Αρχαία Ελληνική Θεματογραφία (Αἰσχύνης, "Κατὰ Κτησιφῶντος")

Αδίδακτο Κείμενο
Αισχίνης, "Αἰσχύνης, Κατὰ Κτησιφῶντος, 169-170

Τράπεζα Θεμάτων , Θέμα 29551

Εισαγωγή:

Oι Aττικοί ρήτορες

Aπό τους πολλούς ρήτορες που διακρίθηκαν στην Aθήνα, από τα μέσα του 5ου έως και το τέλος του 4ου αι. π.X., οι Aλεξανδρινοί φιλόλογοι ξεχώρισαν δέκα, ως υπόδειγμα αττικής ρητορείας, και τους κατέταξαν σε έναν κατάλογο που λέγεται «Kανόνας των δέκα Αττικών ρητόρων». Tον κανόνα αυτόν διέσωσε ο Kαικίλιος από τη Σικελία, ο οποίος έζησε κατά το πρώτο μισό του 1ου αι. μ.X. Σύμφωνα με τον κανόνα και την τάξη του, οι ρήτορες αυτοί ήταν: Aντιφών, Aνδοκίδης, Λυσίας, Iσαίος, Iσοκράτης, Yπερείδης, Λυκούργος, Aισχίνης, Δημοσθένης, Δείναρχος.

Eκτός από δύο, (Ισαίος και Δείναρχος), ήταν όλοι Aθηναίοι. Kαλλιεργούνται και τα τρία είδη ρητορείας: η δικανική, που οδηγείται στην τελειότητα με το Λυσία, η επιδεικτική, με κορυφαίο τον Iσοκράτη, και η πολιτική (συμβουλευτική), με τους λαμπρούς ρήτορες Δημοσθένη, Aισχίνη, Yπερείδη και Λυκούργο, που κυριαρχούν από το 360 π.X. έως το 323 π.X., έτος θανάτου του M. Aλεξάνδρου.

O Aισχίνης (390-322 π.X.), από φτωχή αθηναϊκή οικογένεια, ρήτορας και πολιτικός, ήταν σφοδρός αντίπαλος και άσπονδος εχθρός του Δημοσθένη. Yπέρμαχος των Mακεδόνων, μολονότι στην αρχή της σταδιοδρομίας του, ως ρήτορας, έτρεφε εχθρικά αισθήματα για το Φίλιππο· η μεταστροφή του πιθανόν οφείλεται στην άποψή του ότι η αντίσταση προς τη μακεδονική δύναμη ήταν μάταιη.

Aπό το έργο του διασώθηκαν τρεις δικανικοί λόγοι, στους οποίους είχε αντίπαλο το Δημοσθένη: O Kατὰ Tιμάρχου (= ρήτορα και πολιτικού) και ο Περὶ τῆς Παραπρεσβείας, που έχουν θέμα τους την πρεσβεία στην οποία συμμετείχε ο ίδιος μαζί με το Δημοσθένη και το Φιλόστρατο, για να διαπραγματευτούν με το Φίλιππο τους όρους ειρήνης· ο Kατὰ Kτησιφῶντος αποκρούει πρόταση του Kτησιφώντα να στεφανωθεί ο Δημοσθένης με χρυσό στεφάνι, στο θέατρο του Διονύσου, για τη συμβολή του στην ανακατασκευή των τειχών. Mετά την ήττα του στη δίκη, ο Aισχίνης κατέφυγε στην Έφεσο και έπειτα στη Pόδο, όπου έδινε μαθήματα ρητορικής έως το θάνατό του.

Eπειδή ο Aισχίνης δε διδάχθηκε τη ρητορική τέχνη, συχνά μιμείται άλλους ρήτορες. Ωστόσο, παρά το πομπώδες ύφος του, ο λόγος του είναι γοητευτικός, εύθυμος, σαφής και εύκολος στην παρακολούθησή του.



Για το κείμενο

Ο Κτησιφώντας, πολιτικός φίλος του Δημοσθένη, πρότεινε να στεφανωθεί ο ρήτορας με το χρυσό στεφάνι για την προσφορά του στην πατρίδα, το 336 π.Χ., δύο χρόνια μετά τη μάχης της Χαιρώνειας εναντίον του Φιλίππου (Αύγουστος ή Σεπτέμβριος του 338 π.Χ.) Την πρόταση προσέβαλε με γραφήν παρανόμων  ο Αισχίνης, πολιτικός αντίπαλος του Δημοσθένη. Το θέμα έφτασε στην Ηλιαία αρκετά αργά, μόλις το 330 π.Χ.. Ο Αισχίνης εκφώνησε τον Κατά Κτησιφώντος λόγο, ενώ ο Δημοσθένης τον Υπέρ Κτησιφώντος περί στεφάνου. Ο Αισχίνης έχασε στον δικαστικό αγώνα και κατέφυγε στην Έφεσο και έπειτα στη Ρόδο, όπου έδινε μαθήματα ρητορικής ως τον θάνατό του.


Το κείμενο

[169] Οἶμαι τοίνυν ἅπαντας ἂν ὑμᾶς ὁμολογῆσαι τάδε δεῖν ὑπάρξαι τῷ δημοτικῷ, πρῶτον μὲν ἐλεύθερον εἶναι καὶ πρὸς πατρὸς καὶ πρὸς μητρός, ἵνα μὴ διὰ τὴν περὶ τὸ γένος ἀτυχίαν δυσμενὴς ᾖ τοῖς νόμοις, οἳ σῴζουσι τὴν δημοκρατίαν, δεύτερον δ’ ἀπὸ τῶν προγόνων εὐεργεσίαν τινὰ αὐτῷ πρὸς τὸν δῆμον ὑπάρχειν, ἢ τό γ’ ἀναγκαιότατον μηδεμίαν ἔχθραν, ἵνα μὴ βοηθῶν τοῖς τῶν προγόνων ἀτυχήμασι κακῶς ἐπιχειρῇ ποιεῖν τὴν πόλιν. [170] τρίτον σώφρονα καὶ μέτριον χρὴ πεφυκέναι αὐτὸν πρὸς τὴν καθ’ ἡμέραν δίαιταν, ὅπως μὴ διὰ τὴν ἀσέλγειαν τῆς δαπάνης δωροδοκῇ κατὰ τοῦ δήμου. τέταρτον εὐγνώμονα καὶ δυνατὸν εἰπεῖν· καλὸν γὰρ τὴν μὲν διάνοιαν προαιρεῖσθαι τὰ βέλτιστα, τὴν δὲ παιδείαν τὴν τοῦ ῥήτορος καὶ τὸν λόγον πείθειν τοὺς ἀκούοντας· εἰ δὲ μή, τήν γ’ εὐγνωμοσύνην ἀεὶ προτακτέον τοῦ λόγου. πέμπτον ἀνδρεῖον εἶναι τὴν ψυχήν, ἵνα μὴ παρὰ τὰ δεινὰ καὶ τοὺς κινδύνους ἐγκαταλίπῃ τὸν δῆμον. τὸν δ’ ὀλιγαρχικὸν πάντα δεῖ τἀναντία τούτων ἔχειν· τί γὰρ δεῖ πάλιν διεξιέναι; σκέψασθε δή, τί τούτων ὑπάρχει Δημοσθένει· ὁ δὲ λογισμὸς ἔστω ἐπὶ πᾶσι δικαίοις.

Λεξιλόγιο:

ὁμολογῶ: παραδέχομαι

δημοτικός: δημοκρατικός

τὸ γένος: η καταγωγή

σώφρων: συνετός

ἀσέλγεια: ακολασία

εὐγνώμων: φιλάνθρωπος

διάνοια: σκέψη, διανόηση, σκοπός

προαιρέομαι-οῦμαι: σκέπτομαι, εκλέγω, επιχειρώ

διεξέρχομαι: περνώ διαμέσου, επαναλαμβάνω


Σχετικά Online Μαθήματα:

61

https://youtu.be/SpMRxvsch8M?si=MYLjOxrvu2z1W-j9

Τράπεζα Θεμάτων -Θέμα 29551

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Αἰσχύνης, Κατὰ Κτησιφῶντος, §§169-170

(έκδ.Παρίσι: LesBellesLettres, 1928, ανατ. 1962)

Στο παρακάτω απόσπασμα ο ρήτορας καταγράφει τα χαρακτηριστικά ενός δημοκρατικού πολίτη.

 

Οἶμαι τοίνυν ἅπαντας ἂν ὑμᾶς ὁμολογῆσαι τάδε δεῖν ὑπάρξαι τῷ δημοτικῷ, πρῶτον μὲν ἐλεύθερον εἶναι καὶ πρὸς πατρὸς καὶ πρὸς μητρός, ἵνα μὴ διὰ τὴν περὶ τὸ γένος ἀτυχίαν δυσμενὴςᾖ τοῖς νόμοις, οἳ σῴζουσι τὴν δημοκρατίαν, δεύτερον δ’ ἀπὸ τῶν προγόνων εὐεργεσίαν τινὰ αὐτῷ πρὸς τὸν δῆμον ὑπάρχειν, ἢ τό γ’ ἀναγκαιότατον μηδεμίαν ἔχθραν, ἵνα μὴ βοηθῶν τοῖς τῶν προγόνων ἀτυχήμασι κακῶς ἐπιχειρῇποιεῖν τὴν πόλιν. Τρίτον σώφρονα καὶ μέτριον χρὴ πεφυκέναι αὐτὸν πρὸς τὴν καθ’ ἡμέραν δίαιταν, ὅπως μὴ διὰ τὴν ἀσέλγειαν τῆς δαπάνης δωροδοκῇ κατὰ τοῦ δήμου. Τέταρτον εὐγνώμονα καὶ δυνατὸν εἰπεῖν· καλὸν γὰρ τὴν μὲν διάνοιαν προαιρεῖσθαι τὰ βέλτιστα, τὴν δὲ παιδείαν τὴν τοῦ ῥήτορος καὶ τὸν λόγον πείθειν τοὺς ἀκούοντας· εἰ δὲ μή, τήν γ’ εὐγνωμοσύνην ἀεὶ προτακτέον τοῦ λόγου. Πέμπτον ἀνδρεῖον εἶναι τὴν ψυχήν, ἵνα μὴ παρὰ τὰ δεινὰ καὶ τοὺς κινδύνους ἐγκαταλίπῃ τὸν δῆμον. τὸν δ’ ὀλιγαρχικὸν πάντα δεῖ τἀναντία τούτων ἔχειν.

----------

ὁ δημοτικός: ο δημοκρατικός άνθρωπος

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Γ1.Να μεταφράσετε στη Νέα Ελληνική το απόσπασμα: «Τρίτον σώφρονα καὶ μέτριον… τἀναντία τούτων ἔχειν».

Μονάδες 20

Γ2. Ποια είναι τα χαρακτηριστικά του δημοκρατικού ανθρώπου που σχετίζονται με τους γονείς και τους προγόνους του γενικότερα, σύμφωνα με τον Αισχίνη;

Μονάδες 10

Γ3.

α. Θεωρήστε ότι ο συγγραφέας μιλά για τους δημοκρατικούς πολίτες σε πληθυντικό αριθμό. Δηλαδή ισχύει ότι «τάδε δεῖν ὑπάρξαι τοῖς δημοτικοῖς» και όχι «τῷ δημοτικῷ» (πρώτη σειρά του κειμένου). Ποιες αλλαγές προκύπτουν στο ακόλουθο  χωρίο: «πρῶτον μὲν...ἐπιχειρῇ ποιεῖν τὴν πόλιν». (μονάδες 6)

β. Να εντάξετε τον ρηματικό τύπο ἔχειν στον παρακάτω πίνακα και να συμπληρώσετε τους τύπους στους άλλους χρόνους, όπου υπάρχουν. (μονάδες 4)

Ενεστώτας
Παρατατικός
Μέλλοντας
Αόριστος
Παρακείμενος
Υπερσυντέλικος

Μονάδες 10

Γ4.

α. καλὸν γὰρ τὴν μὲν διάνοιαν προαιρεῖσθαι τὰ βέλτιστα, τὴν δὲ παιδείαν τὴν τοῦ ῥήτορος καὶ τὸν λόγον πείθειν τοὺς ἀκούοντας: Στην παραπάνω πρόταση  αφού εντοπίσετε τα απαρέμφατα, να γράψετε το υποκείμενό τους. (μονάδες 6 )

β. Οἶμαι τοίνυν ἅπαντας ἂν ὑμᾶς ὁμολογῆσαι: Να εντοπίσετε τον πλάγιο λόγο στην πρόταση και να τον τρέψετε σε ευθύ. (μονάδες 4)

Μονάδες 10

Ενδεικτικές Απαντήσεις

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ Αἰσχύνης, Κατὰ Κτησιφῶντος, §§169-170

Ενδεικτικές νεοελληνικές αποδόσεις

Φρονώ λοιπόν ότι όλοι σας θα συμφωνήσετε μαζί μου ότι οι εξής είναι (οι κύριες) ιδιότητες του δημοκρατικού ανθρώπου: Πρώτον  πρέπει από πατέρα και μητέρα να έχει γεννηθεί ελεύθερος για να μην αντιπαθεί τους νόμους που είναι το θεμέλιο του λαοκρατικού μας πολιτεύματος, λόγω της ατυχίας του, του να μη γεννηθεί από ελευθέρους γονείς. Δεύτερον οι πρόγονοί του να έχουν προσφέρει  κάποια ευεργεσία στον δήμο, ή, πράγμα που είναι αναγκαιότατο, να μη υπάρχει εκ μέρους των προγόνων ουδεμία έχθρα (κατά του πολιτεύματος) και τούτο για να μην επιχειρήσει να κάνει κακό  στην πόλη, εκδικούμενος για τα ατυχήματα των προγόνων του. Τρίτον, ως προς τον καθημερινό τρόπον της ζωής του, πρέπει εξ ιδιοσυγκρασίας να είναι σώφρων και ολιγοδάπανος, για να μην αναγκάζεται, για την ικανοποίηση των ακολάστων δαπανών του, να χρηματίζεται προς βλάβη του δήμου. Τέταρτον να είναι δυνατός και στοχαστικός  εις το λέγειν. Διότι είναι καλόν, δια μεν της σκέψεώς του να προτείνει τα βέλτιστα στην Πολιτεία, διά δε της μορφώσεώς του να είναι ικανός εις το λέγειν και να πείθει τους ακροατές του. Εάν  δεν υπάρχουν και τα δύο τότε προτιμοτέρα της δυνάμεως του λόγου είναι η χρηστότης. Πέμπτον ο φίλος του δήμου πρέπει να είναι γενναιόψυχος για να μην εγκαταλείπει τον λαό, εν καιρώ κινδύνων και πολέμων. Όσον αφορά τον ολιγαρχικό, αυτός πρέπει να έχει όλες τις αντίθετες ιδιότητες του δημοκρατικού ανθρώπου. Μτφρ. Γ. Κορδάτος & Η. Ηλιού 1939. Διασκευή.

Νομίζω λοιπόν ότι όλοι θα συμφωνήσετε πως ο δημοκρατικός άνδρας πρέπει να έχη τα εξής πλεονεκτήματα. Πρώτα πρώτα πρέπει να είναι ελεύθερος κι από πατέρα κι από μάνα, για να μην αντιπαθή τους νόμους που στηρίζουν τη δημοκρατία, εξ αιτίας της ατυχίας του να μη γεννηθή από ελεύθερους γονείς. Δεύτερο πρέπει οι πρόγονοί του να έχουν κάμη κάποια εργασία στο δήμο ή τουλάχιστον, πράγμα που είναι πολύ αναγκαίο, να μην είχαν ποτέ καμιά εχθροπάθεια με το δήμο, για να μην επιχειρήση να κάμη κακό στην πόλη θέλοντας να εκδικηθή τα όσα έπαθαν οι πρόγονοί του απ' αυτήν. Τρίτο πρέπει να είναι από φυσικού του μυαλωμένος και μετρημένος στην καθημερινή του ζωή, για να μη δωροδοκείται εις βάρος του δήμου, για ν' ανταποκριθή στα έξοδα των ακολάστων επιθυμιών του. Τέταρτο να είναι στοχαστικός και ικανός ρήτορας, γιατί καλό είναι η σκέψη του να διαλέγη το καλύτερο για την πόλη κι η μόρφωση κι η ευφράδεια του ρήτορα να πείθουν τους ακροατές. Εάν δεν έχη και τα δυο, τότε η στοχαστικότης είναι προτιμότερη απ' τη ρητορική ικανότητα. Πέμπτο να είναι γενναιόψυχος, για να μην εγκαταλείπη το λαό στις κρίσιμες περιστάσεις και στους κινδύνους. Κι ο ολιγαρχικός πρέπει να έχη χαρακτηριστικά αντίθετα απ' αυτά. Μτφρ. Κ. Αργύρης. χ.χ.

Γ2. Ο δημοκρατικός άνθρωπος, σύμφωνα με τον Αισχίνη, πρέπει να έχει τα εξής χαρακτηριστικά αναφορικά με τους προγόνους του. Αρχικά, είναι αναγκαίο να έχει γεννηθεί από ελεύθερους γονείς, ώστε να μην είναι αντίθετος στους νόμους που διασφαλίζουν το δημοκρατικό πολίτευμα,  εξαιτίας της ατυχίας του να μη γεννηθεί από ελεύθερους γονείς. Ακόμη ο ρήτορας θεωρεί απαραίτητο να μην υπάρχει κάποια έχθρα των προγόνων του προς τη δημοκρατία, ώστε ο ίδιος να θέλει να εκδικηθεί για τις δυστυχίες τους  το δημοκρατικό πολίτευμα. Επιπλέον καλό θα ήταν να υπάρχει κάποια ευεργεσίααπό τους προγόνους προς τον δήμο.

Γ3 α. ἐλευθέρους, δυσμενεῖς, ὦσιν, αὐτοῖς, βοηθοῦντες, ἐπιχειρῶσιν

β.

Ενεστώτας	ἔχειν
Παρατατικός	-
Μέλλοντας	ἕξειν και σχήσειν
Αόριστος	σχεῖν
Παρακείμενος	ἐσχηκέναι
Υπερσυντέλικος	-

 

Γ4.

α.

προαιρεῖσθαι: Υποκείμενο τὴν μὲν διάνοιαν

πείθειν: Υποκείμενο τὴν παιδείαν καὶ τὸν λόγον

β. Ο πλάγιος λόγος βρίσκεται στο ειδικό-δυνητικό απαρέμφατο ἂν ὁμολογῆσαι το οποίο σε ευθύ λόγο τρέπεται ως ακολούθως: Ἅπαντες ἂν ὑμεῖς ὁμολογήσαιτε.

Πηγές:

http://users.sch.gr/ipap/thematographia/Aeschines,Ctesiphon,169-170.htm

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2336/Istoria-tis-Archaias-Ellinikis-Grammateias_A-B-G-Gymnasiou_html-apli/index2b_1c.html

https://www.greek-language.gr/greekLang/index.html

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2326/Syntaktiko-Archaias-Ellinikis-Glossas_A-B-G-Gymnasiou_html-apli/

http://ebooks.edu.gr/ebooks/handle/8547/2374

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2340/Grammatiki-Archaias-Ellinikis_Gymnasiou-Lykeiou_html-apli/

https://www.savalas.gr/el/products/%CF%83%CF%85%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%B1%CF%82-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%B7%CF%82

Αρχαία Ελληνική Θεματογραφία (Λυσίας, "Κατὰ Ἀλκιβιάδου λιποταξίου")

 Αδίδακτο Κείμενο (Τράπεζα Θεμάτων)
Λυσίας, "Κατὰ Ἀλκιβιάδου λιποταξίου", 1-3

ΘΕΜΑ 35919 (ΤΡΑΠΕΖΑ ΘΕΜΑΤΩΝ)

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ

Λυσίας, Κατὰ Ἀλκιβιάδου λιποταξίου, 1-3

 (έκδ. W.R.M. Lamb, 1930. Lysias. Loeb Classical Library. Cambridge, MA: Harvard University Press· Λονδίνο: William Heinemann Ltd)

 

Ο Αλκιβιάδης ο νεώτερος κατηγορείται ότι κατατάχτηκε παράνομα στο ιππικό, ενώ είχε καταταγεί από τους αρχηγούς του πεζικού στους οπλίτες (395/4 π.Χ.) για να πολεμήσει στην Αλίαρτο της Βοιωτίας. Η κατάταξή του αυτή έγινε αυθαίρετα,  χωρίς να έχει υποβληθεί στη νόμιμη διαδικασία ενώπιον των αρχόντων, λόγω της δειλίας του, καθώς όποιος κατατασσόταν στο ιππικό, γνώριζε ότι θα είναι ασφαλής, αφού οι Σπαρτιάτες δεν διέθεταν ισχυρό ιππικό ενώ το συμμαχικό βοιωτικό ιππικό ήταν πολυάριθμο και ξακουστό.

 

Ἡγοῦμαι μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί, οὐδεμίαν ὑμᾶς ποθεῖν ἀκοῦσαι πρόφασιν παρὰ τῶν βουλομένων Ἀλκιβιάδου κατηγορεῖν· τοιοῦτον γὰρ πολίτην ἑαυτὸν ἐξ ἀρχῆς παρέσχεν, ὥστε καὶ εἰ μή τις ἰδίᾳ ἀδικούμενος ὑπ΄ αὐτοῦ τυγχάνει, οὐδὲν ἧττον προσήκει ἐκ τῶν ἄλλων ἐπιτηδευμάτων ἐχθρὸν αὐτὸν ἡγεῖσθαι. Οὐ γὰρ μικρὰ τὰ ἁμαρτήματα, οὐδὲ συγγνώμης ἄξια, οὐδ’ ἐλπίδα παρέχοντα ὡς ἔσται τοῦ λοιποῦ βελτίων, ἀλλ’ οὕτω πεπραγμένα καὶ εἰς τοσοῦτο κακίας ἀφιγμένα, ὥστ’ ἐπ’ ἐνίοις ὧν οὗτος φιλοτιμεῖται <καὶ> τοὺς ἐχθροὺς αἰσχύνεσθαι. Ἐγὼ μέντοι, ὦ ἄνδρες δικασταί, καὶ πρότερον πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῖν διαφορᾶς ὑπαρχούσης, καὶ πάλαι τοῦτον πονηρὸν ἡγούμενος, καὶ νῦν ὑπ’ αὐτοῦ πεπονθὼς κακῶς, πειράσομαι ὑπὲρ πάντων τῶν πεπραγμένων μεθ’ ὑμῶν αὐτὸν τιμωρήσασθαι. Περὶ μὲν οὖν τῶν ἄλλων Ἀρχεστρατίδης ἱκανῶς κατηγόρησε· καὶ γὰρ τοὺς νόμους ἐπέδειξε καὶ μάρτυρας πάντων παρέσχετο· ὅσα δ’ οὗτος παραλέλοιπεν, ἐγὼ καθ’ ἕκαστον ὑμᾶς διδάξω.

-----------

ἐπιτηδεύματα: ασχολίες

ἔνιοι, αι, α: μερικοί, ές, ά

φιλοτιμοῦμαι: περηφανεύομαι

 

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ

Γ1. Να μεταφράσετε στη Νέα Ελληνική το απόσπασμα: «Ἡγοῦμαι μέν,… ἡγεῖσθαι».

Μονάδες 20

Γ2. Για ποιους προσωπικούς λόγους ο ρήτορας θα προσπαθήσει να τιμωρήσει τον Αλκιβιάδη με τη βοήθεια των δικαστών; 

Μονάδες 10

Γ3.

α. Να γράψετε τους ζητούμενους ρηματικούς τύπους:

ἀκοῦσαι: γ΄ πληθυντικό οριστικής  μέλλοντα

παρέσχετο: β΄ ενικό προστακτικής στο χρόνο που βρίσκεται

πεπονθὼς: γ΄ ενικό υποτακτικής αορίστου β΄

(μονάδες 6)

β. Να μεταγράψετε τους παρακάτω γραμματικούς τύπους στον άλλο αριθμό: βελτίων, τοσοῦτο.

(μονάδες 4)

Μονάδες 10

Γ4.

α. Να προσδιορίσετε την κύρια συντακτική λειτουργία των υπογραμμισμένων λέξεων του κειμένου:

ἀκοῦσαι:                είναι ………………………………………………… στο ………………………………………….

Ἀλκιβιάδου:          είναι ………………………………………………… στο ………………………………………….

ἀδικούμενος:        είναι ………………………………………………… στο ………………………………………….

ἐχθρὸν:                  είναι ………………………………………………… στο ………………………………………….

κακίας:                   είναι ………………………………………………… στο ………………………………………….

διαφορᾶς:             είναι ………………………………………………… στο ………………………………………….

ὑπ’ αὐτοῦ:              είναι ………………………………………………… στο ………………………………………….

(μονάδες 7)

β. «Ἡγοῦμαι μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί, οὐδεμίαν ὑμᾶς ποθεῖν ἀκοῦσαι πρόφασιν παρὰ τῶν βουλομένων Ἀλκιβιάδου κατηγορεῖν·»: Να αντικαταστήσετε την απαρεμφατική σύνταξη με δευτερεύουσα πρόταση την οποία θα εξαρτήσετε από το ρήμα «λέγω», αντί του ρήματος «Ἡγοῦμαι»: Λέγω μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί,…

(μονάδες 3)

Μονάδες 10

ΑΔΙΔΑΚΤΟ ΚΕΙΜΕΝΟ  Λυσίας, Κατὰ Ἀλκιβιάδου λιποταξίου, 1-3 

Ενδεικτικές νεοελληνικές αποδόσεις

Νομίζω μεν, κύριοι δικαστές, ότι καμία δικαιολογία της κατηγορίας δεν επιθυμείτε να πληροφορηθείτε από αυτούς που θέλουν να κατηγορούν τον Αλκιβιάδη· διότι ως πολίτης από την αρχή έτσι συμπεριφέρθηκε ώστε, και αν τυχόν κανείς δεν αδικήθηκε ατομικά απ' αυτόν, καθόλου λιγότερο δεν πρέπει να τον θεωρεί εχθρό από τη συμπεριφορά, που ως πολίτης έδειξε. Διότι τα σφάλματά του δεν είναι μικρά ούτε αξίζει να συγχωρηθούν, ούτε παρέχουν ελπίδα ότι στο εξής θα είναι καλύτερος πολίτης, αλλά κατά τέτοιο τρόπο έχουν πραχθεί, και σε τέτοια κακία έχουν φθάσει, ώστε και οι εχθροί του να ντρέπονται να αναφέρουν εκείνα, για τα οποία αυτός υπερηφανεύεται. Εγώ όμως, κύριοι δικαστές, επειδή και στο παρελθόν μεταξύ των προγόνων μου και αυτού υπήρχε έχθρα, και επειδή προ πολλού θεωρώ αυτόν φαύλο, και επειδή και τώρα απ' αυτόν έχω αδικηθεί, θα προσπαθήσω με τη βοήθειά σας να τον τιμωρήσω για όλες τις κακές του πράξεις. Για τις άλλες του λοιπόν πράξεις ο Αρχεστρατίδης αρκετά τον κατηγόρησε· διότι και τους νόμους σάς παρουσίασε και μάρτυρες για όλες τις (εναντίον του δικαζόμενου) κατηγορίες έφερε· όσα δε αυτός έχει παραλείψει, εγώ θα σας τα εκθέσω καθ' ένα χωριστά.

Μτφρ. Σ. Τζουμελέας. [1939] χ.χ. Διασκευή από την καθαρεύουσα στη δημοτική           

Νομίζω, κύριοι δικαστές, ότι δεν επιθυμείτε να ακούσετε καμία δικαιολογία από αυτούς που θέλουν να κατηγορήσουν τον Αλκιβιάδη· γιατί, συμπεριφέρθηκε έτσι ως πολίτης από την πρώτη στιγμή, ώστε και αν ακόμη κανείς τυχαίνει να μην αδικήθηκε από αυτόν στην ιδιωτική του ζωή, περισσότερο ταιριάζει από τις άλλες του ασχολίες να τον θεωρεί εχθρό. Γιατί, τα σφάλματά του δεν είναι μικρά ούτε άξια να συγχωρεθούν ούτε δημιουργούν την ελπίδα ότι θα διορθωθεί από δω και πέρα, αλλά έτσι έχουν διαπραχθεί και έχουν φτάσει σε τέτοιο βαθμό κακίας, ώστε για μερικά απ' τα οποία αυτός περηφανεύεται ακόμη και οι εχθροί του να ντρέπονται. Εγώ λοιπόν, κύριοι δικαστές, επειδή και στο παρελθόν υπήρχε αντιπαλότητα ανάμεσα στους πατέρες μας και επειδή από παλιά θεωρούσα αυτόν επικίνδυνο και επειδή τώρα έχω υποστεί βλάβη από αυτόν, θα προσπαθήσω να τον τιμωρήσω μαζί σας για όλα όσα έχει κάνει. Σχετικά, λοιπόν, με τα άλλα ο Αρχεστρατίδης τον κατηγόρησε πειστικά· γιατί παρέπεμψε σε νόμους και παρουσίασε μάρτυρες για όλα. Εγώ τώρα για καθένα χωριστά θα συμπληρώσω όσα έχει παραλείψει αυτός.

Μτφρ. Γ.Α. Ράπτης. 2003. 

Γ2. [Ο κατήγορος με τη βοήθεια των δικαστών θα προσπαθήσει να τιμωρήσει τον Αλκιβιάδη, καθώς ο τελευταίος έπραξε πολύ σοβαρά αδικήματα για τα οποία ντρέπονται μάλιστα ακόμη και όσοι είναι αντίπαλοί του. Σύμφωνα με τον κατήγορο, αυτά δεν παρέχουν καμία ελπίδα πως ο Αλκιβιάδης θα διορθωθεί στο μέλλον]. Πέρα όμως από τα παραπάνω, ο κατήγορος έχει και προσωπικούς λόγους για τους οποίους επιδιώκει την τιμωρία του Αλκιβιάδη: στο παρελθόν υπήρχε αντιπαλότητα ανάμεσα στους πατέρες τους (καὶ πρότερον πρὸς τοὺς πατέρας ἡμῖν διαφορᾶς ὑπαρχούσης), από παλιά τον θεωρούσε επικίνδυνο (καὶ πάλαι τοῦτον πονηρὸν ἡγούμενος,) έχει υποστεί βλάβη από αυτόν (καὶ νῦν ὑπ’ αὐτοῦ πεπονθὼς κακῶς).

Γ3. 

α. ἀκούσονται, παράσχου, πάθῃ

β.  βελτίονες, τοσαῦτα

Γ4. 

α.

ἀκοῦσαι: είναι αντικείμενο (τελικό απαρέμφατο) στο απαρέμφατο ποθεῖν

Ἀλκιβιάδου: είναι αντικείμενο στο απαρέμφατο κατηγορεῖν

ἀδικούμενος: κατηγορηματική μετοχή στο τις (Υ του ρήματος) από το ρήμα τυγχάνει

ἐχθρὸν: είναι κατηγορούμενο (του αντικειμένου) στο αὐτὸν από το ἡγεῖσθαι .

κακίας: είναι γενική διαιρετική (ετερόπτωτος προσδιορισμός) στο τοσοῦτο.

διαφορᾶς: είναι υποκείμενο της γενικής απολύτου μετοχής ὑπαρχούσης

ὑπ’ αὐτοῦ: είναι ποιητικό αίτιο από την παθητική μετοχή πεπονθὼς  κακῶς

β. 

Λέγω μέν, ὦ ἄνδρες δικασταί, ὅτι οὐδεμίαν ὑμεῖς ποθεῖτε ἀκοῦσαι πρόφασιν παρὰ τῶν βουλομένων Ἀλκιβιάδου κατηγορεῖν· …

Πηγές:

https://www.trapeza-thematon.gr/thema/35919

https://trapeza.iep.edu.gr/public/subjects.php

https://www.study4exams.gr/anc_greek/course/view.php?id=36#3

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2336/Istoria-tis-Archaias-Ellinikis-Grammateias_A-B-G-Gymnasiou_html-apli/index2b_1c.html

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2340/Grammatiki-Archaias-Ellinikis_Gymnasiou-Lykeiou_html-apli/

https://www.greek-language.gr/greekLang/index.html

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2326/Syntaktiko-Archaias-Ellinikis-Glossas_A-B-G-Gymnasiou_html-apli/

http://ebooks.edu.gr/ebooks/handle/8547/2374

https://www.savalas.gr/el/products/%CF%83%CF%85%CE%BD%CF%84%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF-%CF%84%CE%B7%CF%82-%CE%B1%CF%81%CF%87%CE%B1%CE%B9%CE%B1%CF%82-%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CE%B7%CF%82