντικείμενο στο απαρέμφατο κατηγορεῖν
ἀδικούμενος: κατηγορηματική μετοχή στο τις (Υ του ρήματος) από το ρήμα τυγχάνει
ἐχθρὸν: είναι κατηγορούμενο (του αντικειμένου) στο αὐτὸν από το ἡγεῖσθαι .
κακίας: είναι γενική διαιρετική (ετερόπτωτος προσδιορισμός) στο τοσοῦτο.
διαφορᾶς: είναι υποκείμενο της γενικής απολύτου μετοχής ὑπαρχούσης
ὑπ’ αὐτοῦ: είναι ποιητικό αίτιο από την παθητική μετοχή πεπονθὼς κακῶς
β.
Λέγω μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί, ὅτι οὐδεμίαν ὑμεῖς ποθεῖτε ἀκοῦσαι πρόφασιν παρὰ τῶν βουλομένων Ἀλκιβιάδου κατηγορεῖν· …
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου