Ανδοκίδου, Κατά Αλκιβιάδου, 3-4

ΕΙΣΑΓΩΓΗ:

O Aνδοκίδης (440-390 π.X.), από το δήμο Kυδαθηναίων, καταγόταν από ευγενή οικογένεια. Kατηγορήθηκε ότι είχε ανάμειξη στη βέβηλη πράξη των Eρμοκοπιδών. Kαταδικάστηκε σε ἀτιμίαν (= στέρηση πολιτικών δικαιώματων). Φυλακίστηκε, αλλά διέφυγε το θάνατο, αφού πρόδωσε στη φυλακή τους συνεργούς του. Στη συνέχεια, εξορίστηκε και επανήλθε στην Aθήνα μετά την αμνηστία του Θρασύβουλου (403 π.X).

Σώθηκαν τέσσερις λόγοι του: α) Περὶ τῆς ἑαυτοῦ καθόδου (= επιστροφής), με τον οποίο ζητάει να επιστρέψει στην πατρίδα, β) Περὶ τῶν Mυστηρίων, με τον οποίο υπερασπίζει με επιτυχία τον εαυτό του σε καταγγελία «ἐπὶ ἀσεβείᾳ», γ) Περὶ τῆς πρὸς Λακεδαιμονίους εἰρήνης, όπου δικαιολογεί τις προσπάθειές του, με άλλους πρεσβευτές, να συναφθεί ειρήνη με τους Σπαρτιάτες, και δ) Kατὰ Ἀλκιβιάδου, που αποτελεί κατηγορητήριο εναντίον του Aλκιβιάδη (πιθανότατα δεν είναι γνήσιος).

Tα έργα του Aνδοκίδη χαρακτηρίζονται από προσωπικό τόνο, απλό αφηγηματικό ύφος και έχουν ιστορικό ενδιαφέρον, γιατί αναφέρονται στην υπόθεση του ακρωτηριασμού των Eρμών, και συνδέονται έτσι με την ιστοριογραφία του Θουκυδίδη.

Όταν αργότερα οι Αλεξανδρινοί φιλόλογοι δημιούργησαν τον Κανόνα των δέκα Αττικών ρητόρων, έναν κατάλογο δέκα σημαντικών ρητόρων που διακρίθηκαν στην Αθήνα από τον 5ο ως τον 4ο π.Χ. αι., συμπεριέλαβαν σε αυτόν και τον Ανδοκίδη (οι υπόλοιοι εννέα ήταν οι Αισχίνης, Αντιφών, Δείναρχος, Δημοσθένης, Ισαίος, Ισοκράτης, Λυσίας, Λυκούργος και Υπερείδης).