Κειμενικοί Δείκτες

👉Κειμενικοί Δείκτες είναι τα μορφικά στοιχεία του κειμένου που συνιστούν το εξωτερικό περίβλημα αλλά και το σκελετό του. Περιλαμβάνουν το λογοτεχνικό γένος/είδος, τις γλωσσικές επιλογές, τους αφηγηματικούς τρόπους, τις αφηγηματικές τεχνικές, τη δομή, την πλοκή, τους χαρακτήρες κ.ά. Η συνδυαστική ερμηνεία των κειμενικών δεικτών μας βοηθά να διερευνήσουμε τις ανταποκρίσεις μας στο κείμενο και να του αποδώσουμε νόημα.

👉Γλωσσικές Επιλογές/ Εκφραστικά Μέσα είναι οι γλωσσικές επιλογές του/της συγγραφέα αφορούν: α) την επιλογή του λεξιλογίου (ως γλωσσική ιδιοτυπία, ιδίωμα ή διάλεκτο του αφηγητή και ως ιδιόλεκτο των ηρώων)· β) τους γραμματικούς χρόνους, τις εγκλίσεις και τα ρηματικά πρόσωπα, τα οποία δηλώνουν διαφορετικά χρονικά επίπεδα, διαφορετικούς βαθμούς βεβαιότητας ή επιθυμίας, τρόπους απεύθυνσης· γ) τη στίξη που υιοθετεί σε συγκεκριμένα σημεία του κειμένου· δ) τα σχήματα λόγου, δηλαδή τις ιδιορρυθμίες του λόγου που αφορούν τη θέση των λέξεων και φράσεων στη σειρά του λόγου (σχήμα κύκλου, ασύνδετο/πολυσύνδετο, υπερβατό κ.ά.) και τη σημασία με την οποία χρησιμοποιείται μια λέξη ή φράση σε μια συγκεκριμένη περίπτωση (μεταφορά, παρομοίωση, αντίθεση κ.ά.). Όλες οι γλωσσικές επιλογές συνδέονται λειτουργικά με το νόημα και το ύφος του έργου. 

1. Κειμενικούς δείκτες που σχετίζονται με τη γλώσσα (τις γλωσσικές επιλογές και τα εκφραστικά μέσα) ενός κειμένου:

– Σχήματα Λόγου

– Ρηματικά Πρόσωπα

– Στίξη

– Χρήση Ερωτημάτων

– Ενεργητική και Παθητική Σύνταξη

– Ευθύς και Πλάγιος Λόγος

– Αναφορική και Ποιητική Λειτουργία της Γλώσσας

– Δήλωση – Συνυποδήλωση

– Εγκλίσεις του Ρήματος

– Τροπικότητες του Ρήματος

– Διαθέσεις και Φωνές του Ρήματος

– Χρόνοι του Ρήματος

– Επίπεδα Λόγου και Ύφος Κειμένου

– Χαρακτηριστικά Επιστημονικού Λόγου

– Διαδοχική Υπόταξη

– Αναφορικές Προτάσεις

– Ονοματοποίηση

– Ειδικές Γλώσσες

– Καταγωγή των Λέξεων

– Σύνθετες Λέξεις



2. Kειμενικοί δείκτες που σχετίζονται με την οργάνωση – δομή ενός κειμένου:

– Διαρθρωτικές Λέξει

– Συνοχή Κειμένου

– Τρόποι Ανάπτυξης Παραγράφων



3. Κειμενικοί δείκτες που σχετίζονται με το περιεχόμενο ενός κειμένου:

– Αφηγηματικοί Τρόποι

– Τρόποι Πειθούς

– Συλλογισμοί – Επιχειρήματα

– Αξιολόγηση Επιχειρήματος

Πηγή:

https://www.iep.edu.gr/images/IEP/Modules/Sj_K2_Extra_Slider/Fakeloi_Ylikou/Neoelliniki-Glossa_G-Lykeiou_Fakelos-Ylikou_Diktya-Keimenon.pdf

https://blogs.sch.gr/poultour/neoelliniki-glossa-a-lykeioy/keimenikoi-deiktes/