Γιατί και πάλι το πρόβλημα εντοπίζεται στην αξιολόγηση της ΝΕ Γλώσσας και Λογοτεχνίας;

Το πρόβλημα δεν έγκειται μόνο στην αξιολόγηση του μαθήματος της ΝΕ Γλώσσας και Λογοτεχνίας...


Το πρόβλημα εντοπίζεται στις χαμηλές "πτήσεις" των βαθμολογιών στα μαθήματα της θεωρητικής κατεύθυνσης.


Κι αυτό θα έπρεπε να προβληματίζει πρωτίστως την εκπαιδευτική κοινότητα. Μετά όλα τα υπόλοιπα...


Όταν γίνεται κάποιος φιλόλογος με 10.000 μόρια, τότε τι συζητάμε μετά;


Γιατί τη ΝΕ Γλώσσα & Λογοτεχνία δε τη διδάσκουν ούτε μαθηματικοί ούτε οικονομολόγοι... Αλλά ΦΙΛΟΛΟΓΟΙ!


Και δε ρίχνω το φταίξιμο για τις αναβαθμολογήσεις στους διδάσκοντες κι εξεταστές σήμερα, γιατί τα χειρότερα ΑΚΟΜΑ δεν τα έχουμε δει...


Η απαξίωση του εκπαιδευτικού -και πιο συγκεκριμένα του φιλολόγου- από το κράτος και την κοινωνία έφερε ΑΥΤΑ τα αποτελέσματα σήμερα... Άρα το πρόβλημα έχει βαθύτερες ρίζες... Ας το ομολογήσουμε...

Αν δεν υπάρξει στο μέλλον "κοινή γραμμή" στη ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ του μαθήματος της ΝΕ Γλώσσας & Λογοτεχνίας, τα αποτελέσματα θα είναι "κάθε πέρυσι και καλύτερα"! Ας μην εθελοτυφλούμε...


Κι ας προβληματιστούμε λίγο κατά πόσο θα έπρεπε τα παιδιά να χρησιμοποιούν τα κινητά τους σήμερα και την ΑΙ... 

Γιατί ΟΛΑ ξεκινούν από εκεί... 

Είτε θέλουμε να το παραδεχτούμε είτε όχι!

Παιδεία & Εκπαίδευση

Η σύγχυση ανάμεσα στην παιδεία και την εκπαίδευση

Της Ευαγγελίας Παλαιολόγου,
20 Μαρτίου, 2020

Συχνά ακούμε ή χρησιμοποιούμε διάφορες φράσεις και προτάσεις, που αφορούν την λέξη «παιδεία». «Αυτός δεν έχει παιδεία», «οι Έλληνες δεν έχουν παιδεία», «στο σχολείο παιδεία δεν τους μαθαίνουν;» και άλλες τέτοιες παρόμοιες εκφράσεις και ερωτήματα. Ωστόσο, κάπου εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι υπάρχει μια γενικότερη τάση να μπερδεύεται ή χειρότερα, να ταυτίζεται η έννοια της παιδείας με εκείνη της εκπαίδευσης. Η σύγχυση αυτή οδηγεί πολλούς ανθρώπους στο να κατηγορούν άλλους ή να τους ασκούν κριτική για την παιδεία τους, συχνά συνδέοντας μια λανθασμένη επιλογή τους με το μορφωτικό τους επίπεδο. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, η περίπτωση της άσκησης έντονης κριτικής σε κάποιον άνθρωπο, ο οποίος δεν έχει ολοκληρώσει την τριτοβάθμια ή δευτεροβάθμια εκπαίδευση, χρησιμοποιώντας τη φράση «αυτός έχει IQ…ραδικιού! Αγράμματος είναι και απαίδευτος!»

Για να αντιμετωπιστεί η σύγχυση ανάμεσα στους δυο όρους, παιδεία και εκπαίδευση, θα πρέπει πρώτα να δοθεί μια παραπάνω έμφαση στους ορισμούς των δυο. Εκπαίδευση είναι μια ευρεία έννοια που συμπεριλαμβάνει όλες εκείνες τις δραστηριότητες που έχουν στόχο την επίδραση στον χαρακτήρα και την αγωγή του ατόμου. Με την στενή της σημασία όμως και όπως χρησιμοποιείται στη σημερινή επιστήμη της παιδαγωγικής, εκπαίδευση είναι η συστηματική και οργανωμένη διαδικασία της μάθησης και της αγωγής. Μέσω της εκπαίδευσης τα άτομα εφοδιάζονται με βασικές ικανότητες (γραφή, ανάγνωση), κοινωνικοποιούνται και αποκτούν κριτική άποψη και γνώση. Η εκπαίδευση πραγματοποιείται από δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς, όμως όλοι γνωρίζουμε ότι πρωταρχικός φορέας της είναι το σχολείο. Παιδεία από την άλλη, είναι η καλλιέργεια της προσωπικότητας ενός ατόμου σε όλους τους τομείς, στο πνευματικό, το ηθικό, το σωματικό κ.α. Συνδέεται άρρηκτα με την εκπαίδευση, είναι όμως μια έννοια πιο ευρεία και πολλοί θα έλεγαν ότι από μια άποψη, η παιδεία συμπεριλαμβάνει την εκπαίδευση.

Αυτά όμως, με τους ορισμούς και τις έννοιες. Ας περάσουμε σε κάτι πιο πρακτικό. Ένας μαθητής στο σχολείο παρουσιάζει συμπτώματα αντικανονικής και βίαιης συμπεριφοράς. Βρίζει την δασκάλα του, κριτικάρει τους συμμαθητές του, σπρώχνει και χτυπάει άλλα παιδιά και αρνείται να δουλέψει πάνω σε εργασίες και ασκήσεις της τάξης. Η δασκάλα του αναρωτιέται αν κάτι συμβαίνει στην οικογενειακή κατάσταση του παιδιού. Από την άλλη, η μητέρα του μαθητή, όταν πηγαίνει να ρωτήσει για την πορεία του παιδιού της στην τάξη και η δασκάλα την ενημερώνει για την απαράδεκτη συμπεριφορά του, εκείνη κατεβάζει το κεφάλι και φεύγει. Στο μεσημεριανό καφέ με τις φίλες της, η μητέρα θα κατηγορήσει την δασκάλα για την κακή αγωγή που προσφέρει στο παιδί της και θα της κολλήσει το ταμπελάκι της «κακής εκπαιδευτικού». Στο μεταξύ, οι κυρίες που έπιναν καφέ με την μητέρα του παιδιού θα σκεφτούν ή θα συζητήσουν με τους συζύγους τους ότι η μητέρα του μαθητή δεν μπορεί να μάθει στο παιδί της τρόπους. Οι συμμαθητές του παιδιού και οι γονείς τους το κατηγορούν ως «απαίδευτο». Τελικά, ποιος ευθύνεται;

Σε αλλά νέα, ένας δικηγόρος με δυο μεταπτυχιακά και άψογη εκπαίδευση σε ιδιωτικό σχολείο πήγε με τα παιδιά και την γυναίκα του διακοπές σε ένα νησί των Κυκλάδων. Στις διακοπές του νιώθει εντελώς απελευθερωμένος από τις καθημερινές του υποχρεώσεις στο γραφείο και περνάει τη μέρα του στις παραλίες, τις ταβέρνες και τις καφετέριες, απολαμβάνοντας τον καλοκαιρινό ήλιο. Όταν κάποια στιγμή, η σερβιτόρα μιας καφετέριας του πήγε λάθος την παραγγελία του, εκείνος αγριεμένος πέταξε τον καφέ στα πόδια της και ξεκίνησε να κατηγορεί όλο το νησί λέγοντας ότι οι ντόπιοι δεν ξέρουν να κάνουν καλά τη δουλειά τους, ότι οι σερβιτόροι είναι απαίδευτοι και ότι ο άνθρωποι του νησιού είναι απολίτιστοι και τεμπέληδες. Την ίδια στιγμή που συμβαίνουν αυτά, μια ηλικιωμένη κυρία είναι στο απέναντι παγκάκι και συζητώντας με μια φίλη της βλέπει τον δικηγόρο από μακριά και τον αναγνωρίζει. «Μαρία! Κοίτα!» φωνάζει στη φίλη της. «Είναι αυτός ο μεγαλοδικηγόρος που σου έλεγα ότι θα αναλάβει τις δουλειές μας. Είναι πολύ μορφωμένος, έξυπνος και σπουδαγμένος. Πολλά πτυχία σου λέω. Τέτοιους ανθρώπους χρειάζεται το νησί μας. Με παιδεία!» Και η ηλικιωμένη κυρία νιώθει υπερηφάνεια που θα αναλάβει τις δουλειές της ένας τέτοιος, «μορφωμένος» κύριος.

Στο ίδιο νησί, ένας ηλικιωμένος προσπαθεί να βγάλει τα νερά που μπάζει η βάρκα του στο λιμανάκι. Βρέχει και αρχίζει να ζορίζεται με την μέση του. Τότε περνάει από εκεί ένας νεαρός ψαράς. Πηδάει στην βάρκα γρήγορα και πιάνει δουλειά. Σε χρόνο μηδέν, τα νερά είχαν εξαφανιστεί από το εσωτερικό της μικρής βάρκας. Ο γεράκος ευχαριστεί τον νεαρό και του δίνει την ευχή του. «Είσαι καλός άνθρωπος» του λέει ο ηλικιωμένος. «Να θυμάσαι…πάντα να βοηθάς, να προσφέρεις και να στηρίζεις τους συνανθρώπους σου. Πάντα με το ήθος και το χαμόγελό σου.» Και αυτός ο ψαράς είχε κατηγορηθεί από τον μεγαλοδικηγόρο ως «απαίδευτος», όταν ο ψαράς δεν κατάλαβε κάποιους όρους που χρησιμοποίησε ο δικηγόρος σε μια συνεργασία τους.

Η παιδεία ξεκινάει από το σπίτι. Η συμπεριφορά του μικρού μαθητή ήταν αντανάκλαση του τι συνέβαινε στο σπίτι του. Οι εκπαιδευτικοί είναι εδώ για να μας μεταφέρουν γνώσεις, εμπειρίες και δεξιότητες. Το ήθος, η ευγένεια και η καλοσύνη ξεκινούν από το σπίτι. Και έπειτα έρχεται το σχολείο, σε δεύτερη μοίρα, να εμπλουτίσει εκείνα που διδάσκονται στο σπίτι. Παιδεία δεν είναι τα γράμματα και τα πτυχία. Παιδεία είναι η αισθητική, είναι η ταπεινότητα, είναι η ελευθερία και η διακριτικότητα. Παιδεία είναι η αξιοπρέπεια, η προστασία των αδύναμων, η ευγένεια, η επιμονή στις αξίες και τα ιδανικά. Η εκπαίδευση, τα πτυχία και τα μεταπτυχιακά είναι για εμάς. Είναι για τον καθένα μας προσωπικά. Είναι οι προσπάθειες των ανθρώπων να μάθουν, να συλλέξουν πληροφορίες και να αποκτήσουν φωνή. Δεν είναι όμως η εκπαίδευση αυτή που κάνει έναν άνθρωπο, «ΑΝΘΡΩΠΟ», αλλά η γενικότερη παιδεία του, οι αρχές και οι αξίες του. Για να είσαι «ΑΝΘΡΩΠΟΣ» πρέπει να διαλέξεις τον δύσκολο δρόμο…εκείνον της ταπεινότητας, της ευγένειας, της προστασίας, του αυτοσεβασμού και της αυτοκριτικής, της στήριξης του συνανθρώπου.

Πηγή:

https://www.offlinepost.gr/2020/03/20/%CE%B7-%CF%83%CF%8D%CE%B3%CF%87%CF%85%CF%83%CE%B7-%CE%B1%CE%BD%CE%AC%CE%BC%CE%B5%CF%83%CE%B1-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CE%AF%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%B7%CE%BD/

Η εικόνα ως συγκείμενο της γλωσσικής διδασκαλίας

 Η εικόνα ως συγκείμενο της 

γλωσσικής διδασκαλίας

Όπως είναι γνωστό, τα οπτικά σύμβολα αποτελούν φορείς κοινωνικών αξιών και πεποιθήσεων, δηλαδή σημειοδότες του πολιτισμού μας. Μέσα στον ανταγωνιστικό κόσμο των ετερόκλητων ιδεολογιών και κοσμοαντιλήψων, αλλά και των ανισοτήτων και των συγκρούσεων, η εικόνα αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα κοινωνικά πεδία παραγωγής νοήματος. Αυτό συμβαίνει ιδιαίτερα σήμερα, με την όξυνση των γλωσσικών και πολιτισμικών αντιθέσεων που υπάρχουν μέσα στα όρια των εθνικών κρατών, αλλά και με την αποδυνάμωση αυτών των ορίων εξαιτίας της πολυπολιτισμικότητας, των ηλεκτρονικών μέσων επικοινωνίας, των τεχνολογιών μεταφοράς και της παγκόσμιας οικονομικής ανάπτυξης (Kress & Leeuwen 2001: 34). Ως μέσο παράστασης και αναπαράστασης της κοινωνικής εμπειρίας και των πολιτισμικών αξιών και πρακτικών, η εικόνα δημιουργεί ερεθίσματα για προσωπικές μορφές κατανόησης, ερμηνείας και αξιολόγησης του κόσμου (Βruner 1997: 73-76). Καθώς εγκαθιδρύει ιδιαίτερες μορφές υποκειμενικότητας (Kress & Leeuwen 2001: 9, 37-40), βοηθά στη διαφυγή από την εκφραστική καχεξία, την ομογενοποίηση και την τυποποίηση, την παθητικότητα και το φορμαλισμό. Στην περίπτωση των αλλοεθνών, μπορεί να αφηγείται την προσωπική ιστορία του καθενός και να αισθητοποιεί τις ιδιαιτερότητές του, πηγαίνοντας κόντρα  στις κατεστημένες πολιτισμικές ιεραρχήσεις και διακρίσεις, καθώς και στους κοινωνικούς ή πολιτισμικούς αποκλεισμούς. 

Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στο σχολείο. Συχνά τα οπτικά ερεθίσματα προσελκύουν τους μαθητές και τους δίνουν αφορμή για χειραγώγηση της πραγματικότητας περισσότερο από ό,τι τα ίδια τα βιώματά τους (Ασωνίτης 2001: 19), διεκδικώντας ένα νόημα φυσικό, αβίαστο και αυτονόητο. Μέσα από τον εικονιστικό κώδικα εδραιώνεται μια αιτιακή σχέση ανάμεσα στο σημαίνον και το αντικείμενο αναφοράς (Γιαννικοπούλου 2005: 126), που βοηθά στην οριοθέτηση συγκεκριμένου επικοινωνιακού πλαισίου. Ο μαθητής-αναγνώστης κατασκευάζει νοήματα σε συγκεκριμένες επικοινωνιακές περιστάσεις και ενεργοποιείται για να αποκρυπτογραφήσει, να εκφραστεί, να διατυπώσει υποθέσεις ή προβλέψεις∙ συμμετέχει επομένως σε μια διαδικασία λειτουργικής χρήσης της γλώσσας (Χαραλαμπόπουλος & Χατζησαββίδης 1997), η οποία μάλιστα αντιμετωπίζεται και αναπτύσσεται ως αδιαίρετη ενότητα μέσα από τις δεξιότητες της ακρόασης, της ομιλίας, της ανάγνωσης και της γραφής, σε μια ολική προσέγγιση της γλώσσας (whole language approach) (Γιαννικοπούλου 1998: 25-26, Καραντζόλα κ.ά.2005: 12). 

Αντιστρέφοντας την πορεία εξέτασης της σχέσης ανάμεσα στην εικόνα και τη γλώσσα, θα λέγαμε ότι η εικόνα λειτουργεί υποστηρικτικά και συμπληρωματικά στην παραγωγή προφορικού ή γραπτού λόγου. Ιδιαίτερα όταν η σημασία της λέξης παραμένει θολή και μετέωρη, η συνηγορία της εικόνας πάνω στο κείμενο είναι διαφωτιστική, άμεση και αυθόρμητη (Τασιόπουλος 1997: 231-235). Οι μαθητές συνηθίζουν να αποδίδουν πρωταγωνιστικό ρόλο στην παρουσία της, καθώς μέσα από αυτήν όχι μόνο διευκολύνεται η λειτουργική χρήση του κειμένου που συνοδεύει, αλλά και προβάλλονται με τρόπο άμεσο ή συμβολικό οι προσωπικές ιδέες, οι αντιλήψεις και τα βιώματα των ίδιων των παιδιών. Πρόκειται για μια διαδικασία κωδικοποίησης μέσα από το «λόγο της εικόνας» (Μυρογιάννη 2003),  που θα μας έπαιρνε πολύ χρόνο για να την αναλύσουμε στην παρούσα στιγμή. 

Αν θέλαμε όμως να περιγράψουμε το ρόλο της στη γλωσσική διδασκαλία, θα της αποδίδαμε με συντομία τα εξής χαρακτηριστικά:

- Αποτελεί σημείο για την πρόσληψη της έντυπης λεκτικής πληροφορίας (Γιαννικοπούλου 2005: 128)

- Διευκρινίζει και αισθητοποιεί έννοιες που περιέχονται στο κείμενο αναφοράς

- Εμπλουτίζει τις τεχνικές διαπραγμάτευσης του κειμένου αναφοράς

- Δίνει αφορμές για τη γνωστική επεξεργασία των εννοιών που υπάρχουν στο κείμενο

- Λειτουργεί ως σύμβολο για την απόδοση σύνθετων εννοιών με αφαιρετικό τρόπο

- Αποτελεί μέσο για την οριοθέτηση του αφηγηματικού πλαισίου του κειμένου

- Λειτουργεί «μεταφραστικά» για την κατανόηση άγνωστων λέξεων

- Καλλιεργεί την παρατηρητικότητα, την ευαισθησία, τη φαντασία και την αισθητική του μαθητή

- Οξύνει την οπτική αντίληψη

- Ενεργοποιεί τις αισθήσεις

- Βοηθά στην ανάπτυξη της αφαιρετικής ικανότητας

- Βοηθά στην ανάπτυξη της αίσθησης του χώρου και του χρόνου

- Προωθεί την ανακάλυψη αιτιωδών συναφειών

- Δημιουργεί προσδοκίες και προβλέψεις που συνδέονται με την ανάγνωση του κειμένου

- Σημειοδοτεί την ατομική ταυτότητα του μαθητή, κυρίως με τη χρήση συμβόλων

- Σημειοδοτεί τη συλλογική ταυτότητα της κοινωνικής ομάδας στην οποία ανήκει ο μαθητής

- Καλλιεργεί την ανοιχτή στάση του παιδιού απέναντι σε διαφοροποιημένα καλλιτεχνικά μηνύματα

- Συντελεί στη φιλαναγνωσία

- Δίνει και στους γονείς τη δυνατότητα εμπλοκής σε διαδικασίες γραμματισμού των παιδιών τους, ακόμη κι αν δε γνωρίζουν τη γραπτή γλώσσα

- Διευρύνει την εμπειρία

Απόσπασμα από:

Κ. Ντίνας & Ά. Χατζηπαναγιωτίδη (2007), Πρακτικά Διεθνούς Συνεδρίου «Η ελληνική γλώσσα ως δεύτερη/ξένη. Έρευνα, Διδασκαλία, Εκμάθηση», Π.Δ.Μ., Παιδαγωγική Σχολή, Εργαστήριο Μελέτης της Γλώσσας και Προγραμμάτων Γλωσσικής Διδασκαλίας (σσ. 196-223). Θεσσαλονίκη: University Studio Press 

Η εικόνα ως συγκείμενο της γλωσσικής διδασκαλίας. 

Η περίπτωση των εγχειριδίων του «Προγράμματος Εκπαίδευσης Μουσουλμανοπαίδων» 

Κατερίνα Δημητριάδου Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας

Πηγή:

http://www.diapolis.auth.gr/diapolis_files/drasi9/ypodrasi9.2b_2013/2_%CE%98%CE%B5%CF%89%CF%81%CE%B7%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AC%20%CE%9A%CE%B5%CE%AF%CE%BC%CE%B5%CE%BD%CE%B1/2.3_%CE%94%CE%B9%CE%B4%CE%B1%CE%BA%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%AE%20%CE%9C%CE%B5%CE%B8%CE%BF%CE%B4%CE%BF%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%AF%CE%B1/%CE%9C%CE%BF%CF%85%CF%83%CE%BF%CF%85%CE%BB%CE%BC%CE%B1%CE%BD%CF%8C%CF%80%CE%B1%CE%B9%CE%B4%CE%B5%CF%82_%CE%95%CE%B9%CE%BA%CF%8C%CE%BD%CE%B1.pdf

Χρήσιμα Sites & Blogs!

Χρήσιμα Εκπαιδευτικά Sites & Blogs!

👉 Φωτόδεντρο

http://photodentro.edu.gr/aggregator/browsebytaxon

👉  ΙΕΠ (Ινστιτούτο Εκπαιδευτικής Πολιτικής)

https://iep.edu.gr/el/

👉 ΙΕΠ -ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΣΥΛΛΟΓΗ

https://www.lexigram.gr/

👉 Study4exams.gr

https://www.study4exams.gr/

👉 ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

https://users.sch.gr/ipap/Ellinikos%20Politismos/eisodos.htm

👉 ΨΗΦΙΑΚΟ ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ

https://streaming.digitalschool.gov.gr/

👉 Schooltime.gr

https://www.schooltime.gr/

👉 ΚΙΒΩΤΟΣ

https://blogs.sch.gr/poultour/

👉 ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ ΚΟΜΒΟΣ

http://www.komvos.edu.gr/

👉 Εsos.gr

https://www.esos.gr/

👉 Αlfavita.gr

https://www.alfavita.gr/

👉 ΑΙΣΩΠΟΣ

https://aesop.iep.edu.gr/

👉 Η ΠΥΛΗ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

https://www.greek-language.gr/greekLang/index.html

👉 ΠΟΛΥΤΡΟΠΗ ΓΛΩΣΣΑ

http://politropi.greek-language.gr/

👉 ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟ ΣΧΟΛΙΚΟ ΔΙΚΤΥΟ

https://www.sch.gr/ 

👉 ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ - ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΩΝ ΣΠΟΥΔΩΝ (ΙΔΡΥΜΑ ΜΑΝΟΛΗ ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΙΔΗ)

https://ins.web.auth.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=133&Itemid=149&lang=el

👉 ΜΙΚΡΟΣ ΑΠΟΠΛΟΥΣ

https://www.mikrosapoplous.gr/

👉 ΣΠΟΥΔΑΣΤΗΡΙΟ ΝΕΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

http://www.snhell.gr/

👉 Fractal - Η Γεωμετρία των Ιδεών 

https://www.fractalart.gr/

👉 Ανοικτή Βιβλιοθήκη

https://www.openbook.gr/ 

👉 blogs.sch.gr (Κοινότητες & Ιστολόγια)

https://blogs.sch.gr/manuals

👉 ΨΗΦΙΔΕΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ

https://www.greek-language.gr/digitalResources/ancient_greek/anthology/literature/browse.html

👉 ΙΔΡΥΜΑ ΜΕΙΖΟΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ

https://www.ime.gr/fhw/

👉 ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΚΟ ΚΑΙ ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ

https://www.elia.org.gr/

👉 ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΚΛΙΜΑΚΑ

https://edu.klimaka.gr/

👉 ΕΘΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ

https://www.nlg.gr/

👉 SCHOOLTIME - ΑΛΕΞ. ΑΛΕΞΑΝΔΡΙΔΗΣ

https://www.schooltime.gr/?s=%CE%91%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%BF%CF%82+%CE%93.+%CE%91%CE%BB%CE%B5%CE%BE%CE%B1%CE%BD%CE%B4%CF%81%CE%AF%CE%B4%CE%B7%CF%82

👉 ΠΕΙΣΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ - ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΚΟΥΤΡΑΣ

https://peistikoslogos.blogspot.com/

👉 ΜΑΡΙΑ ΚΑΠΠΟΥ

https://www.mariakappou.gr/

👉 ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΑΝΤΗΣ

https://latistor.blogspot.com/

👉 ΑΚΗΣ ΑΜΠΕΛΑΣ

https://akisambelas.wordpress.com/g_lykeiou/archaia-ellinika-didagmeno-kai-adidakto/

👉 Φιλολογικές Ψηφίδες - Κατερίνα Πόθου

https://katerinapothou.blogspot.com/

👉 Άρης Ιωαννίδης

https://mnimiexams.blogspot.com/

👉 Πολίνα Μοίρα

https://fotodendro.blogspot.com/

👉 literature.gr

https://www.literature.gr/ola-ta-dorean-vivlia-katevaste-ta-eleythera-kai-diavaste-online/

👉 Αποστόλης Ζυμβραγάκης

https://e-didaskalia.blogspot.com/?m=1

👉 Ζαννής Κοντονάσιος - Μαρία Βηλαρά

https://filhub.gr/

👉 Εύη Πεπέ - Ekpaid-Evi

Η γνώση ταξιδεύει

https://ekpaid-evi.gr/

👉 Μαριάννα Τσιολπίδου - Ηρακλής Καρακόλιος

https://www.arxaia-latinika.gr/

👉 Μαρία Χρήστου

https://www.mariafilologos.gr/index.php/lykeiou/itemlist/user/819-mariachrhstoy

👉 Δάσκαλε, τ΄ είναι τούτο;

(ένα blog για τη Νεοελληνική Γλώσσα και Έκφραση / για μαθητές, καθηγητές και άλλους...)

https://vprassas.blogspot.com/2024/08/blog-post.html

👉 Ανεμόσκαλα

Συμφραστικοί Πίνακες Λέξεων για Μείζονες Νεοέλληνες Ποιητές

https://www.greek-language.gr/digitalResources/literature/tools/concordance/index.html

👉 Πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας

http://www.potheg.gr/Writers.aspx?lan=1

👉 Συν-e-μάθηση

https://blogs.sch.gr/nefeli40/

👉 Για θεωρητικούς...και μη! (Παναγιώτα Καράβη)

https://giatheoritikous.blogspot.com/2015/10/blog-post.html

👉 Φιλο-λογικό ιστολόγιο -"Δός μοι λόγον, Λόγε"

https://blogs.sch.gr/dstefanou/

👉 Σελιδοδείκτες (Πολυμεσικός οδηγός για τη λογοτεχνία και την ανάγνωση) 

https://selidodeiktes.greek-language.gr/

👉 my students' voice - ΓΩΓΩ ΖΑΧΟΥ

https://mystudentsvoice.blogspot.com/

👉 e- paideia

https://e-paideia.org/

👉 ΟΔΥΣΣΕΥΣ

http://odysseus.culture.gr/

👉 ΧΕΙΛΩΝ

https://chilonas.com/

👉 ΦΙΛΟΛΟΓΟΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

https://gseremetakis.blogspot.com/

👉 ΧΡΟΝΟΓΡΑΜΜΗ ΣΥΝΟΠΤΙΚΗΣ ΙΣΤΟΡΙΑΣ ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΠΟΙΗΣΗΣ

https://www.tiki-toki.com/timeline/entry/90157/-/#vars!date=1602-02-09_06:56:13!

👉 Α.ΠΑΠΑΔΙΑΜΑΝΤΗΣ

https://papadiamantis.net/

👉 ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ

https://library.parliament.gr/%CE%95%CE%BA%CE%B8%CE%AD%CF%83%CE%B5%CE%B9%CF%82/%CE%93%CE%9B%CE%A9%CE%A3%CE%A3%CE%9FPOLIS/%CE%A8%CE%B7%CF%86%CE%B9%CE%B1%CE%BA%CE%AD%CF%82-%CE%95%CF%86%CE%B1%CF%81%CE%BC%CE%BF%CE%B3%CE%AD%CF%82

👉 Λόγος Παράταιρος

«Παράταιρος ο λόγος ο δυνατός/ μέσα σε μια πολιτεία που σωπαίνει» (Γ. Ρίτσος)

https://itzikas.wordpress.com/%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CF%80%CE%BF%CE%AF%CE%B7%CF%83%CE%B7-%CE%BA%CE%B1%CE%B9-%CF%84%CE%BF%CF%85%CF%82-%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%84%CE%AD%CF%82/%CF%80%CE%BF%CE%B9%CE%B7%CF%84%CF%8E%CE%BD-%CF%83%CF%80%CE%B1%CF%81%CE%AC%CE%B3%CE%BC%CE%B1%CF%84/

👉 Φιλολογικά

Ένα blog για μαθητές και για όσους αγαπούν τη μάθηση...!!!!

https://siamantoura.blogspot.com/2020/01/social-media.html

👉 e-ΤΡΑΠΕΖΑ ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΩΝ ΘΕΜΑΤΩΝ

"Ας αφήσουμε τα λόγια. Γνώση του ποταμιού σημαίνει νάσαι μέσα στο ποτάμι" (Τ. Σινόπουλος)

https://dimichri65.blogspot.com/2019/07/blog-post.html

👉 Φιλολογική Γωνιά - Νασιόπουλος Απόστολος

https://apostolos1963.blogspot.com/

👉161 διηγήματα ελλήνων συγγραφέων 

από τον πάλαι ποτέ δικτυακό τόπο www.mathisis.com

https://www.mikrosapoplous.gr/extracts/mathisis/contents.html

👉 ΆΡΗΣ ΓΙΑΒΡΗΣ

https://www.arisgiavris.gr/

👉 ΑΡΧΑΙΟΓΝΩΣΙΑ & ΑΡΧΑΙΟΓΛΩΣΣΙΑ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ

https://arxaiognosia.blogspot.com/

👉 ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟ

http://www.pi-schools.gr/

👉 ΕΞ ΑΠΟΣΤΑΣΕΩΣ 

https://exapostasews.blogspot.com/search/label/A%CE%A3%CE%9A%CE%97%CE%A3%CE%97%20%20%CE%93%CE%99%CE%91%20%CE%A4%CE%97%CE%9D%20%CE%95%CE%A5%CE%A1%CE%95%CE%A3%CE%97%20%CE%A5%CE%A0%CE%95%CE%A1%CE%A9%CE%9D%CE%A5%CE%9C%CE%A9%CE%9D%20%20%CE%9F%CE%A1%CE%A9%CE%9D

👉 ΠΑΥΛΟΣ ΠΑΥΛΙΔΗΣ

https://users.sch.gr/pspavlidis/wordpress/

👉  ΗΛΙΑΣ ΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ

https://iliasgiannakopoulos.blogspot.com/2025/04/blog-post_9.html

👉 SCHOOLBLENDER

https://schoolblender.wordpress.com/2021/03/25/sxhmata-logou/

👉 ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΒΛΙΩΡΑΣ

https://www.vlioras.gr/index.html

👉 ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΦΙΛΟΛΟΓΩΝ ΚΑΒΑΛΑΣ

https://sfkavala.blogspot.com/

👉 ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΟΣ ΙΣΤΟΤΟΠΟΣ

https://filologikos-istotopos.gr/

👉 ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΔΙΑΛΟΓΟΙ -ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΚΡΑΝΙΩΤΗΣ

https://whenpoetryspeaks.gr/2025/02/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%B7%CF%84%CF%81%CE%B7%CF%83-%CF%80-%CE%BA%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%89%CF%84%CE%B7%CF%83/

👉 ΦΙΛΟΛΟΓΙΚΑ ΜΑΘΗΜΑΤΑ ΣΤΟ ΛΥΚΕΙΟ

https://whenpoetryspeaks.gr/2025/02/%CE%B4%CE%B7%CE%BC%CE%B7%CF%84%CF%81%CE%B7%CF%83-%CF%80-%CE%BA%CF%81%CE%B1%CE%BD%CE%B9%CF%89%CF%84%CE%B7%CF%83/

👉 LEXIGRAM

https://www.lexigram.gr/

👉 ΜΑΡΙΑ ΜΟΣΧΟΠΟΥΛΟΥ 

https://mmoschopoulou.wordpress.com/%CE%B3-%CE%BB%CF%85%CE%BA%CE%B5%CE%B9%CE%BF%CF%85-%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%BF%CF%81%CE%B9%CE%B1-%CE%BA%CE%B1%CF%84%CE%B5%CF%85%CE%B8%CF%85%CE%BD%CF%83%CE%B7%CF%83/

👉 ελληνικά για ΣΔΕ

https://greekforsde.blogspot.com/2014/08/blog-post_67.html

👉 ΘΕΩΡΗΤΙΚΑ μαθήματα

https://mariak-theory.blogspot.com/

👉 Αρχαιογνωσία

https://arxaiognosia.blogspot.com/?m=0

👉 Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος

https://www.nlg.gr/

👉 Ελληνικό Λογοτεχνικό και Ιστορικό Αρχείο

https://www.elia.org.gr/

👉 Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού

http://www.snhell.gr/

👉 Literature

https://www.literature.gr/ola-ta-dorean-vivlia-katevaste-ta-eleythera-kai-diavaste-online/

👉 Πολιτιστικός Θησαυρός της Ελληνικής Γλώσσας

http://www.potheg.gr/intro.aspx

👉 Ψηφιακή Βιβλιοθήκη Νεοελληνικών Σπουδών

https://anemi.lib.uoc.gr/?lang=el

👉 ΛΟΓΕΙΟΝ

https://logeion.uchicago.edu/%CE%BB%CF%8C%CE%B3%CE%BF%CF%82

👉  Οδηγίες για το μηχανογραφικό!

https://www.mixanografiko.gr/index.php

👉 Κωνσταντίνα Νεοφωτίστου

https://blogs.sch.gr/kondine/

Οι νέοι ξέχασαν να γράφουν

01.06.2026
Μιχαέλα Μαρία Δεριζιώτη

Εχουν χάσει οι μαθητές μέρος της κινητικής δεξιότητας που απαιτεί η χειρόγραφη γραφή - Πόσο επηρεάζει την τελική βαθμολογία ένα δυσανάγνωστο γραπτό; Τι λένε εκπαιδευτικοί και παιδιά.

«Εδώ γράφει “διάσταση” ή μήπως “διάσπαση”;» αναρωτιέται η φιλόλογος Μαρίνα Α., διορθώτρια επί χρόνια στο μάθημα της Εκθεσης για τις πανελλαδικές εξετάσεις. Σταματά για λίγα δευτερόλεπτα πάνω από τη σελίδα, φέρνει το γραπτό πιο κοντά στο φως και προσπαθεί να αποκρυπτογραφήσει τη λέξη ανάμεσα σε βιαστικές καμπύλες, κολλημένα γράμματα και μουντζουρωμένες γραμμές από μπλε στιλό. Γύρω της, στοίβες από γραπτά προοικονομούν τη συνέχεια. «Κάθε χρόνο είναι και χειρότερα. Περίπου 8 στα 10 γραπτά είναι δύσκολο να καταλάβεις με μια ανάγνωση τι λένε» λέει χαρακτηριστικά στο «Β». Θυμάται την περυσινή διαδικασία διόρθωσης των γραπτών για τις Πανελλαδικές και την προσπάθειά της να μην «κόβει» συχνά μόρια από τους υποψηφίους λόγω του δυσανάγνωστου χαρακτήρα των γραπτών τους. Αναρωτιέται: Οι νέοι ξέχασαν να γράφουν; Ή μήπως η γενιά τους δεν έμαθε ποτέ;

Ηδη η πρεμιέρα των φετινών πανελλαδικών εξετάσεων έγινε την Παρασκευή και για πολλούς υποψηφίους (και τους εκπαιδευτικούς τους), στην πίεση και το άγχος του διαβάσματος, επανήλθε τώρα πιεστική μια αγωνία που τους βασανίζει από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου. «Αν δεν κάνεις καλά γράμματα, θα χάσεις βαθμούς. Οι διορθωτές έχουν εκατοντάδες γραπτά, δεν θα κάτσουν να ασχοληθούν με το δικό σου». Αυτή είναι μια φράση που ο 17χρονος Παναγιώτης Π. ακούει συνεχώς τα τελευταία χρόνια τόσο από τους καθηγητές όσο και από τους γονείς του, ωστόσο ποτέ δεν είχε δώσει ιδιαίτερη σημασία. «Τόσα χρόνια κάνω πως δεν το ακούω, αλλά φέτος με τις Πανελλαδικές, που το ξανασκέφτομαι, με πιάνει τρομερό άγχος στην ιδέα ότι θα χάσω βαθμούς λόγω του γραφικού μου χαρακτήρα» μοιράζεται με το «Β» ελαφρώς αναστατωμένος.

Τι ακριβώς συμβαίνει; Φταίει η διαρκής έκθεση σε οθόνες και η άρνησή μας να γράψουμε, χαμένοι πάνω από πληκτρολόγια και αυτόματα συστήματα διόρθωσης; Πάντως, οι εκπαιδευτικοί παρατηρούν ότι τα τελευταία χρόνια ο γραφικός χαρακτήρας των μαθητών και μαθητριών έχει αλλάξει αισθητά: Γράμματα που ενώνονται μεταξύ τους, λέξεις που «τρέχουν» χωρίς τέλος, ακανόνιστες αποστάσεις και μια γενική εικόνα βιασύνης εμφανίζονται ολοένα συχνότερα στα τετράδια και στα διαγωνίσματα. Το φαινόμενο, εξηγούν, έγινε ακόμη πιο έντονο μετά την πανδημία και την πολύμηνη εξ αποστάσεως εκπαίδευση.

«Γράφω, αλλά όχι με το χέρι…»

«Τα παιδιά σήμερα γράφουν διαρκώς, αλλά σχεδόν ποτέ με το χέρι» λέει η Μαρίνα Α. «Επικοινωνούν με μηνύματα, κινητά, tablets, voice notes, autocorrect. Ο εγκέφαλος λειτουργεί πλέον με την ταχύτητα του πληκτρολογίου, όχι του στιλό». Το αποτέλεσμα είναι ότι πολλοί έφηβοι καλούνται να αποδώσουν μέσα σε τρεις ώρες χειρόγραφης εξέτασης έναν τεράστιο όγκο σκέψης, παρ’ όλο που πλέον γράφουν πιο συχνά χρησιμοποιώντας πληκτρολόγιο παρά στιλό. Η Μαρίνα (για ευνόητους λόγους δεν θέλει να αποκαλύψει τα στοιχεία της καθώς βαθμολογεί και φέτος τα γραπτά υποψηφίων) παρατηρεί τους μαθητές τα τελευταία χρόνια προκειμένου να κατανοήσει πλήρως από πού προκύπτει ο ξαφνικός πολλαπλασιασμός των περιπτώσεων δυσανάγνωστων γραπτών. «Πολλοί μαθητές δυσκολεύονται ακόμη και στον τρόπο που κρατούν το στιλό ή το μολύβι, ενώ η πολύωρη χρήση κινητών τηλεφώνων και tablets φαίνεται να επηρεάζει τη λεπτή κινητικότητα των δαχτύλων. Παλαιότερα βλέπαμε κάλους από τη συνεχή γραφή. Σήμερα βλέπεις δάχτυλα που έχουν “λυγίσει” διαφορετικά από τη χρήση του κινητού» συνεχίζει χαρακτηριστικά. Η ίδια θεωρεί πως αρκετά παιδιά έχουν χάσει μέρος της κινητικής δεξιότητας που απαιτεί η χειρόγραφη γραφή, ενώ συχνά δεν διαθέτουν ούτε την υπομονή να ασχοληθούν με το πόσο ευανάγνωστο ή προσεγμένο είναι το γραπτό τους.

«Ισως βιαστήκαμε να υποτιμήσουμε τη σημασία της καλλιγραφίας» σημειώνει ο διορθωτής και εκπαιδευτικός Δημήτρης Πατώκος, εκτιμώντας πως η συστηματική εξάσκηση στη χειρόγραφη γραφή δεν αφορούσε τελικά μόνο την αισθητική του γραπτού, αλλά και μια συνολικότερη καλλιέργεια δεξιοτήτων συγκέντρωσης, ρυθμού και λεπτής κινητικότητας. Οπως εξηγεί, «δεν μπορείς ξαφνικά στα 17, λίγο πριν από τις Πανελλαδικές, να ζητήσεις από έναν μαθητή να αλλάξει τον γραφικό του χαρακτήρα». Και υπογραμμίζει ότι η φροντίδα για τη σωστή γραφή και τη διαχείριση του στιλό πρέπει να ξεκινά ήδη από τις πρώτες τάξεις του Δημοτικού Σχολείου.

Επισήμως, οι βαθμολογητές δεν αφαιρούν μονάδες επειδή κάποιος «γράφει άσχημα». Οπως συμπληρώνει ο κ. Πατώκος, «υπάρχει κάθε καλή διάθεση και υπομονή ώστε να μην αδικηθεί κανένας. Αν όμως μια λέξη δεν μπορεί να διαβαστεί ή ένα ολόκληρο απόσπασμα μοιάζει περισσότερο με κώδικα παρά με κείμενο, τότε το ζήτημα παύει να είναι αισθητικό και γίνεται ουσιαστικό, και εκεί δεν υπάρχει άλλη επιλογή».

Βαθμοί, λοιπόν, μπορούν να αφαιρεθούν όταν ένα γραπτό, παρά την προσπάθεια διορθωτών και συντονιστών, δεν μπορεί να διαβαστεί. Αντίστοιχα, βαθμοί μπορούν να χαθούν ακόμη και από «τεχνικά προβλήματα», ιδιαίτερα στο μάθημα της Εκθεσης. Ενα σημαντικό στοιχείο, το οποίο μάλιστα παρατηρείται όλο και πιο συχνά, είναι η μη παραγραφοποίηση.

Οι μαθητές δηλαδή φαίνεται να χάνουν όλο και περισσότερο την αίσθηση της δομής και της οργάνωσης του λόγου τους. «Δεν υπάρχει συνοχή και σωστή διάρθρωση, παραδίδουν ένα γραπτό που αρχίζει και τελειώνει χωρίς το απαραίτητο κενό πριν από μια νέα παράγραφο. Αυτά όμως είναι βασικές γνώσεις» υπογραμμίζει η Μαρίνα, τονίζοντας ότι ακόμη και τέτοιες φαινομενικά μικρές αδυναμίες μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά τη βαθμολογία.

Σύμφωνα με τον εκπαιδευτικό αναλυτή Γιώργο Χατζητέγα, «διαπιστώνεται πλέον ολοένα και συχνότερα έντονη επιδείνωση στον γραφικό χαρακτήρα των μαθητών ως αποτέλεσμα της ιδιαίτερα περιορισμένης εξάσκησης στη χειρόγραφη αποτύπωση. Γραπτά δυσανάγνωστα δυσχεραίνουν το έργο των βαθμολογητών στις πανελλαδικές εξετάσεις και αναπόφευκτα επηρεάζουν αρνητικά την αξιολόγησή τους. Οι διαγωνιζόμενοι πρέπει να αντιληφθούν ότι η καθαρότητα και η ευκρίνεια αποτελούν σημαντικά πλεονεκτήματα στη διόρθωση ενός ανώνυμου για τους διορθωτές γραπτού όπως είναι αυτό των Πανελλαδικών».

Η γραφή ανά τον κόσμο

Προβληματισμός για το θέμα υπάρχει σε πολλές χώρες της ΕΕ. Οι περισσότεροι μαθητές και μαθήτριες στη Γερμανία δεν μπορούν να γράψουν καλά. Στη Σουηδία επίσης σχολεία επιστρέφουν στο παραδοσιακό στιλό και χαρτί καθώς διαπιστώθηκε ότι νέοι που ακολουθούσαν πιο «ψηφιακούς δρόμους» παρουσίασαν τελικά σημαντικά μαθησιακά προβλήματα. Στη Φινλανδία, που είχε δώσει έμφαση στον ψηφιακό γραμματισμό, επίσης υπάρχει μια τάση «επιστροφής» στη διδασκαλία της καλλιγραφίας.

Πίσω στην Ελλάδα, όμως, η τελική δοκιμασία παραμένει ίδια. Ανάμεσα στις πιο κρίσιμες ώρες, στιλό, λευκές σελίδες και απόλυτη ησυχία, οι μαθητές καλούνται να γράψουν ευανάγνωστα υπό συνθήκες πίεσης και άγχους. Και στο τέλος ένας βαθμολογητής που προσπαθεί να αποκρυπτογραφήσει όχι μόνο το περιεχόμενο, αλλά και τη βιασύνη μιας ολόκληρης γενιάς πάνω στο χαρτί.

Ισως τελικά να υπάρχει κάτι βαθιά αντιφατικό σε όλο αυτό. Μια γενιά που μεγαλώνει μπροστά σε οθόνες, που επικοινωνεί, σκέφτεται και εκφράζεται καθημερινά μέσα από πληκτρολόγια καλείται στις πιο καθοριστικές εξετάσεις να επιστρέψει αποκλειστικά στο χαρτί και στο χειρόγραφο. Και τότε το ζητούμενο δεν είναι μόνο η γνώση, αλλά και η ταχύτητα του χεριού, η αντοχή και η ευκρίνεια των γραμμάτων.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν οι μαθητές και μαθήτριες μπορούν να προσαρμοστούν σε αυτό το σύστημα, αλλά αν το ίδιο το σύστημα έχει προσαρμοστεί στη δική τους πραγματικότητα.

Πηγή:

https://www.tovima.gr/print/society/oi-neoi-ksexasan-na-grafoun/#goog_rewarded

Αγαπημένα Αδίδακτα Κείμενα από την Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα!

 

Πηγή:

https://www.greek-language.gr/greekLang/index.html

Θέματα Ιστορία - Πανελλαδικές 8/6/2026

 

Θέματα Λατινικά - Πανελλαδικές 5/6/2026

➡️ Σε 2 από τα τελευταία μας μαθήματα μιλήσαμε για την εκφορά του Σκοπού με ρήματα κίνησης (θεωρία και παραδείγματα)

  Οι Μορίες Ελιές

Οι «Μορίες » Ελιές των Αθηνών

Η Ελιά που κατά τον Mύθο (Σταύρου, 2001) φυτεύτηκε από την Αθηνά στην Ακρόπολη, ονομαζόταν «Μορία Ελαία» και θεωρούνταν σαν η πρώτη ήμερη Ελιά που υπήρχε στην Αθήνα και σε όλο τον κόσμο.

Από την ιερή ελιά της Ακρόπολης, κατά τους θρύλους, δημιουργήθηκαν οι δώδεκα ελιές της Ακαδημίας που αντιστοιχούσαν, όπως λέγεται, στις δώδεκα πύλες της και από αυτές δημιουργήθηκε μετά ολόκληρο το ιερό Δάσος των Αθηνών. Όλα τα ιερά της Αθηνάς είχαν ιερές (Μορίες) ελιές και αρκετά από αυτά περικυκλωνόταν από ελαιώνες ολόκληρους. Προστάτης των ιερών (μορίων) ελαιών θεωρείτο o Δίας γιαυτό και υπήρχε άγαλμα του «Μορίου Διός» μέσα στον σηκό στην Ακρόπολη

Προέλευση της ονομασίας «Μορίαι»

Για την προέλευση της ονομασίας «Μορίαι» των ιερών δέντρων, αναφέρονται διάφορες εκδοχές. 

Σύμφωνα με μια εκδοχή (Ψιλάκης, 1999) η ονομασία μπορεί να οφείλεται στο ότι πιστευόταν ότι οι ελιές αυτές ήταν «μεμορημέναι …ως αποκοπείσαι η πολλαπλασιασθείσαι εκ της πρώτης και αρχεγόνου ελαίας».

Σύμφωνα με μια άλλη εκδοχή (Σταματοπούλου,2003) η ονομασία «Μορίαι» αποδόθηκε στα δέντρα, λόγω του θανάτου (μόρου) του Αλιρρόθιου, γιου του Ποσειδώνα, που αποφάσισε με προτροπή του πατέρα του να κόψει τις ιερές ελιές, που είχαν προέλθει από την πρώτη ελιά, γιατί εξαιτίας της έχασε την πατρότητα της Αθήνας. Όταν όμως ο Αλιρρόθιος, κατά την παράδοση, ύψωσε τον πέλεκυ για να κόψει τις ιερές ελιές, αυτός έπεσε και τον χτύπησε θανάσιμα. Γιαυτό οι ιερές ελιές που προκάλεσαν τον θάνατό του (μόρο) ονομάστηκαν Μορίαι.

Πάντως τα σημερινά δεδομένα συνηγορούν ότι η ονομασία «Μορία» μάλλον προέρχεται από την λέξη μόριο που σημαίνει τμήμα, τεμάχιο. Κι αυτό γιατί η ελιά της Ακρόπολης (ανεξάρτητα του πως βρέθηκε εκεί) σύμφωνα με όλες τις μαρτυρίες ήταν ήμερη και είναι φανερό ότι οι άνθρωποι της εποχής θα ήθελαν να αποκτήσουν και άλλα δέντρα όμοια με αυτή. Αυτό όμως δεν μπορούσε να γίνει, σύμφωνα με όσα σήμερα είναι επιστημονικώς γνωστά, παρά μόνο με την χρήση κάποιου τμήματος (μορίου) από τα σωματικά κύτταρα του δέντρου. Το τμήμα αυτό μπορεί να ήταν ανάλογα με τις τότε γνώσεις πολλαπλασιασμού ένα απλό μάτι η ένα βλαστός (εμβόλιο) με το οποίο μπορούσε να εμβολιαστεί κάποιο άλλο άγριο δέντρο, ένας γόγγρος (τεμάχιο) η μια παραφυάδα από την βάση του δέντρου, η ένα μόσχευμα (τεμάχιο από ένα κλώνο του δέντρου) το οποίο μπορούσε να φυτευτεί και να δώσει ένα νέο δέντρο.

 

Νομική προστασία των «Μοριών»

Οι Μορίες ελιές αρχικά ήταν συγκεντρωμένες στην Ακαδημία όπου υπήρχε το ιερό άλσος. Αργότερα όμως καταγράφηκαν ως Μορίες όλες οι παλιές ελιές της Αττικής και υπήρχε ειδική νομοθεσία για την προστασία τους αλλά και κανόνες για την καλλιέργεια τους.

Ο Αριστοτέλης μας πληροφορεί σχετικά με την διατήρηση, τον τρόπο συγκομιδής και την διάθεση του ελαιόλαδου των Μοριών. Ο ιδιοκτήτες των ιερών δέντρων ήταν υποχρεωμένοι να τα προστατεύουν, να μην καλλιεργούν γύρω από αυτά και να διατηρούν τον ξύλινο φράκτη προστασίας τους που ονομαζόταν «σηκός». Υπήρχαν ειδικοί «επιγνώστες» για τον έλεγχο της καλής τους κατάστασης. Καταστροφή κάποιου δένδρου θεωρείτο πράξη της οποίας ο υπαίτιος «εζημιούτο θανάτω». Οι ιδιοκτήτες ιερών δένδρων υποχρεωνόταν να διατηρούν ακόμα και τους κορμούς τους όταν από κάποια αιτία ξεραινόταν γιατί υπήρχε το ενδεχόμενο της αναβλάστησης τους.

 

Οι «Μορίες στον Αθλητισμό

Το λάδι που παραγόταν από τις «Μορίες» ελιές παραδιδόταν στους «Ταμίες» της Ακρόπολης οι οποίοι το φύλαγαν για να το μοιράσουν κατά τα Παναθήναια στους Αθλητές για να αλείψουν τα σώματα τους, η στους «αθλοθέτες» που έδιδαν αμφορείς γεμάτους με ελαιόλαδο στους νικητές των Παναθηναϊκών αγώνων.

Μέχρι το 390 π.χ. , σύμφωνα με τον Αριστοτέλη, η Πόλη παραχωρούσε το δικαίωμα της συλλογής των Μοριών στους ιδιοκτήτες τους οι οποίοι είχαν υποχρέωση να αποδίδουν μια συγκεκριμένη ποσότητα λαδιού για κάθε δέντρο τον χρόνο. Αργότερα όμως η Πόλη ανέθετε την συγκομιδή των Μοριών σε ένα σημαντικό Δημόσιο άρχοντα που ονομαζόταν «Επώνυμος» γιατί αυτός θα έδιδε το όνομα του στο έτος που θα βρισκόταν στην εξουσία. Οι ιδιοκτήτες των Μοριών ήταν υποχρεωμένοι να δώσουν στον «Επώνυμο» μια ποσότητα ίση προς «τρία ημικοτύλια από του στελέχους έκάστου» ποσοτητα που ισοδυναμούσε με μισό λίτρο από κάθε δέντρο.

 

Πηγή:

https://polelia.sedik.gr/mories.html

Θέματα Αρχαία Ελληνικά - Πανελλαδικές 3/6/2026

Πανελλαδικές 2026!
Τα σημερινά θέματα - Αρχαία Ελληνικά!
ΚΑΙ ΠΑΛΙ πέσαμε μέσα!
Ενότητα 13 - Ηθικά Νικομάχεια!

 

 "Άρπα κόλλα"

Η χώρα που έκανε modus vivendi το "άρπα κόλλα"!

Πρόχειρες δουλειές πάντα! Μερεμέτια... Το στοιχείο μας! 

Γιατί να το "βασανίσουμε"; Αφού κάποιος άλλος το έχει "λύσει" πριν από εμάς για εμάς! Μπορούμε να το βρούμε έτοιμο, να το οικειοποιηθούμε! Γιατί να αναφέρουμε τις πηγές μας; Αχρείαστο... Θα κλέψει κάτι απ' τη δόξα μας! Ούτε κατά διάνοια... (Είναι παράνομο; Άντε καλέ... Ακόμα εκεί έμεινες εσύ;)

Στις μεταξύ μας συζητήσεις διυλίζουμε τον κώνωπα. Πώς θα φανεί αλλιώς η τρανή επιστημοσύνη μας; Το ότι απέχουμε πόρρω από την πραγματικότητα; Δε γεννάται λόγος... (Τι λες;; Στρουθοκαμηλίζουμε;; Άντε καλέ... Μη λες τέτοια... Και πού τα 'μαθες εσύ αυτά, για να 'χουμε καλό ρώτημα;)

Τα παιδιά, από την μία, ζούνε σ' ένα παράλληλο σύμπαν, στον δικό τους πλανήτη! Αποκομμένα εντελώς από τον βάρβαρο ετούτο κόσμο... (Άδικο έχουν; Καλά κάνουν! Έχει χαθεί πανθομολογουμένως η επικοινωνία μεταξύ μας...)

Εμείς, από την άλλη, σαν να ζούμε στα νησιά των μακάρων, σκαλίζουμε το χ ζητούμενο και την τάδε εκφώνηση, για να δείξουμε τις ανώτερες γνώσεις μας, τη στιγμή που η πλειοψηφία των μαθητών αδυνατεί να αναγνώσει ένα απλό νεοελληνικό κείμενο... Πόσο μάλλον να το κατανοήσει! (Λεπτομέρειες θα μου πεις, αλλά εκεί ακριβώς κρύβεται όλη η ΟΥΣΙΑ!)

Βρήκαμε, ωστόσο, την πανάκεια... Μη φωνάζεις και μη διαμαρτύρεσαι! Άκου που σου λέω! Καινούρια βιβλία! Ω ναι! (Τι άλλαξε πάλι κι αλλάζουν τα βιβλία μας; Άλλαξε το επίπεδο των μαθητών; Ή θα το αλλάξουμε εμείς αυτό με τα νέα μας βιβλία; Άλλαξε πάλι ο Μανωλιός κι έβαλε τα ρούχα του αλλιώς...)

Πονάνε οι αλήθειες, το ξέρω. Αλλά οφείλουν να λέγονται! Και μιλάω απλά, γιατί έχω το κουσούρι να θέλω να γίνομαι πάντοτε κατανοητή στους πάντες. Τι έγινε όμως; Γιατί όλοι  μιλάνε αλλά κανείς δεν καταλαβαίνει κανέναν; Μήπως στην τελική τα παιδιά μιμούνται  εμάς, που δεν μπορούμε να συνεννοηθούμε ούτε στα βασικά μεταξύ μας;!

Σημασία δεν έχει να δώσεις σε έναν νέο που δεν πολέμησε ποτέ το αρτιότερο όπλο για να κερδίσει στη μάχη, τη στιγμή που δεν έχει σημαδέψει ποτέ στη ζωή του, ούτε καν με σφεντόνα. Τα αποτελέσματα θα είναι τραγικά και καταστροφικά. Αυτοκαταστροφικά για την ακρίβεια... Βατερλό! Πώς θα του παρουσιάσεις το πολλαπλό βιβλίο τη στιγμή που επείγει να το κάνουμε να επιστρέψει πίσω και να αγαπήσει το ΑΠΛΟ βιβλίο, να αποσυνδεθεί από κάθε κινητή συσκευή, μπας και βρει ξανά τον ίδιο τον εαυτό του;! (Όπως κι εμείς άλλωστε. Ας μη γελιόμαστε.)

Δεν έχουμε ανάγκη από νέα βιβλία! Έχουμε ανάγκη από νέα παιδεία! Αληθινή ΠΑΙΔΕΙΑ! Από συνεννόηση! Από νουν συνετό! Σκοπός δεν είναι να περνάνε τα παιδιά στη Φιλολογία με 10, αρκεί να έχουμε να δηλώνουμε εισακτέους και μελλοντικούς υποψηφίους, που θα τα σκάνε γερά για μεταπτυχιακά, διδακτορικά, άπειρες επιμορφώσεις, μέχρι να γίνουν ΕΠΙ ΤΕΛΟΥΣ(!) κάποια στιγμή κατάλληλοι και ικανοί να διδάξουν!

Λυπάμαι για το χάλι και την κατάντια αυτής της χώρας... Της χώρας ΜΑΣ, που γέννησε το φως, τη σύνεση, τη λογική και τη φιλοσοφία ! Θα με επιβεβαιώσουν, δυστυχώς, οι βαθμολογίες ξανά των φετινών πανελλαδικών εξετάσεων... Ήγγκικεν η ώρα!

Και δεν είναι στραβός ο γυαλός. Μαντέψτε! Εμείς στραβά αρμενίζουμε χρόοοονια τώρα... Με μόνιμα θύματα πάντοτε τα παιδιά! Κι εμάς μετά, τους ταλαίπωρους εκπαιδευτικούς, να τρέχουμε από πίσω κι ασθματικά να παρακολουθούμε τα γεγονότα...

Υ.Γ.  Μια σημαντική διευκρίνιση... Δεν είναι κακό να βγαίνουν νέα βιβλία! Μην παρερμηνευθώ. Πολλές φορές είναι καλύτερα από τα προηγούμενα και αξίζει να ανανεώνονται... Όπως, για παράδειγμα, τα νέα βιβλία των Αρχαίων της Α' Λυκείου που μελέτησα και με ενθουσίασαν! Αλλά... Μέσα σε αυτήν την παραζάλη που ζούμε -ομολογήστε το-  όλοι ψάχνουμε για ένα κατάρτι και για ένα αποκούμπι σταθερό, από όπου θα πιαστούμε και θα είναι το λιμάνι και το καταφύγιό μας...  Θερμή παράκληση, λοιπόν, προς όλους...  Ας αφήσουμε ένα "σύστημα" να διαρκέσει, για να δούμε εάν θα καρποφορήσει... Πολλές φορές δεν φταίει ο παίκτης, ούτε ο διαιτητής. Αλλά οι συνεχόμενες αλλαγές συστημάτων στον αγώνα, που απευθύνονται σε παίκτες τουλάχιστον επιπέδου champions league! Μακάρι να γίνουν όλα τα παιδιά μας πρωταθλητές κι ας αλλάζουν μετά τα συστήματα τακτικότερα...Να γίνουν όμως πρώτα πρωταθλητές! Και να αγαπήσουν το βιβλίο... Βασικό!

Φιλολογική Παιδεία