Άγιος Παΐσιος: “Ο εγωισμός και η αγάπη δεν μπορούν να συμβαδίσουν”

Γέροντας Μωυσής Αγιορείτης (†)

Ο ευλαβής Γέροντας υπεραγαπούσε την ευλάβεια, τη θεική δικαιοσύνη, και προτιμούσε να αδικείται και να χαίρεται και ποτέ να μην αδικεί. Έλεγε διδακτικά: «Οι ωραιότερες στιγμές που έζησα ήταν της αδικίας. Όποιος δέχεται τον άδικο, δέχεται τον αδικημένο Χριστό στην καρδιά του». Τα λόγια αυτά δεν είναι απλά ωραία λόγια, αλλά είναι καρπός μακράς εργασίας και κατασκήνωση στην απάθεια.


Ήταν ένας φιλότιμος αγωνιστής και γι’ αυτό μιλούσε πολύ για φιλότιμο, μια λέξη που δεν υπάρχει σε κανένα ξένο λεξικό. Κατά τον Γέροντα, φιλότιμο είναι «ευλαβικό απόσταγμα της καλωσύνης, η λαμπικαρισμένη αγάπη του ταπεινού ανθρώπου». Έλεγε χαρακτηριστικά κι εύστοχα: «Ο φιλότιμος βομβαρδίζεται από ευλογία, ενώ ο γκρινιάρης γεννά κακομοιριά. Η καρδιά δεν καθαρίζεται με απορρυπαντικό, αλλά με φιλότιμο». Πάντα αγωνιζόταν φιλότιμα και όχι καθηκοντολογικά. Ο καθωσπρεπισμός, η τυπικότητα, η ξερή ευγένεια, του ήταν ξένα και άγνωστα.

Η βαθειά του πίστη τον έκαναν πάντοτε να έχει βέβαιη ελπίδα και μεγάλη εμπιστοσύνη στον Θεό, που ποτέ δεν τον απογοήτευσε η μεγαλόδωρη θεία του πρόνοια. Γι’ αυτό ήταν πάντοτε ευγνώμων, ευχαριστών και δοξολογών τον Πανάγαθο, Πολυεύσπλαχνο και Πανοικτίρμονα. Είχε πίστη θερμή, ζωντανή, αδιακύμαντη. Όλα τα συζητώ, έλεγε, εκτός από το θέμα περί υπάρξεως Θεού.

Ίδιον του απαθούς και ταπεινού ανθρώπου είναι η ειρήνη, που είναι καρπός του Αγίου Πνεύματος, της προσευχής και της ζωντανής σχέσεως του ανθρώπου με τον ειρηνάρχη και ειρηνοδότη Θεό. Ο Άγιος Σεραφείμ του Σάρωφ έλεγε: «Βρες την ειρήνη στην καρδιά σου και χιλιάδες κόσμος θα σωθεί». Αυτή την ειρήνη είχε και μετέδιδε ο ειρηνικός κι ευλογημένος π. Παΐσιος λέγοντας στους πολλούς επισκέπτες του: «Η πραγματική ειρήνη έρχεται, αν τακτοποιηθεί εσωτερικά ο άνθρωπος και προσέχει να μη δίνει δικαιώματα, γιατί ο πειρασμός προσπαθεί να του αφαιρέσει την ειρήνη με αιφνιδιασμούς. Έτσι πράγματι είναι αγαπητοί μου αδελφοί. Ειρήνη έχει κυρίως ο απαθής. Μια ειρήνη “υπέρ πάντα νούν” ».

Η καθαρότητά του και η εγνωσμένη αρετή του τον έκαναν να είναι μέγας ψυχοανατόμος και ψυχαναλυτής όπως ο Όσιος Ιωάννης της Κλίμακος. Η πείρα του και κυρίως η πλούσια χάρη του Θεού που κατοικούσε εντός του, τον έκανε διακριτικό πατέρα. Πρέπει να ομολογήσουμε πως η διάκριση είναι μια αρετή που πολύ απουσιάζει από τη δύσκολη εποχή μας. Τη διάκριση χρησιμοποιούσε διακριτικά προς ακριβή βοήθεια των ταλαιπωρημένων από αμφιβολίες, διχασμούς και μειονεξίες ανθρώπων. Ήταν ένας καλός ακτινολόγος με ένα πολύ καλό ακτινογραφικό μηχάνημα, που από τις ακτινογραφίες του έκανε άριστες διαγνώσεις προς σωτηρία ψυχών. Ένα ακτινολογικό ιατρείο που εφημέρευε καθημερινά επί χρόνια, έδινε στον καθένα τις κατάλληλες «βιταμίνες» που είχε ανάγκη, καθώς έλεγε.

Η ζωή του όλη ήταν μία αδιάλειπτη προσευχή. Έψαχνε συνεχώς να βρίσκει τρόπους να συνομιλεί εγκάρδια, ολόψυχα και ολόθερμα με τον Θεό. Να επικαλείται τον Χριστό, να ζητά τις πρεσβείες της Θεοτόκου και των Αγίων, να επιχέει το έλεός του ο Κύριος σε όλους τους αναγκεμένους, τους πονεμένους, τους δυστυχισμένους και τους αβοήθητους κεκοιμημένους. Ήταν αλήθεια ένας τίμιος, αξεκούραστος εργάτης της προσευχής. Ζούσε για να προσεύχεται. Ανέπνεε για να προσεύχεται. Δεν μετρούσε την προσευχή. Δεν υπολόγιζε τον κόπο. Δεν ζύγιαζε το κουράγιο. Η προσευχή τον αναπτέρωνε. Με το όνομα του Ιησού μάστιζε τους πολέμιους και του ήταν μόνιμη γλυκειά τροφή «υπέρ μέλι και κηρίον».

Η ταπεινοφροσύνη του δεν επέτρεπε στις τιμές να καυχιέται και στις συκοφαντίες να στενοχωρείται, δείγμα της απάθειας, αφού κατά τον Αββά Ισαάκ τον Σύρο «ο αληθινός Μοναχός πρέπει τον έπαινο και την κατηγορία να ακούει με το ίδιο αυτί». Το ήθος του, η στάση του, η τάξη του ήταν ένα ανοιχτό βιβλίο. Δίδασκε σιωπών.

Η χριστιανική αγάπη είναι πάντα διφυής· προς Θεό και άνθρωπο. Δεν μπορεί να αγαπάς τον Θεό και να μην αγαπάς τον άνθρωπο και το αντίθετο. Ο όλος αγάπη άνθρωπος του Θεού Παίσιος, πίστευε ακράδαντα πως, «όταν παίρνεις κάτι, δέχεσαι ανθρώπινη χαρά. Το πνευματικό πάρσιμο γίνεται με το δόσιμο». Άλλοτε έλεγε: «Οι κοσμικοί λένε το δώρο δεν δωρίζεται. Εμείς ταπεινωνόμαστε και παίρνουμε το δώρο και μετά το δωρίζουμε σε κάποιον κι έχουμε διπλή χαρά» και είναι μεγάλη η αλήθεια επίσης που έλεγε: «Ο εγωισμός και η αγάπη δεν μπορούν να συμβαδίσουν. Η αγάπη και η ταπείνωση είναι δύο δίδυμα αδελφάκια σφιχταγκαλιασμένα. Όποιος έχει αγάπη έχει και ταπείνωση κι όποιος έχει ταπείνωση έχει και αγάπη». Ήθελε αν μπορούσε να κόψει κομματάκια την καρδιά του να τη μοιράσει στον πονεμένο κόσμο από αγάπη. Γι’ αυτό προσευχόταν πολύ για τον κόσμο. Πόσο πάσχει ο κόσμος από την έλλειψη αυτής της αληθινής αγάπης.

Αγαπώντας τον Θεό πολύ, τον αγάπησε κι ο Θεός πολύ και τον πλούτισε με χαρίσματα, που τους πιστούς δεν εκπλήσσουν, αλλά θεωρούνται φυσικά φαινόμενα της δαψιλούς επισκέψεως της θείας Χάριτος. Τον έβλεπαν να μην πατά στη γη, να διέρχεται αθέατος, να συνομιλεί φιλικά με τα άγρια ζώα και να του κάνουν υπακοή, να καίγεται για όλους, να μιλά ακούραστα, να παλεύει με τους δαίμονες αξεκούραστα, να εκπέμπει άρρητη ευωδία, να συνεννοείται άνετα με αλλοδαπούς, να θαυματουργούν οι προσευχές του, να αποκαλύπτει την κατάσταση των κεκοιμημένων, να θαυμάζουν πολλοί την πλούσια διορατικότητα και προορατικότητά του, να συνομιλεί με Αγίους, να τον λούζει το Άκτιστο Φως.

Ο Γέροντας Παΐσιος δεν ήταν άτλας, γίγαντας, υπεράνθρωπος, αλάνθαστος, ξύλινος ή σιδερένιος, γρανιτένιος, απρόσιτος, κατηφής κι απλησίαστος. Γινόταν πλαστελίνη στα χέρια του Θεού και για χάρη των πονεμένων ανθρώπων, έχοντας εγκολπωθεί τη χριστομίμητη αγάπη και την υψοποιό ταπείνωση. Δεν ήταν μορφωμένος, επιστήμονας, ψυχολόγος, θεολόγος διπλωματούχος, κοινωνικός λειτουργός, ιατρός και ιεροκήρυκας υψηλού άμβωνος με πύρηνα κηρύγματα. Ήταν ολιγογράμματος πατέρας, αδελφός και φίλος, που πάντα σού άφηνε χώρο, καθόταν πιο χάμω. Αποσυρόταν στην αντίδραση. Βοηθούσε πιο πολύ με την προσευχή του, με τη σιωπή του, με το ζωντανό παράδειγμά του. Τα λόγια του ήταν εγκάρδια, αληθινά ζυμωμένα με δάκρυα, γι’ αυτό ανέπαυαν, παραμυθούσαν, εμψύχωναν, οδηγούσαν στη μετάνοια. Έγινε δάσκαλος οικουμενικός, με αμέτρητους μαθητές μικρούς και μεγάλους, Μοναχούς και λαϊκούς, μένοντας πάντα ησυχαστής, ασκητής, γνήσιος Αγιορείτης. Ο μικροκαμωμένος, φιλάσθενος, αδύναμος, αδύνατος, κοκκαλιάρης πατήρ, έγινε ιατρός και βοηθός πολλών. Νοιαζόταν πιο πολύ για τους άλλους, παρά για τον εαυτό του. Πως να μην τον χαριτώσει ο Θεός; Πως να μην τον λαμπρύνει ο Ήλιος της δικαιοσύνης;

Ευχαριστούμε τον Θεό που μας τον έφερε κοντά μας για να μας νουθετήσει κι ελέγξει με την αρετή του. Τον ευγνωμονούμε για τα δώρα του.

Υποκλινόμενοι στη μακρά κι αδιάκοπη άσκησή του, που σημαίνει ολοκληρωτική αφιέρωση και γενναία ψυχή, περισσότερο από τα τεκμηριωμένα χαρίσματά του, τον παρακαλούμε θερμά να εύχεται, να ευλογεί, να πρεσβεύει…

https://www.orthodoxianewsagency.gr/gnomes/agios-paisios-o-egoismos-kai-i-agapi-den-mporoun-na-symvadisoun/

Πηγή: Σύγχρονες Οσιακές Μορφές, Έκδοσις Ιεράς Μητροπόλεως Βεροίας, Ναούσης και Καμπανίας, 2017

Εκπαιδευτικά παιχνίδια - Διάφορα

Αποφθέγματα!

 

https://apofthegmata.gr/

Ειδικό Λεξιλόγιο

Από ποιες λέξεις αποτελείται το λεξιλόγιο;

 

Οι λέξεις διακρίνονται σε κατηγορίες ανάλογα είτε με τη μορφή τους (π.χ. απλές λέξεις / μη απλές λέξεις) είτε με τη σημασία τους (π.χ. λεξικές λέξεις/ γραμματικές λέξεις). Συνειδητοποιούμε, επομένως, ότι οι λέξεις της γλώσσας μας διαθέτουν κοινά χαρακτηριστικά, αφού είναι λέξεις της νέας ελληνικής, αλλά διαθέτουν και αρκετές διαφορές μεταξύ τους τόσο ως προς τη μορφή τους, όσο και ως προς τη σημασία τους. Τις κατηγορίες των λέξεων μελετά τόσο η μορφολογία, όσο και η λεξικολογία, που είναι η επιστημονική μελέτη της σημασίας των λέξεων.

Όταν μελετάμε, όμως, το λεξιλόγιο, σημαίνει ότι μελετάμε ένα συγκεκριμένο σύνολο υπαρκτών λέξεων μιας ιστορικής φάσης μιας γλώσσας. Τότε, επομένως, κάνουμε συνειδητά ή ασυνείδητα άλλων ειδών διακρίσεις. 

Ας σκεφτούμε τα παρακάτω παραδείγματα:

 

Ποια διαφορά εντοπίζουμε στις λέξεις μπαμπάς, ιατρός, ζάπινγκ στις προτάσεις:

Μπαμπά μου, σε λατρεύω!

Ο ιατρός δέχεται καθημερινά.

Όλο το βράδυ ήμουν στον καναπέ και έκανα ζάπινγκ.

 

Ø  Η λέξη μπαμπάς της πρώτης πρότασης χρησιμοποιείται στο ανεπίσημο επίπεδο της καθημερινής γλώσσας, μας φαίνεται ότι είναι από παλιά στη γλώσσα μας, αλλά χρησιμοποιείται και σήμερα. Θεωρούμε, επίσης, ότι όλοι οι ομιλητές την ξέρουν και την χρησιμοποιούν.

Ø  Η λέξη ιατρός της δεύτερης πρότασης χρησιμοποιείται σε κάποιες γραπτές ανακοινώσεις ή σε επίσημο επίπεδο λόγου. Όλοι την καταλαβαίνουμε, αλλά το πιο πιθανό είναι ότι στη θέση της χρησιμοποιούμε συχνότερα τη λέξη γιατρός. Έχουμε, επίσης, τη διαίσθηση ότι η λέξη ιατρός είναι παλιά και σήμερα δεν είναι σε εκτεταμένη χρήση.

Ø  Η λέξη ζάπινγκ της τρίτης πρότασης χρησιμοποιείται κυρίως στον προφορικό λόγο και λιγότερο στο γραπτό, χρησιμοποιείται περισσότερο από τους νεότερους ομιλητές και λιγότερο από τους ηλικιωμένους, ενώ οι περισσότεροι ομιλητές την θεωρούν –και είναι– δάνειο από ξένη γλώσσα και συγκεκριμένα την αγγλική.

Συνειδητοποιούμε, επομένως, ότι οι λέξεις του λεξιλογίου διαφέρουν μεταξύ τους ως προς τη χρήση τους (δηλαδή αν χρησιμοποιούνται σε προφορικό ή γραπτό λόγο, σε επίσημο ή ανεπίσημο), ως προς την παλαιότητά τους (δηλαδή αν είναι παλαιές στη γλώσσα μας ή πιο πρόσφατες), ως προς την καταγωγή τους (δηλαδή αν είναι δάνεια ή όχι). 

 Με βάση αυτές αλλά και άλλες διαφοροποιήσεις χωρίζουμε τις λέξεις του λεξιλογίου της νέας ελληνικής σε κατηγορίες.

 

Ορισμένες από αυτές τις κατηγορίες είναι:

Α. 

Παλιές λέξεις μέσω της λαϊκής παράδοσης

 : Αυτές οι λέξεις λέγονται και  κληρονομημένες, επειδή υπάρχουν στη γλώσσα συνεχώς για πολύ μεγάλο διάστημα, έστω και αν εξελίχθηκε η μορφή και η σημασία τους. Π.χ. πατέρας, μητέρα, θάλασσα.

Β. 

Νεότερες λαϊκές λέξεις

 : ‘Έχουν δημιουργηθεί σε νεότερες περιόδους της ελληνικής ή έρχονται ως δάνεια από άλλες γλώσσες. Π.χ. η λέξη βυσσινάδα έχει δημιουργηθεί από το επίθετο βύσσινος  ‘πορφυρός’ της ελληνιστικής ελληνικής και το νεότερο επίθημα -άδα που ήρθε από τα βενετσιάνικα ως δάνειο και έχει τη σημασία ‘χυμός φρούτου’.

Γ.

Λόγιοι 

νεολογισμοί [νεολογισμός] : Είναι οι λέξεις που φτιάχτηκαν από τους λόγιους (τους μορφωμένους) στους τελευταίους αιώνες και συχνά βασίζονται σε στοιχεία της αρχαίας ελληνικής. Π.χ. το ρήμα ηχογραφώ που παράγεται από το ουσιαστικό ήχ(ος), το συνδετικό φωνήεν -ο- και το β’ συνθετικό -γραφώ, λόγιο δάνειο από τα αρχαία ελληνικά, όπου είχε δημιουργηθεί με βάση το ρήμα γράφω.

Δ.

Λόγια δάνεια από τα αρχαία ελληνικά

 : Πρόκειται για λέξεις που δεν υπήρχαν συνεχώς στην ελληνική γλώσσα από την αρχαία εποχή, αλλά ξαναμπήκαν στη νεότερη εποχή, συχνά  με την επίδραση των γαλλικών ή των αγγλικών. Π.χ. δημοκρατία, αριστοκρατία.

Ε.

Δάνεια από τα διεθνή ελληνικά

 : Με τον όρο «διεθνή ελληνικά» εννοούμε τον τεράστιο αριθμό φιλοσοφικών, επιστημονικών και άλλων όρων που στηρίζονται σε αρχαία ελληνικά λεξικά στοιχεία ή σε συνδυασμό αρχαίων ελληνικών και λατινικών και υπάρχουν στις περισσότερες ευρωπαϊκές γλώσσες. Π.χ. φιλοσοφία, ακουστική, καρδιολογία, οικολογία, χιλιόμετρο.

Στ. 

Δάνεια

 : Πρόκειται για λέξεις που έχουν εισέλθει από άλλες γλώσσες και είτε έχουν προσαρμοστεί στους κανόνες της νέας ελληνικής (π.χ. το παλτό από τη γαλλική λέξη paletot ή την ιταλική palto, το οποίο σχηματίζει τον πληθυντικό τα παλτά), είτε δεν έχουν προσαρμοστεί (π.χ. ζάπινγκ από την αγγλική λέξη zapping).

 

Η ανάπτυξη των επιστημών τους τελευταίους αιώνες οδήγησε στη χρήση ειδικών γλωσσών σε κάθε επιστημονικό κλάδο και, επομένως, και σε συγκεκριμένα λεξιλόγια που χρησιμοποιούνται για ειδικούς σκοπούς. Αυτά τα λεξιλόγια ονομάζονται ειδικά λεξιλόγια

 . Ο όρος ειδικά λεξιλόγια κυρίως αφορά τον χώρο της επιστήμης. Ωστόσο, ειδικές χρήσεις των λέξεων παρατηρούνται και σε άλλες περιπτώσεις, όπως το λεξιλόγιο συγκεκριμένων κοινωνικών ομάδων (π.χ. στρατιώτες) ή συγκεκριμένων ενασχολήσεων (π.χ. γλώσσα της χρήσης υπολογιστών).

Στα ειδικά λεξιλόγια της επιστήμης χρησιμοποιούνται λέξεις που δεν χρησιμοποιούνται στο γενικό λεξιλόγιο ή λέξεις του γενικού λεξιλογίου που αποκτούν ιδιαίτερη σημασία στην ειδική χρήση. Π.χ. στο ειδικό λεξιλόγιο της γλωσσολογίας χρησιμοποιείται η λέξη/ όρος φώνημα που δεν χρησιμοποιείται στο γενικό λεξιλόγιο. Στο ειδικό λεξιλόγιο της φυσικής χρησιμοποιείται η λέξη/ όρος αντίσταση με ιδιαίτερη σημασία που αφορά το φαινόμενο του ηλεκτρισμού.

Σχολικό Εγχειρίδιο Έκφραση Έκθεση Α'Λυκείου

Ειδικές Γλώσσες [special languages]

Οι γλώσσες που χρησιμοποιούν οι ειδικοί σε κάποιον τομέα, (επαγγελματικό, επιστημονικό κλπ.)∙ π.χ. η γλώσσα της φιλοσοφίας ή «τα αγγλικά για τις επιχειρήσεις και τη διοίκηση». Oι ειδικές γλώσσες αποτελούν επιμέρους συστήματα που στηρίζονται στη -και παράγονται από τη- γενική γλώσσα. Δεν υπάρχει καμιά απόλυτη τομή ανάμεσα στη γενική και την ειδική γλώσσα. Tο κατώφλι ανάμεσα στη γενική και την ειδική γλώσσα μπορεί να οριστεί μόνο από πραγματολογικά κριτήρια που παράγονται από τη χρήση. Π.χ. H σημασιολογική εξειδίκευση που λαμβάνουν λέξεις ή εκφράσεις όπως αντίσταση στη φυσική, αξία στην οικονομία, πεινασμένο χώμα στη γεωργία κλπ. καθορίζεται από τη χρήση τους στις επιστήμες αυτές.

Ειδικά Λεξιλόγια [special vocabularies]

H διαφοροποίηση των ειδικών γλωσσών από τη γενική γλώσσα υπηρετείται κυρίως από τα ειδικά λεξιλόγια. Aυτά αποτελούνται από το σύνολο των λεξικών μονάδων μιας γλώσσας που είτε χρησιμοποιούνται μόνο στην ειδική γλώσσα είτε ανήκουν και στη γενική, αλλά αποκτούν μια ιδιαίτερη σημασία στα πλαίσια του ειδικού λεξιλογίου. Π.χ. η λεξική μονάδα αντίσταση λαμβάνει άλλη σημασία στη φυσική από ό,τι στο γενικό λεξιλόγιο· η λεξική μονάδα αξία λαμβάνει άλλη σημασία στην οικονομία, άλλη στη γλωσσολογία και άλλη στο γενικό λεξιλόγιο.

Ειδικό Λεξιλόγιο

Χαρακτήρισε από το ειδικό λεξιλόγιό τους τα ακόλουθα κείμενα (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7) και καταχώρισε τις ειδικές λέξεις (όρους) τους στο πιο κάτω πλαίσιο και στην οικεία για την καθεμιά στήλη.

(1) Αριθμητική και γεωμετρική πρόοδος

α) «Αν προσέξουμε τους όρους της ακολουθίας 2, 5, 8, 11, 14, 17...», παρατηρούμε ότι κάθε όρος, εκτός από τον πρώτο, είναι άθροισμα του προηγούμενου όρου και του αριθμού 3. Έτσι π.χ. είναι 5 = 2 + 3, 8 = 5+ 3... Μια τέτοια ακολουθία λέγεται αριθμητική πρόοδος με λόγο 3. β) «Αν προσέξουμε τώρα τους όρους της ακολουθίας 2, 6, 18, 54, 162...», παρατηρούμε ότι κάθε όρος, εκτός από τον πρώτο, είναι γινόμενο του προηγούμενου όρου επί τον αριθμό 3. Έτσι π.χ. είναι 6 = 2.3, 18 = 6.3, 54 = 18.3... Μια τέτοια ακολουθία λέγεται γεωμετρική πρόοδος με λόγο 3.

(2) Το κύτταρο

Το σώμα τόσο των φυτών όσο και των ζώων αποτελείται από μικρές μονάδες που ονομάζονται κύτταρα. Το κύτταρο είναι η μορφολογική και η λειτουργική μονάδα των οργανισμών και επομένως της ζωής. Πάνω στο κύτταρο εμφανίζεται το φαινόμενο της ζωής και είναι το μικρότερο κομμάτι της ζωντανής ύλης. Το μέγεθος του κυττάρου είναι συνήθως μικροσκοπικό, το δε σχήμα του ποικίλλει. Τα σπουδαιότερα μέρη του κυττάρου απέξω προς τα μέσα είναι: η μεμβράνη, το κυτταρόπλασμα και ο πυρήνας.

(3) Ένταση πεδίου	Ένταση πεδίου. Ένα χαρακτηριστικό μέγεθος του ηλεκτρικού πεδίου είναι η ένταση. Η ένταση φανερώνει πόσο ισχυρό είναι το πεδίο σε κάποιο σημείο του και ορίζεται με τον ακόλουθο τρόπο: Θεωρούμε ένα φορτίο q σε κάποιο σημείο Ζ του πεδίου. Αν F είναι η δύναμη που ασκεί το πεδίο στο φορτίο, τότε το πηλίκο F/q εκφράζει την ένταση του ηλεκτρικού πεδίου στο σημείο Z.
	Δηλ.
	Η ένταση είναι μέγεθος διανυσματικό και έχει την ίδια διεύθυνση και φορά με τη δύναμη που ασκείται πάνω σε θετικό φορτίο.
(4) Η απόκρουση των Περσών	Η περσική επίθεση εναντίον της Ελλάδας είχε αποκρουστεί οριστικά και η ιμπεριαλιστική πολιτική των Περσών βασιλιάδων είχε δεχτεί ένα αποφασιστικό πλήγμα. Την πολιτική αυτή όμως την είχαν πληρώσει με τη ζωή τους χιλιάδες νέοι άνθρωποι, Έλληνες και Πέρσες, που έπεσαν στα πεδία των μαχών ή χάθηκαν στις θάλασσες, όπου έγιναν οι ναυτικές συγκρούσεις. Η απόκρουση της περσικής επίθεσης είναι ένα γεγονός με πολύ μεγάλη σημασία για τον ελληνικό κόσμο αλλά και για τον κόσμο ολόκληρο. Οι ελληνικές πόλεις εξασφάλισαν την ελευθερία τους, δηλαδή την απαραίτητη προϋπόθεση για την οικονομική, πολιτική και πολιτιστική τους ανάπτυξη... Οι πολεμιστές που κατόρθωσαν με τον ηρωισμό και την αυταπάρνησή τους να συντρίψουν την περσική επίθεση, ήταν οι ελεύθεροι συνειδητοί πολίτες, που δεν ένιωθαν την πατρίδα τους σαν μια μακρινή και ξένη καταπιεστική δύναμη, αλλά την ταύτιζαν με τον εαυτό τους. Ήταν, τέλος, ελεύθεροι άνθρωποι, που με τα όπλα τους υπεράσπιζαν την ελευθερία από την επιβουλή του δεσποτισμού.

(5) Η Πεντηκοστή

Η πρώτη επίσημη και δυναμική φανέρωση της Εκκλησίας στον κόσμο έγινε στα Ιεροσόλυμα, την ημέρα που οι Ιουδαίοι γιόρταζαν την Πεντηκοστή. Οι Πράξεις των Αποστόλων διηγούνται με παραστατικότητα τα σχετικά γεγονότα: «Την ημέρα της Πεντηκοστής ήταν συγκεντρωμένοι όλοι μαζί (οι πρώτοι χριστιανοί) στο ίδιο μέρος. Ξαφνικά ήρθε από τον ουρανό μια βοή, σαν να φύσηξε ο δυνατός άνεμος, και γέμισε όλο το σπίτι στο οποίο βρίσκονταν. Τότε είδαν να μοιράζονται σ’ αυτούς γλώσσες όμοιες με φλόγες φωτιάς και στον καθέναν κάθισε από μια τέτοια γλώσσα. Και πλημμύρισαν όλοι από Πνεύμα Άγιο κι άρχισαν να μιλάνε άλλες γλώσσες, καθώς το Πνεύμα τούς έδινε δύναμη λόγου».

(6) Αλκοόλες

Αλκοόλες ονομάζονται οι οργανικές ενώσεις που έχουν στο μόριό τους ένα ή περισσότερα υδροξύλια (-ΟΗ). Η αλκοόλη CH3CH2OH ανήκει στην ομόλογη σειρά των κορεσμένων μονοσθενών αλκοολών που έχουν ένα υδροξύλιο στο μόριό τους. Υπάρχουν επίσης αλκοόλες με δύο υδροξύλια (διασθενείς), με τρία υδροξύλια (τρισθενείς) κτλ. Μία κορεσμένη δισθενής αλκοόλη είναι η αιθανοδιόλη (ή γλυκόλη) που χρησιμοποιείται ως αντιπηκτικό (ή αντιψυκτικό) υγρό στα ψυγεία των αυτοκινήτων. Η γλυκερίνη είναι τρισθενής αλκοόλη.

(7) Διπλή ενέργεια

Φρονώ, λοιπόν, ότι με διπλή ενέργεια πρέπει εσείς να συνδράμετε την κατάσταση, και με το να σώζετε χάρη των Ολυνθίων τις πόλεις τους στέλνοντας στρατιώτες που θα το πραγματοποιήσουν αυτό, και με το να λεηλατείτε τη χώρα του Φιλίππου με πολεμικά πλοία και με άλλον στρατό. Αν, όμως, το ένα από αυτά το αμελήσετε, φοβούμαι μήπως μας πάει χαμένη η εκστρατεία· γιατί, αν εσείς μόνο τη χώρα του βλάπτετε, θα το αντέξει αυτό, θα υποτάξει την Όλυνθο και ύστερα θα έλθει στην πατρίδα του και εύκολα θα σας αποκρούσει. Εάν πάλι εσείς στείλετε βοήθεια μόνο στην Όλυνθο, βλέποντας τη χώρα του να μη διατρέχει κανένα κίνδυνο, θα καθίσει εκεί για την πολιορκία και θα παρακολουθεί από κοντά την επιχείρηση, και με τον καιρό θα υποτάξει τους πολιορκημένους. Πρέπει λοιπόν η βοήθεια να είναι μεγάλη και να προσφερθεί με διπλή ενέργεια.

Συζητήστε τους όρους κάθε στήλης του πίνακα και κατατάξτε τους σε δύο ομάδες: στην πρώτη ομάδα να συμπεριλάβετε τους όρους που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά και μόνο από τις ειδικές γλώσσες στις οποίες ανήκουν, στη δεύτερη ομάδα να συμπεριλάβετε τους όρους που χρησιμοποιούνται ή μπορούν να χρησιμοποιηθούν, εκτός από τις ειδικές γλώσσες στις οποίες ανήκουν, και αλλού: σε άλλες ειδικές γλώσσες, στην καθημερινή ομιλία κτλ. Σχηματίστε ύστερα με τις λέξεις – όρους της δεύτερης ομάδας όσο μπορείτε περισσότερες φράσεις, για να δείξετε τις διάφορες χρήσεις τους. 

(Λέξεις ειδικού λεξιλογίου θα βρείτε παρακάτω, στα βιβλία του κ. Σπ. Κούτρα!)

Πηγές:

https://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2674/Ekfrasi-Ekthesi_A-Lykeiou_html-empl/indexa_6.html

https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/glossology/show.html?id=289

https://www.greek-language.gr/digitalResources/modern_greek/tools/lexica/glossology_edu/lemma.html?id=94&ur=5

https://www.savalas.gr/el/catalog/%CE%BB%CF%85%CE%BA%CE%B5%CE%B9%CE%BF-%CE%B3%CE%B9%CE%B1-%CE%BF%CE%BB%CE%BF-%CF%84%CE%BF-%CE%BB%CF%85%CE%BA%CE%B5%CE%B9%CE%BF

https://peistikoslogos.blogspot.com/

Συνοχή //Διαρθρωτικές λέξεις // Πώς μπορώ να ξεκινήσω μια παράγραφο;

Συνοχή κειμένου

Μια σειρά προτάσεων αποτελούν κείμενο μόνο εφόσον υπάρχει συνοχή μέσα στις προτάσεις και ανάμεσα σ' αυτές, όταν δηλαδή η ερμηνεία/κατανόηση ενός στοιχείου της πρότασης εξαρτάται από την ερμηνεία κάποιου άλλου, στο οποίο αναγκαστικά καταφεύγει κανείς για μια αποτελεσματική ανάγνωση του κειμένου. Στην περίπτωση αυτή, όπως είναι φανερό, «υφαίνονται»/διαπλέκονται τα νοήματα, και οι προτάσεις αποτελούν ένα συνεκτικό σύνολο/κείμενο.

Τη συνοχή την πετυχαίνουμε, όταν με τους κατάλληλους τρόπους μεταβαίνουμε φυσικά και λογικά από τη μια λέξη στην άλλη, από τη μια πρόταση στην άλλη, από τη μια περίοδο στην άλλη και από τη μια παράγραφο στην άλλη χωρίς κενά και χάσματα.

Τέτοιοι τρόποι είναι οι ακόλουθοι:

α)	η χρήση διαρθρωτικών λέξεων λέξεων και εκφράσεων, που σηματοδοτούν καθαρά τις σχέσεις συνοχής: δηλαδή, με άλλα λόγια κτλ. (που εισάγουν επεξήγηση) αν και, εντούτοις, εξάλλου, άλλωστε, ωστόσο, αντίθετα κτλ. (που αντιθέτουν) και, επίσης, πρώτο, δεύτερο κτλ. (που προσθέτουν) επομένως, συνεπώς, λοιπόν κτλ. (που δηλώνουν συμπερασμα) έπειτα, αργότερα, όταν κτλ. (που δηλώνουν χρονικές σχέσεις)
β)	η επανάληψη μιας λέξης/φράσης (π.χ. ο μηνυόμενος, στο μηνυόμενο)·
γ)	η παράλειψη μιας λέξης/φράσης που ήδη αναφέρθηκε (π.χ. όμως ομολόγησε, ενν. ο μηνυόμενος1)
δ	η αντικατάσταση μιας λέξης με αντωνυμία (ο οποίος = ο μηνυόμενος), με επίρρημα (στη Σοβιετική Ένωση, όπου...), με άλλη συνώνυμη λέξη (ο μηνυτής = ο ενάγων) κτλ.
ε)	η χρήση συνυπώνυμων και υπερώνυμων λέξεων (ο ταξιδιωτικός πράκτορας, ο καθηγητής, ο δικηγόρος > ο επαγγελματίας)·
στ)	η χρήση του όλου και των μερών του (π.χ. προκαταβολή, υπόλοιπο > συνολική αμοιβή)·
ζ)	η χρήση γενικότερου όρου (π.χ. φοιτητές, σπουδαστές, μαθητές > σπουδάζουσα νεολαία)
η)	η χρήση λέξεων που ανήκουν στον ίδιο χώρο και παρουσιάζουν νοηματική συγγένεια (π.χ. δραχμές, ποσό, συνολική αμοιβή).

Η συνοχή επιτυγχάνεται ακόμη, όταν το ύφος του κειμένου, το οποίο είναι φυσικά ανάλογο με τον επιδιωκόμενο σκοπό, διατηρείται ενιαίο.

Διαρθρωτικές ή Συνδετικές Λέξεις

Η συνοχή και συνεκτικότητα του κειμένου μας επιτυγχάνεται με τη χρήση διαρθρωτικών λέξεων/φράσεων διάφορων σημασιών, αλλά και με τη χρήση αντωνυμιών (κάθε είδους) ή επαναλήψεων κάποιων λέξεων/φράσεων.

Μπορεί να μας ζητήσουν να βρούμε τη συνοχή σε μια συγκεκριμένη παράγραφο του κειμένου (άρα βλέπουμε πώς συνδέονται οι προτάσεις μεταξύ τους) ή ανάμεσα στις παραγράφους (οπότε βλέπω πώς συνδέεται η πρώτη παράγραφος με τη δεύτερη, η δεύτερη με την τρίτη κ.ο.κ.).

Κατηγορίες Διαρθρωτικών Λέξεων

Αιτιολόγηση: γιατί, επειδή, διότι, αφού, χάρη σε (για κάτι θετικό), εξαιτίας (για κάτι αρνητικό), ένας λόγος είναι, γι’ αυτόν τον λόγο, μία αιτία αυτού του φαινομένου/ του ζητήματος/ του προβλήματος, αυτό το φαινόμενο οφείλεται, μιας και, καθώς, ένεκα του, αιτία/εξήγηση/αφορμή του… είναι, ένας λόγος, οφείλεται, εφόσον, δεδομένου ότι, η αιτία/ο λόγος/η εξήγηση είναι, με αιτιολογικές μετοχές ή εμπρόθετους προσδιορισμούς της αιτίας κτλ

Αίτιο-αποτέλεσμα: ώστε, έτσι που, ως αποτέλεσμα, ως απόρροια, ως απότοκο, ως επακόλουθο, αναπόφευκτα, κατά συνέπεια, συνεπώς, έχει ως απόρροια/αποτέλεσμα/απότοκο/συνέπεια/επίπτωση/αντίκτυπο...αποτέλεσμα (απόρροια, απότοκο) όλων αυτών, γι΄ αυτό το λόγο...

Αντίθεση – εναντίωση: αλλά, μα, και όμως, παρά, μόνο, ωστόσο, εντούτοις, μάλιστα, έπειτα, άλλωστε, μολαταύτα, μόλο, εξάλλου, αντίθετα, σε αντίθεση, απεναντίας, διαφορετικά, ειδάλλως, ειδεμή, αλλιώς, αλλιώτικα, από την άλλη πλευρά, πάλι, ενώ, αν και, μολονότι, αντίστροφα, ενάντια, στον αντίποδα, ακόμη κι αν, παρ΄ όλα αυτά, παρόλο που, δε συμβαίνει όμως το ίδιο, όχι μόνο…αλλά και, όχι μόνο… αλλά και να, και που, και ας, όχι μόνο δεν…αλλά ούτε, όχι μόνο…παρά, όχι μόνο να μην…αλλά ούτε και να, όχι μόνο να μη…αλλά ούτε να κτλ. 

Αναλογία, Ομοιότητα: όπως, ως, όμοια, σαν, ομοίως, παρομοίως, έτσι, με αυτόν τον τρόπο, όμοια, παρόμοια, έτσι και… 

Απαρίθμηση επιχειρημάτων, Εισαγωγή μιας καινούργιας ιδέας: πρώτο... δεύτερο, κατόπιν τίθεται...(το θέμα, το ερώτημα, το ζήτημα), πρωταρχικά, δευτερευόντως, αρχικά...στη συνέχεια, καταρχήν, τελικά, το επόμενο επιχείρημα/θέμα που θα μας απασχολήσει κτλ.

Γενίκευση: Γενικά/ Γενικώς, σε γενικές γραμμές, ευρύτερα, τις περισσότερες φορές... 

Διάρθρωση του κειμένου: το άρθρο, η εισήγηση, η μελέτη, η ομιλία μου χωρίζεται σε...μέρη: στο πρώτο κ.λπ.

Διάζευξη: και, ούτε, ούτε – ούτε, ή, είτε – είτε...

Προσθήκη: επιπλέον, επιπροσθέτως/επιπρόσθετα, επίσης, ακόμα, εκτός απ΄ αυτό, εξάλλου,  παράλληλα με αυτό, εκτός από τα παραπάνω, πέρα απ΄ αυτό, μία ακόμη σημαντική επισήμανση/άποψη είναι ότι, ένα ακόμη επιχείρημα είναι / αποτελεί ότι, εκτός από...

Σύγκριση/Αντιπαραβολή: εν συγκρίσει, συγκριτικά, από ό,τι, από όσο φαίνεται, συγκρίνοντας με, παρά, σε σχέση με...

Σκοπός/ Στόχος: με σκοπό να, με στόχο να, με την επιδίωξη να, για να, για τα σκοπό αυτό...

Διαίρεση/ Ταξινόμηση: αφενός-αφετέρου, από τη μία πλευρά, από την άλλη πλευρά, διαχωρίζεται σε είδη/κατηγορίες...

Χρονική σχέση/ σειρά: πρώτα-πρώτα, πρώτον, αρχικά, έπειτα, στην αρχή, εν συνεχεία/στη συνέχεια, κατόπιν, ύστερα, μετά, πριν/προηγουμένως, μεταγενέστερα, προγενέστερα, εν τω μεταξύ, κατά τη διάρκεια, ολοκληρώνοντας την αναφορά μας σε/ σχετικά με, τέλος, όταν, καθώς, όποτε, μόλις, αργότερα, ενώ, ώσπου να, ταυτόχρονα, παράλληλα, στο μεταξύ κτλ.

Όρος - προϋπόθεση: εάν/αν, σε περίπτωση που, εκτός αν, υπό τον όρο, με την προϋπόθεση ότι, κάτω από τις συγκεκριμένες συνθήκες, βάσει των συνθηκών...

Επεξήγηση: δηλαδή, ειδικά/ειδικότερα, (πιο) συγκεκριμένα, σαφέστερα, με (μεγαλύτερη) σαφήνεια, με άλλα λόγια, για να καταστεί πιο σαφές/ περισσότερο κατανοητό, αυτό σημαίνει, ειδικότερα, με άλλα λόγια, ήτοι, συγκεκριμένα, με όσα είπα προηγουμένως εννοούσα, για να γίνω πιο σαφής, για να με καταλάβετε θα σας το παρουσιάσω με άλλο τρόπο, για την ακρίβεια, κτλ.

Διαχωρισμός/Διάζευξη: ή, είτε...είτε, ούτε...ούτε (άρνηση)

Ενδεχόμενο/Αβεβαιότητα: ενδεχομένως, ίσως, πιθανόν, είναι πιθανό/αβέβαια, δεν είναι σίγουρο/βέβαιο, δεν υπάρχει βεβαιότητα/σιγουριά, μπορεί...

Βεβαιότητα/ Επιβεβαίωση/ Συμφωνία/ Αποδοχή: βεβαίως, σίγουρα, ασφαλώς, φυσικά, πράγματι, αναμφίβολα, αναμφισβήτητα, αδιαμφισβήτητα, χωρίς καμία αμφιβολία, χωρίς την παραμικρή αμφιβολία, είναι κοινά παραδεκτό, δεν χωράει αμφιβολία, μάλιστα, και μάλιστα, κυρίως, ακριβώς, οπωσδήποτε κτλ.

Φόβος/Δισταγμός: μην, μήπως, υπό τον φόβο ότι, υπό το καθεστώς φόβου, υπό το καθεστώς τρόμου/τρομοκρατίας...

Έμφαση: είναι αξιοσημείωτο/αξιόλογο να αναφερθεί, το κυριότερο/σημαντικότερο/πιο σημαντικό/σπουδαιότερο ή το πιο σπουδαίο, κυρίως, πρέπει να τονιστεί/υπογραμμιστεί ότι, θεωρείται σημαντικό/αξιοσημείωτο/ άξιο να σημειωθεί ή να αναφερθεί, θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή σας (για ομιλία), πρέπει να επισημανθεί ότι, εκείνο που προέχει, αξιοπρόσεκτο είναι πως, ιδιαίτερα σημαντικό είναι ότι, πρέπει ακόμη να σημειωθεί, θα ήθελα να τονίσω το εξής, πολύ περισσότερο, κτλ. 

Παράδειγμα: για παράδειγμα, παραδείγματος χάρη, λόγου χάρη, ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι...

Επίλογος/Συμπεράσματα/Ανακεφαλαίωση: επιλογικά, επομένως, οπότε, άρα, λοιπόν, στον επίλογο, τέλος, τελικά, αντλείται το συμπέρασμα ότι, ανακεφαλαιώνοντας, ολοκληρώνοντας την αναφορά μας/ την ανάλυση του θέματος σχετικά με, για να συνοψίσουμε, συγκεφαλαιώνοντας/επιλογικά/ συμπερασματικά θα λέγαμε ότι, συνάγεται το συμπέρασμα, ώστε, συνοψίζοντας, με λίγα λόγια, σύμφωνα με τα παραπάνω, με αποτέλεσμα να, κτλ 

Πώς μπορώ να ξεκινήσω μια παράγραφο;

Η παράγραφος ξεκινά με τη θεματική πρόταση πάντοτε. Πρέπει στη θεματική πρόταση να φαίνεται τι θα αναπτύξω, τι θα με απασχολήσει.

Λεξιλόγιο:

• Τη σημερινή εποχή, παρατηρείται ότι...
• Ένα ακόμη ζήτημα είναι/αποτελεί...
• Παράλληλα, μερικά αίτια πρόκλησης του συγκεκριμένου κοινωνικού φαινομένου είναι/μπορεί να θεωρηθούν...
• Από τη μία πλευρά, οι υποστηρικτές αυτού του ζητήματος θεωρούν ότι...
• Από την άλλη πλευρά, οι αρνητές υποστηρίζουν ότι...
• Αξιοσημείωτα επιχειρήματα διατυπώνονται από...
• Είναι γεγονός ότι στη σύγχρονη κοινωνία υπάρχει/ έχει παρατηρηθεί/ παρατηρείται ότι...
• Είναι αδιαμφησβήτητο ότι...
• Θα ήταν σημαντική παράλειψη αν δεν αναφερθεί ότι...
• Δεν πρέπει να παραλειφθεί να σημειωθεί...
• Πρέπει να σημειωθεί ότι...
• Είναι αξιοσημείωτο ότι...
• Είναι εύλογο/ευνόητο ότι...
• Φυσικό επακόλουθο/ απόρροια/ απότοκο/αποτέλεσμα αυτού του κοινωνικού προβλήματος/ζητήματος/ φαινομένου κοινωνικής παθογένειας είναι ότι...
• Ένας άλλος εξίσου σημαντικός/αξιοσημείωτος παράγοντας θεωρείται...
• Πιο συγκεκριμένα, τα κοινωνικά αίτια αυτού του ζητήματος θεωρούνται...
• Ιδιαίτερα σημαντικό είναι...
• Η καθημερινή πείρα επιβεβαιώνει ότι...
• Είναι σημαντικό να προστεθεί...
• Είναι σαφέστατο/σαφές ότι...
• Από την ανωτέρω αδρομερή αναφορά στα αίτια/στις συνέπειες του προβλήματος, γίνεται αντιληπτό ότι...
• Καθίσταται αντιληπτό/σαφές/απόλυτα κατανοητό/σαφέστατο ότι...
• Είναι γενικά/ευρέως παραδεκτό/αποδεκτό ότι...
• Η άποψη ότι... γνωρίζει μεγάλη ευρύτητα ή ευρεία αποδοχή ή αποδοχή από το ευρύ κοινό.
• Οι αιτίες αυτού του κοινωνικού φαινομένου πρέπει να αναζητηθούν/ να εντοπισθούν...
• Παρατηρώντας τις σύγχρονες κοινωνίες καθίσταται αντιληπτό ότι...
• Μια συχνή διαπίστωση είναι ότι...
• Μπορεί να υποστηριχθεί ότι...
• Κάτω από αυτές τις δύσκολες συνθήκες, πρέπει να ληφθούν τα ακόλουθα μέτρα αντιμετώπισης του πολυπαραγοντικού αυτού φαινομένου.
• Παράλληλα, θα μπορούσε να υποστηριχθεί/ να θεωρηθεί ότι...
• Μπροστά σε αυτή τη δυσάρεστη εξέλιξη/προοπτική, κρίνεται απαραίτητο/ αναγκαίο να...
• Δεν πρέπει να αγνοηθεί ότι...
• Δεν πρέπει να υποτιμηθεί η επικινδυνότητα/ η σπουδαιότητα/ η σοβαρότητα του θέματος αυτού.
• Αποτελεί κοινό τόπο η διαπίστωση ότι...
• Με δεδομένη την άποψη ότι.../ Δεδομένου ότι...
• Ένας σοβαρός κίνδυνος είναι/αποτελεί/θεωρείται...
• Αν επιχειρηθεί η διερευνήσει των αιτιών/των συνεπειών του συγκεκριμένου ζητήματος, θα διαπιστωθεί ότι εδράζονται πολυποίκιλοι παράγοντες που εμπλέκονται.

Πηγές:

https://acwa.info/dorean-ekpaideusi.html?view=article&id=268&catid=11

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2674/Ekfrasi-Ekthesi_A-Lykeiou_html-empl/indexd_2_1.html

chrome-extension://efaidnbmnnnibpcajpcglclefindmkaj/https://lyk-poli-chrysochous-paf.schools.ac.cy/images/myuploads/yliko_a_lykeiou_kai_tesek/Nea/%CE%94%CE%99%CE%91%CE%A1%CE%98%CE%A1%CE%A9%CE%A4%CE%99%CE%9A%CE%95%CE%A3_%CE%98%CE%95%CE%A9%CE%A1%CE%99%CE%91.pdf

Εκπαιδευτικά παιχνίδια - Χαρακτηριστικά προπαγανδιστικού λόγου!

Προπαγάνδα

προπαγάνδα η [propaγánδa] : 

1α. η (έντυπη ή προφορική) συστηματική και οργανωμένη προσπάθεια διάδοσης πολιτικών, θρησκευτικών κτλ. ιδεών και απόψεων με σκοπό τον επηρεασμό της συνείδησης της κοινής γνώμης προς συγκεκριμένη κατεύθυνση και με συγκεκριμένους στόχους: Kομμουνιστική / αθεϊστική / ανθελληνική ~. Kάνω / ασκώ ~. H εφημερίδα ήταν το όργανο της προπαγάνδας του κόμματος. 

β. αυτός που διενεργεί προπαγάνδα: Πράκτορας της αγγλικής προπαγάνδας, της Aγγλίας.

 
2. μονομερής, στρεβλή, μεροληπτική μετάδοση πληροφοριών με ιδιοτελείς στόχους: Tο δελτίο ειδήσεων κατάντησε κυβερνητική ~.
[λόγ. < γαλλ. propagand(e) -α (ορθογρ. δαν.)]

Προπαγάνδα είναι η άμεση παρουσίαση ενός μηνύματος με έναν συγκεκριμένο τρόπο ώστε να εξυπηρετήσει συγκεκριμένους σκοπούς. Ετυμολογικά, προπαγάνδα σημαίνει «διάδοση μίας φιλοσοφίας ή άποψης». Ιστορικά, ο όρος χρησιμοποιείται ως επί το πλείστον εντός πολιτικού πλαισίου και ιδιαίτερα αναφορικά με συγκεκριμένες κινήσεις που προωθούνται από κυβερνήσεις.

■ Με τον πολιτικό λόγο ο πομπός επιθυμεί να πείσει το δέκτη να πάρει κάποιες αποφάσεις ή να προβεί σε κάποια ενέργεια. Ο δέκτης λοιπόν πρέπει να πεισθεί ότι η απόφασή του είναι σύμφωνη με τα δικά του προσωπικά συμφέροντα και με τα συμφέροντα του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου στο οποίο ανήκει. Έτσι, ο πολιτικός λόγος χαρακτηρίζεται βέβαια από λογική επιχειρηματολογία, αλλά συχνά χαρακτηρίζεται και από έντονη συναισθηματική φόρτιση και από ρητορεία. Επειδή ο πολιτικός λόγος συνδέεται με την εξουσία, ορισμένες φορές στοχεύει στην παραπλάνηση ή στον εκφοβισμό του ακροατηρίου, έτσι ώστε να εξασφαλιστεί η άκριτη αποδοχή από το δέκτη (ακροατήριο) των σκοπών και των αποφάσεων του πομπού. Στις περιπτώσεις αυτές η αποδεικτική ισχύς των επιχειρημάτων αντικαθίσταται από αυταπόδεικτες έννοιες ή από λέξεις με τέτοια ηθική διάσταση ("έθνος", "λαός", "εθνική σωτηρία" κτλ.), που εμποδίζουν το λογικό έλεγχο και παγιδεύουν το δέκτη. Όταν ο πολιτικός λόγος παίρνει αυτή τη μορφή, με την παραποίηση των εννοιών και τη στρέβλωση των αξιών, γίνεται προπαγάνδα.

Σκοπός της προπαγάνδας

Σκοπός της προπαγάνδας είναι να αλλάξει δραστικά τις απόψεις των άλλων αντί απλώς να μεταδώσει γεγονότα. Για παράδειγμα, η προπαγάνδα μπορεί να επιστρατευτεί προκειμένου να προϊδεάσει θετικά ή αρνητικά σε σχέση με κάποια ιδεολογική θέση, αντί να παρουσιάσει την ίδια την θέση. Η προπαγάνδα διαφοροποιείται από την «κανονική» επικοινωνία, επειδή επιδιώκει να διαμορφώσει απόψεις με έμμεσες και συχνά δόλιες μεθόδους. Για παράδειγμα, η προπαγάνδα συχνά μεταδίδεται με τέτοιον τρόπο, ώστε να προκαλεί ισχυρά συναισθήματα και αυτό το κάνει κυρίως με το να υπονοεί παράλογες (μη ενορατικές) σχέσεις μεταξύ ιδεών.

Η επίκληση στο συναίσθημα είναι ίσως η πιο απροκάλυπτη μέθοδος προπαγάνδας, αφού υπάρχουν πολλές άλλες μέθοδοι, λιγότερο φανερές και μάλιστα δόλιες. Για παράδειγμα, η προπαγάνδα μπορεί να διαδίδεται έμμεσα. Μπορεί να μεταδίδεται ως εύλογη προκατάληψη εντός μιας φαινομενικά ισορροπημένης και δίκαιης δημόσιας συζήτησης ή επιχειρηματολογίας. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί ακόμη καλύτερα σε συνδυασμό με την μέθοδο μετάδοσης ειδήσεων των μέσων μαζικής επικοινωνίας.

Ιδού ένα υποθετικό παράδειγμα όπου υποτίθεται ότι αντιπαρατίθενται αντίθετες απόψεις: το γεράκι λέει: «Πρέπει να παραμείνουμε στην πορεία μας»· και το περιστέρι απαντά: «Ο πόλεμος απέβη καταστροφικός και απέτυχε». Τότε το γεράκι αποκρίνεται: «Στον πόλεμο τα πράγματα σπάνια πηγαίνουν ομαλά, και δεν πρέπει να επιτρέπουμε σε ένα κώλυμα να μειώνει την αποφασιστικότητά μας». Τότε το περιστέρι ανταπαντά: «Τα κωλύματα είναι κωλύματα και οι αποτυχίες είναι αποτυχίες». Όπως φαίνεται από το παράδειγμα, πουθενά δεν εξετάζεται το αν ο πόλεμος είναι τελικά νόμιμος και θεμιτός. Λακωνικά, συνοπτικά και απλουστευτικά σχόλια ονομάζονται sound bites. Όταν σε έναν δημόσιο διάλογο (που να αφορά ένα ζήτημα υπό επιχειρηματολογία που πράγματι να χρήζει διαλόγου) οι συνδιαλεγόμενοι εκφέρουν επιχειρήματά που πηγάζουν από τις ίδιες βασικές προϋποθέσεις, αλλά δίνουν την εντύπωση ότι πρεσβεύουν αντίθετες απόψεις, τότε ο διάλογος εμμέσως κατηχεί αυτές τις προκαταλήψεις ως απρόσβλητες αλήθειες, καθιστώντας τις κοινώς αποδεκτά δεδομένα για το εν λόγω ζήτημα.

Η μέθοδος της προπαγάνδας είναι επίσης βασική όσον αφορά και το τι θα σημαίνει «προπαγάνδα» σε κάθε περίπτωση. Ένα μήνυμα δεν πρέπει να είναι απαραιτήτως ψευδές για να αποτελεί προπαγάνδα. Στην πραγματικότητα, τα μηνύματα της σύγχρονης προπαγάνδας δεν είναι κραυγαλέα ψευδή. Ωστόσο, ακόμη και αν το μήνυμα μεταδίδει μόνον «αληθείς» πληροφορίες, αυτές συνήθως περιέχουν φατριακούς προϊδεασμούς και δεν εκθέτουν το μήνυμα με πλήρη και ισορροπημένο τρόπο. Ένα επιπρόσθετο χαρακτηριστικό της προπαγάνδας είναι ο μεγάλος όγκος της. Δηλαδή, ένας προπαγανδιστής μπορεί να προσπαθήσει να επηρεάσει τις γνώμες με το να κάνει το μήνυμά του να ακουστεί σε όσο περισσότερα μέρη γίνεται και όσο πιο συχνά γίνεται. Σκοπός αυτής της προσέγγισης είναι (α) να ενισχύσει τις ιδέες του μέσω επανάληψης και (β) να καταπνίξει όλες τις εναλλακτικές ιδέες.

Στα ελληνικά, η λέξη «προπαγάνδα» φέρει έντονα αρνητική (κυρίως πολιτική) χροιά, μολονότι αυτό δεν ισχύει πάντα.

Είδη προπαγάνδας

Το modus operandi της προπαγάνδας είναι παρόμοιο με αυτό της διαφήμισης. Για την ακρίβεια, η διαφήμιση μπορεί και να οριστεί ως προπαγάνδα υπέρ κάποιου συγκεκριμένου προϊόντος. Η λέξη προπαγάνδα αφορά κυρίως πολιτικούς ή εθνικιστικούς σκοπούς και την προώθηση αντιστοίχων ιδεών. Η προπαγάνδα σχετίζεται επίσης με εκστρατείες πληροφόρησης από μέρους των κυβερνήσεων, οι οποίες στοχεύουν στην προώθηση ή στην αποθάρρυνση συγκεκριμένων πρακτικών (βλέπε χρήση ζωνών ασφαλείας, κάπνισμα, κλπ.). Ακόμη και σε αυτές τις περιπτώσεις, ο χαρακτήρας της προπαγάνδας παραμένει πολιτικός. Η προπαγάνδα μπορεί να λαμβάνει χώρα με φυλλάδια, αφίσες, μέσω τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών εκπομπών ή και άλλων μέσων.

Εντός στενότερων σημειολογικών πλαισίων, ως προπαγάνδα εννοείται ένα σύνολο πληροφοριών οι οποίες είναι επίτηδες παραπλανητικές ή ψευδείς, προκειμένου να υποστηρίξουν πολιτικές σκοπιμότητες ή να προστατεύσουν τα συμφέροντα αυτών που κατέχουν την εξουσία. Ο προπαγανδιστής επιδιώκει να μεταλλάξει τον τρόπο με τον οποίο το ευρύ κοινό αντιλαμβάνεται ένα ζήτημα ή μία ορισμένη κατάσταση, ώστε οι αντιδράσεις και οι προσδοκίες του να εξυπηρετούν πλέον τα συμφέροντα της οντότητας που αντιπροσωπεύει ο προπαγανδιστής. Ως τέτοια, η προπαγάνδα συνάδει με τη λογοκρισία, η οποία επιτυγχάνει τον ίδιο στόχο με την διαφορά ότι δεν επιδιώκει να γεμίσει την διάνοια του κοινού με «εγκεκριμένες» πληροφορίες, αλλά εμποδίζει την μετάδοση αντιμαχόμενων ιδεολογιών. Αυτό που ξεχωρίζει την προπαγάνδα από άλλες μορφές συνηγορίας είναι ότι ο προπαγανδιστής είναι πρόθυμος να αλλάξει την άποψη του κοινού μέσω σύγχυσης και εξαπάτησης και όχι μέσω πειθούς και κατανόησης. Επιπλέον, οι ηγέτες κάποιας οργάνωσης μπορεί να γνωρίζουν ότι οι πληροφορίες είναι μονόπλευρες ή αναληθείς, αλλά αυτό ίσως δεν ισχύει για τα μέλη της οργάνωσης που συμμετέχουν στην διάδοση της προπαγάνδας.

Σε ό,τι αφορά τις θρησκευτικές αποχρώσεις του, ο όρος «προπαγάνδα» χρησιμοποιείται ευρέως σε διαξιφισμούς αναφορικά με νέα θρησκευτικά κινήματα τόσο από τους υπερασπιστές όσο και από τους διώκτες τους. 

Τεχνικές διάδοσης προπαγάνδας

Τυπικά για τη διάδοση προπαγανδιστικών μηνυμάτων χρησιμοποιούνται ειδησεογραφικά πρακτορεία, κυβερνητικές δηλώσεις και αναφορές, ιστορικές αναθεωρήσεις, junk science, βιβλία, φυλλάδια, προπαγανδιστικές ταινίες, το ραδιόφωνο, η τηλεόραση και αφίσες. Στην περίπτωση των μέσων μαζικής ενημέρωσης προπαγανδιστικά μηνύματα μπορούν να διαδοθούν μέσω ειδήσεων, ενημερωτικών αλλά και άλλων εκπομπών, καθώς και διαφημιστικών μηνυμάτων.

Πηγές:

https://el.wikipedia.org/wiki/%CE%A0%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%AC%CE%BD%CE%B4%CE%B1

https://www.greek-language.gr/greekLang/modern_greek/tools/lexica/triantafyllides/search.html?lq=%CF%80%CF%81%CE%BF%CF%80%CE%B1%CE%B3%CE%AC%CE%BD%CE%B4%CE%B1%20

https://www.savalas.gr/el/products/%CF%80%CE%B5%CE%B9%CF%83%CF%84%CE%B9%CE%BA%CE%BF%CF%82-%CE%BB%CE%BF%CE%B3%CE%BF%CF%82-%CF%83%CF%84%CE%B7%CE%BD-%CE%B5%CE%BA%CF%86%CF%81%CE%B1%CF%83%CE%B7-%CE%B5%CE%BA%CE%B8%CE%B5%CF%83%CE%B7-%CE%BB%CF%85%CE%BA%CE%B5%CE%B9%CE%BF%CF%85-%CE%B3%CE%84-%CF%84%CE%B5%CF%85%CF%87%CE%BF%CF%82

http://ebooks.edu.gr/ebooks/v/html/8547/2678/Ekfrasi-Ekthesi_G-Lykeiou_html-empl/indexb_02.html

#Παγκόσμια_ημέρα_παιδικού_βιβλίου!

 Ο κλέφτης του παραδείσου!

Ο Γιάννης είναι ένα «ιδιαίτερο» παιδί που μοιάζει με άγγελο.

Πώς νοιώθει, πώς αγαπά , πώς αισθάνεται; 

Πώς ξέφυγε από τον κλέφτη που τον απήγαγε και απειλούσε τη ζωή του; 

Τι σχέση έχουν όλα αυτά με τον Παράδεισο; 

Κλέβεται άραγε ο Παράδεισος; 

Ένα βιβλίο ύμνος στην αγάπη και τη ζωή.

Μία τρυφερή περιπέτεια για τον αυτισμό και την δύναμη που κρύβει μέσα του κάθε άνθρωπος που έρχεται σε επαφή μαζί του. Ένα βιβλίο αφιερωμένο στην μοναδικότητα του καθενός μας. Μια ξεχωριστή ιστορία της Φώτως Σκορδά.

(Το βιβλίο κυκλοφορεί στην 4η επανέκδοσή του)

Ένα βιβλίο που αγάπησαν χιλιάδες παιδιά...

#παγκόσμια_ημέρα_παιδικού_βιβλίου

https://youtu.be/8r9NE0bcP3M?feature=shared

https://www.porphyrabooks.gr/gr/o-kleftis-tou-paradeisou

Άρθρα - Γνώμες ("Ξένοι στον ίδιο τόπο")

Ξένοι στον ίδιο τόπο

Κάποιες φορές αισθάνεσαι πως το μοναδικό που μας κρατάει ως κοινωνία σε μία – αδύναμη έστω – συνοχή είναι η συνήθεια. Σαν ζευγάρι που βαριέται να χωρίσει ή δεν του το επιτρέπουν τα οικονομικά του. Ποια είναι τα στοιχεία που δημιουργούν την κεντρομόλο δύναμη στους λαούς;

Ο κοινός τόπος και η κοινή γλώσσα είναι τα πλέον προφανή, οι αυταπόδεικτοι αρμοί μας. Η Ιστορία, τα έθιμα, η θρησκεία έπονται, με την έννοια πως πρέπει να τεθούν πρώτα υπό συζήτηση για να έχουμε την ευκαιρία να τσακωθούμε, δεν είναι σαν τον κοινό τόπο που τον κατοικούμε από κοινού είκοσι τέσσερις ώρες την ημέρα.

Από την άλλη, οι κοινές μας πολιτιστικές καταβολές έχουν ραγίσει και εδώ και αρκετά χρόνια δεν αποτελούν σημείο αναφοράς πια. Σπουδαίοι συνθέτες, συγγραφείς, ποιητές, φιλόσοφοι, επιστήμονες, καλλιτέχνες και ακόμη πιο σπουδαία έργα είναι εντελώς άγνωστα ακόμη και ως ονόματα σε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι των Ελλήνων.

Δεν χρειάζεται κάποια έρευνα για να το καταλάβεις αυτό. Ενας πολύ μεγάλος πληθυσμός έχει κόψει παρτίδες με τέτοια και έχουν φροντίσει να ξεκόψουν και τα παιδιά τους. Πέντε βιβλία, δέκα τραγούδια αλλά και καμιά εικοσαριά σελίδες αρχαίας και νεότερης ιστορίας ήταν κοινό κτήμα κάποτε. Τώρα, ούτε αυτά.

Ως κοινά που αντέχουν είναι τα τυχαία, αυτή η φλούδα γης και αυτή η γλώσσα που δεν μπορούμε φυσικά να αμφισβητήσουμε και από κει και πέρα μάλλον τίποτα. Τόσο βαθιά ρήγματα, τόσο αδιάβροχοι διαχωρισμοί, δεν νομίζω να υπήρξαν ποτέ στην ιστορία μας. Βέβαια, ακόμα και η γλώσσα δεν είναι πια και τόσο κοινός τόπος. Ψάχνω τη λέξη για να αποτυπώσω όσα ειπώθηκαν στη Βουλή, στη συζήτηση για την πρόταση μομφής έπειτα από τα μεγαλειώδη συλλαλητήρια για τα Τέμπη, και δεν τη βρίσκω.

Αυτοί θα μας καταδικάσουν και σε αγλωσσία. Γιατί η γλώσσα θα μας εκδικηθεί κάποτε με τον απαξιωτικό και ενίοτε πρόστυχο τρόπο που τη χρησιμοποιούμε. Δεν θα μας χαρίζεται και δεν θα μας συγχωρεί εσαεί. Δεν μιλάμε την ίδια γλώσσα πια. Είναι διαφορετικές οι αντιστοιχίες λέξης και νοήματος, λέξης και αισθήματος. Αρα, το μόνο που μας μένει είναι το κοινό σπίτι, ο τόπος ανάμεσα στα σύνορά μας. Ξέρουμε όλοι τι συμβαίνει αργά ή γρήγορα στα σπίτια που το μόνο που ενώνει τους ενοίκους είναι η στέγη. Στο τέλος θα μας μείνουν οι δηλώσεις των γειτόνων στα κανάλια πως δεν είχαμε δώσει ποτέ δικαιώματα και φαινόμασταν ήσυχοι άνθρωποι…

Στο ευρύτερο σπίτι μας, στην Ευρώπη, η συζήτηση είναι μόνο για το πώς θα εξοπλιστούμε καλύτερα. Εχουν τρελαθεί και είναι αποφασισμένοι να μας πάρουν μαζί τους. Τον ακούω τον αντίλογο των ρεαλιστών. «Και τι θέλεις δηλαδή να κάνουμε όταν απειλούμαστε από φίλους και εχθρούς, από Τραμπ, Πούτιν και λοιπούς ανισόρροπους; Να ανοίξουμε κουβέντα για φιλοσοφία και τέχνη;». Μπα, δεν το ελπίζω πια αυτό, ο αξιακός κατήφορος δεν είναι θέμα. Αλλά στους φίλους μου ακριβώς αυτό τους λέω.

Οδυσσέας Ιωάννου

https://www.tovima.gr/print/opinions/ksenoi-ston-idio-topo/