ΝΕΑ ΣΤΗΛΗ ΣΤΟ ΚΑΝΑΛΙ ΜΑΣ ΣΤΟ YOUTUBE!!!!
ΕΔΩ ΓΙΑ ΣΕΝΑ!💗
Φιλόλογος Α.Π.Θ. - Εκπαιδευτικός // Live Φιλολογικά Μαθήματα σε Tiktok & Youtube // Online Συμβουλευτική (για μαθητές, γονείς, φοιτητές φιλολογίας και νέους συναδέλφους φιλολόγους)!
Τρίτη 7 Οκτωβρίου 2025
Είναι περιζήτητοι οι φιλόλογοι στην τεχνητή νοημοσύνη;
Είναι περιζήτητοι οι φιλόλογοι στην τεχνητή νοημοσύνη;
Η τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται να γνωρίσει τη γλώσσα σε βάθος για να λειτουργήσει σωστά και να εξελιχθεί. Έτσι σήμερα δημιουργούνται θέσεις εργασίας για θεωρητικούς επιστήμονες τις οποίες κανείς δεν φανταζόταν μερικά χρόνια πριν
Σίσσυ Καραβία
17.09.2025
Αν κάποιος ρωτήσει έναν σύμβουλο σταδιοδρομίας ποιο είναι το επάγγελμα που τα παιδιά απορρίπτουν συχνότερα, η απάντηση που θα πάρει είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα είναι «καθηγητής», και μάλιστα «φιλόλογος». Από τη μία το εκπαιδευτικό σύστημα, που δυσκολεύεται να συντονιστεί με τις ανάγκες του σύγχρονου κόσμου δημιουργώντας επαγγελματικά πρότυπα προς αποφυγή για τα παιδιά, και από την άλλη η ανεργία που πλήττει τους φιλολόγους, ωθώντας τους σε φροντιστηριακά μαθήματα, όχι μόνο οδηγούν τους μαθητές να προσπερνούν τις συγκεκριμένες σχολές στο μηχανογραφικό, αλλά και δημιουργούν ένα ρεύμα απαξίωσης των φιλολογικών σπουδών γενικότερα.
Είναι όμως έτσι; Η σύγχρονη συμβουλευτική σταδιοδρομίας επισημαίνει τη σημασία τού να επιλέγει κάποιος σπουδές με βάση το ουσιαστικό ενδιαφέρον του για ένα αντικείμενο, χωρίς να προσπαθεί να φανταστεί τον εαυτό του σε συγκεκριμένη θέση εργασίας ή επαγγελματική διαδρομή. Σ’ έναν κόσμο που μεταβάλλεται με ολοένα και μεγαλύτερη ταχύτητα, με τις επιστήμες να έρχονται πιο κοντά και την ανάγκη εξειδίκευσης και επικαιροποίησης γνώσεων να αποτελεί δεδομένο, η προσπάθεια να ελέγξουμε το μέλλον μέσα από τον σχεδιασμό μιας γραμμικής επαγγελματικής πορείας φαντάζει μάταιη και ουτοπική. Για τα παιδιά που αγαπούν τη γλώσσα και τη λογοτεχνία, που έχουν ενδιαφέρον για τη γλωσσολογία και τις ρίζες της επικοινωνίας και του γραπτού λόγου, οι σπουδές φιλολογίας φαντάζουν έτσι μια λογική επιλογή, που θα ήταν πιθανότερη αν έπαυαν να τη συνδέουν μόνο με το επάγγελμα του εκπαιδευτικού.
Οι μηχανές δεν μπορούν να τα κάνουν όλα μόνες τους
Σήμερα γνωρίζουμε πως η ανάπτυξη της τεχνολογίας δημιουργεί ευκαιρίες και πολλαπλασιάζει τις θέσεις εργασίας σε τομείς που είναι άμεσα συνδεδεμένοι με αυτήν. Η επαγγελματική προοπτική έτσι σε κλάδους όπως είναι οι μηχανικοί υπολογιστών είναι λίγο πολύ δεδομένη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ούτε ότι όλοι μπορούμε να γίνουμε μηχανικοί ούτε και πως, αν γινόμασταν, θα ήμασταν όλοι επιτυχημένοι. Στον αντίποδα, οι σπουδές που συνδέονται με τη διαχείριση της γλώσσας αποτελούν στην εποχή μας πολύτιμο εργαλείο στα χέρια της τεχνολογίας, όχι μόνο γιατί η τεχνολογία από μόνη της δεν μπορεί να καλύψει ολοκληρωτικά κάθε πτυχή της ζωής, αλλά και γιατί η τεχνολογία με τη μορφή της τεχνητής νοημοσύνης έχει ανάγκη από τη γλώσσα για να μπορέσει να λειτουργήσει και να εξελιχθεί.
Με αυτό το δεδομένο, οι γνώσεις επιστημόνων που γνωρίζουν σε βάθος τον λόγο και τη λειτουργία του και μπορούν να επιχειρηματολογήσουν με ακρίβεια, να αναλύσουν και να διορθώσουν κείμενα αλλά και να υποδείξουν ορθούς τρόπους επικοινωνίας είναι όχι μόνο χρήσιμες, αλλά και απαραίτητες, και μάλιστα με διαρκώς αυξανόμενο ρυθμό. Ταυτόχρονα, η ανάγκη για προσαρμογή στα κατά περίπτωση τοπικά γλωσσικά δεδομένα δημιουργεί ζητούμενα που ξεπερνούν τη μηχανική μετάφραση και φτάνουν στην ελεύθερη απόδοση και ίσως ακόμη και πέρα από αυτήν, έτσι ώστε να επιτυγχάνεται μια «φυσική» επικοινωνία, η οποία θα υπερβαίνει την απλή διάδραση ανθρώπου-μηχανής και θα γίνεται αυθεντική. Επιπλέον, ζητήματα ηθικής και δεοντολογίας που αναδεικνύονται μέσα από την αλληλεπίδραση με το ΑΙ απαιτούν ιδιαίτερη προσοχή και λεπτομερή ενασχόληση σε γλωσσικό επίπεδο για να μπορέσουν να εντοπιστούν και να ξεπεραστούν, εκπαιδεύοντας τα διάφορα μοντέλα να ανταποκρίνονται στα γλωσσικά μηνύματα με ενσυναίσθηση και σεβασμό.
Η ΤΝ ζητάει ειδικούς στη γλώσσα
Έχοντας αυτά υπόψη, δεν είναι παράξενο που σταδιακά πολλαπλασιάζονται οι θέσεις εργασίας στην τεχνητή νοημοσύνη για φιλολόγους, γλωσσολόγους και ειδικούς στη γλώσσα και την επικοινωνία. Νέες ειδικότητες όπως Computational Linguist, Data Annotator και AI Training Specialist ή AI Consultant αναζητούν βιογραφικά με «εξειδίκευση στο συντακτικό και στη γραμματική», «εμπειρία στην αφηγηματική έκφραση» και «βαθιά γλωσσολογική γνώση και εμπειρία», ενώ απόφοιτοι σχολών φιλολογίας (ελληνικής και ξένων) ανακαλύπτουν πως η τεχνογνωσία τους έχει ζήτηση και έξω από τα σχολεία. Η Google, η Μicrosoft, η Apple και η Meta, αλλά και οι εταιρείες γλωσσικής τεχνολογίας, όπως είναι η Grammarly, η DeepL και η Unbabel, ζητούν language specialists για την εκπαίδευση και την αξιολόγηση μεγάλων γλωσσικών μοντέλων, τη διαχείριση και τη βελτίωση της εμπειρίας χρήστη και την ανάπτυξη ψηφιακών βοηθών σε διάφορες γλώσσες, ανάμεσα στις οποίες πολύ συχνά και τα ελληνικά.
Σ’ έναν κόσμο που εξελίσσεται με τρόπο πρωτόγνωρο, η ανάγκη –άνθρωποι και μηχανές– να μιλάμε σωστά, με σαφήνεια, ειρμό και τρόπο ουσιαστικό αναδεικνύεται σε κάτι επιτακτικό.
Νέες ανάγκες, νέες θέσεις εργασίας
Σε ένα όχι και πολύ μακρινό μέλλον είναι πιθανό η γλώσσα να διδάσκεται ταυτόχρονα με τον προγραμματισμό. Σήμερα, και μέσα σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που τραβάει μια διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στις θεωρητικές και τις θετικές επιστήμες ήδη από το σημείο εκκίνησης των Πανελληνίων, οι σπουδαστές και μελλοντικοί εργαζόμενοι καλούνται να κάνουν μόνοι τους τις συνδέσεις, χτίζοντας μια σταδιοδρομία που θα τους επιτρέπει να ασχολούνται με το αντικείμενό τους, ενώ ταυτόχρονα η επαγγελματική τους ενασχόληση θα παραμένει σχετική με την κοινωνία και θα τους επιτρέπει να ζουν αξιοπρεπώς.
Η τεχνητή νοημοσύνη χρειάζεται να γνωρίσει τη γλώσσα σε βάθος για να λειτουργήσει σωστά και να εξελιχθεί. Έτσι σήμερα δημιουργούνται θέσεις εργασίας για θεωρητικούς επιστήμονες τις οποίες κανείς δεν φανταζόταν μερικά χρόνια πριν.
Πηγή:
Δευτέρα 6 Οκτωβρίου 2025
Ο φαύλος κύκλος του εθισμού στην οθόνη!
Ο φαύλος κύκλος του εθισμού στην οθόνη
Η αυξανόμενη συχνότητα του φαινομένου ανησυχεί τους ειδικούς, οι οποίοι καλούν σε ψηφιακή απεξάρτηση04.01.2024
Με το βλέμμα κολλημένο στην οθόνη. Το viral βίντεο από την Αψίδα του Θριάμβου στο Παρίσι, την ώρα της αντίστροφης μέτρησης για την αλλαγή του χρόνου, αποτυπώνει με γλαφυρό τρόπο την εξάρτησή μας από το κινητό και την αποσύνδεση από τη στιγμή.
Με το βλέμμα κολλημένο στην οθόνη. Το viral βίντεο από την Αψίδα του Θριάμβου στο Παρίσι, την ώρα της αντίστροφης μέτρησης για την αλλαγή του χρόνου, αποτυπώνει με γλαφυρό τρόπο την εξάρτησή μας από το κινητό και την αποσύνδεση από τη στιγμή.
Στον ολοένα και πιο δικτυωμένο κόσμο μας, δεν είναι ασυνήθιστο να βλέπουμε νέους ανθρώπους να περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας τους κοιτάζοντας επίμονα μια οθόνη. Ο εθισμός αυτός σε δημοφιλείς εφαρμογές, όπως Instagram, Facebook, TikTok, Χ, YouTube και Netflix απειλεί πλέον την ψυχική υγεία ορισμένων νέων και καθιστά αναγκαία την απεξάρτησή τους, όπως θα γινόταν και με κάθε άλλο βλαβερό εθισμό.
Η αυξανόμενη συχνότητα του εθισμού αυτού κάνει τώρα τους ειδικούς στη Βρετανία να ζητούν να ανακηρυχθεί ο Ιανουάριος «εθνικός μήνας ψηφιακής απεξάρτησης», με στόχο την καταπολέμηση «της πιο διαδεδομένης κακής συνήθειας του κόσμου». Οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας της Βρετανίας καταγράφουν αύξηση 100% τα τελευταία τρία χρόνια στον αριθμό ανθρώπων που αναζητούν βοήθεια για να ξεπεράσουν τον εθισμό τους στην οθόνη του κινητού. «Η πρωτοχρονιά είναι η ημερομηνία που καλούμαστε να κάνουμε μικρές αλλαγές, οι οποίες θα βελτιώσουν σημαντικά τις ζωές μας. Για τους περισσότερους από εμάς η μείωση του χρόνου που περνάμε μπροστά σε οθόνες είναι ο καλύτερος τρόπος αυτοβελτίωσης», λέει η Μπεθ Τάτγκεϊ, ψυχοθεραπεύτρια στον Δήμο Μπέρμιγχαμ.
Η αυξανόμενη συχνότητα του εθισμού αυτού κάνει τώρα τους ειδικούς στη Βρετανία να ζητούν να ανακηρυχθεί ο Ιανουάριος «εθνικός μήνας ψηφιακής απεξάρτησης», με στόχο την καταπολέμηση «της πιο διαδεδομένης κακής συνήθειας του κόσμου». Οι υπηρεσίες ψυχικής υγείας της Βρετανίας καταγράφουν αύξηση 100% τα τελευταία τρία χρόνια στον αριθμό ανθρώπων που αναζητούν βοήθεια για να ξεπεράσουν τον εθισμό τους στην οθόνη του κινητού. «Η πρωτοχρονιά είναι η ημερομηνία που καλούμαστε να κάνουμε μικρές αλλαγές, οι οποίες θα βελτιώσουν σημαντικά τις ζωές μας. Για τους περισσότερους από εμάς η μείωση του χρόνου που περνάμε μπροστά σε οθόνες είναι ο καλύτερος τρόπος αυτοβελτίωσης», λέει η Μπεθ Τάτγκεϊ, ψυχοθεραπεύτρια στον Δήμο Μπέρμιγχαμ.
Το «χημικό της χαράς»
«Ο όρος εθισμός παραπέμπει συνήθως στην τοξικομανία ή στην κατάχρηση “ψυχαγωγικών” ναρκωτικών. Ο εθισμός στην οθόνη είναι όμως κι αυτός πολύ σοβαρό πρόβλημα. Πρόκειται για την πιο διαδεδομένη κακή συνήθεια στον κόσμο, η οποία μπορεί να εξελιχθεί σε εθισμό για κάποιους και να επηρεάσει σοβαρά την ψυχική υγεία των ίδιων και των οικείων τους», λέει η Τάτγκεϊ. Οι ειδικοί εξηγούν ότι ο ήχος έναρξης λειτουργίας του τηλεφώνου μάς οδηγεί σε άμεση απελευθέρωση ντοπαμίνης –ουσία νευροπομπός, γνωστή ως «χημικό της χαράς»– στον εγκέφαλο. Με την πάροδο του χρόνου ο εγκέφαλος αναπτύσσει «παβλοφικό» συνειρμό μεταξύ της χρήσης του τηλεφώνου και της ικανοποίησης, που μπορεί να εξελιχθεί σε εθισμό.
«Η αύξηση στον χρόνο χρήσης των κινητών είναι ανησυχητική. Για τον λόγο αυτό είναι σημαντικό να υιοθετούμε ενεργητικές μεθόδους για τη μείωση του χρόνου αυτού. Οι γονείς θα διαπιστώσουν ότι κάτι τέτοιο θα τους διευκολύνει πολύ όταν θα ζητήσουν από τα παιδιά τους να μην είναι συνέχεια κολλημένα στην οθόνη και δεν θα μοιάζουν υποκριτές όταν οι ίδιοι δεν μπορούν να τηρήσουν τον κανόνα τους», λέει η Τάτγκεϊ. Μια από τις απλούστερες λύσεις είναι η απενεργοποίηση των ειδοποιήσεων.
Η οικογενειακή σύμβουλος Τζόρτζια Στόρμερ προσθέτει: «Οπως και με άλλους εθισμούς, ο εθισμός στην οθόνη αποτελεί συνήθως σημάδι πιο σοβαρού προβλήματος στην καθημερινή μας ζωή. Αρπάζουμε τη συσκευή ως σχεδία σωτηρίας για να νιώσουμε καλύτερα, αντί να αντιμετωπίσουμε ευθέως το πρόβλημά μας».
Η Τάτγκεϊ βλέπει από κοντά τις επιπτώσεις των ανθυγιεινών ψηφιακών συνηθειών στους ασθενείς της. «Ο εθισμός αυτός ενισχύει το αίσθημα μοναξιάς και αποξένωσης από τα αγαπημένα μας πρόσωπα. Μας κάνει να νιώθουμε εξάντληση, απογοήτευση και άγχος. Σε κάποιους μπορεί να έχει σοβαρές και μακροπρόθεσμες ψυχολογικές συνέπειες, ιδιαίτερα αν ο εθισμός αρχίσει από τη νεαρή ηλικία», λέει η ψυχοθεραπεύτρια.
Η Στόρμερ, από τη μεριά της, επισημαίνει ότι ο εθισμός στην οθόνη οδηγεί σε φαύλο κύκλο. «Ξεκινάει συχνά σαν δραστηριότητα αναπλήρωσης όταν νιώθουμε μοναξιά, άγχος ή αντιμετωπίζουμε προβλήματα στις σχέσεις μας. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι όταν νιώθουμε έτσι, ο χρόνος που περνάμε στην οθόνη επιβαρύνει τη διάθεσή μας αντί να τη βελτιώνει. Οι οθόνες μάς κάνουν να νιώθουμε πιο μόνοι, πιο ξεκομμένοι και λιγότερο ικανοποιημένοι με τον εαυτό μας. Εμποδίζουν επίσης τις “υγιείς” στρατηγικές αντιμετώπισης της μελαγχολίας, όπως το βάδισμα, η παραμονή στην ύπαιθρο, η επικοινωνία με ανθρώπους και ο ποιοτικός ύπνος», λέει.
Η ιδέα του εθνικού μήνα ψηφιακής απεξάρτησης αποτελεί ιδανική αρχή, σύμφωνα με την Τάτγκεϊ. «Κάποιες αλλαγές στις συνήθειές μας έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικές. Ο περιορισμός του ημερήσιου χρόνου παραμονής σε σελίδες κοινωνικής δικτύωσης στα 30 λεπτά μπορεί να οδηγήσει σε δραστικό περιορισμό των συμπτωμάτων μοναξιάς και κατάθλιψης», λέει η ψυχοθεραπεύτρια.
Ελλειψη αυτοπεποίθησης
Ο μέσος Αμερικανός ελέγχει το τηλέφωνό του περισσότερες από 100 φορές την ημέρα, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύει το περιοδικό Fortune, ενώ οι αλγόριθμοι των εφαρμογών κοινωνικής δικτύωσης φέρουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης για το φαινόμενο αυτό και για τον εθισμό πολλών χρηστών. Οι Αμερικανοί μαθητές περνούν κατά μέσο όρο πέντε ώρες την ημέρα στα κοινωνικά δίκτυα, με τη χρήση αυτή να συνδέεται με ψυχικές διαταραχές αλλά και με έλλειψη αυτοπεποίθησης και μελαγχολία, ιδίως σε νεαρά κορίτσια.
Αντίθετα, ο περιορισμός του χρόνου στα κοινωνικά δίκτυα έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα άγχους και τα συμπτώματα κατάθλιψης, ενώ δίνει λύση στη «φοβία της άγνοιας» ή FOMO (Fear Of Missing Out), καινοφανής φοβία, η οποία πηγάζει από την ψευδαίσθηση της απώλειας επαφής με τις εξελίξεις, όπως αυτές αποτυπώνονται στον μικρόκοσμο των κοινωνικών δικτύων.
Η «αποσύνδεση» δεν πρέπει να γίνει απότομα
1 Περιορίστε όσο μπορείτε τον χρόνο που περνάτε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
2 Αποφύγετε το multitasking – την ταυτόχρονη παρακολούθηση τηλεόρασης και οθόνης κινητού.
3 Οσο πιο αρνητική ήταν η διαδικτυακή εμπειρία σας, τόσο μεγαλύτερος πρέπει να είναι ο χρόνος αποχής σας από το δίκτυο.
4 Η σταδιακή απεξάρτηση είναι ο δρόμος προς μία βιώσιμη και υγιή σχέση με τα social media.
5 Εξίσου σημαντική είναι η σταδιακή επανεισαγωγή στα μέσα αυτά, ύστερα από περίοδο αποχής για απεξάρτηση.
Πηγή:
Κυριακή 5 Οκτωβρίου 2025
Νικητές σημερινού live μαθήματος στο Tiktok!
ΝΙΚΗΤΕΣ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ 235 LIVE ΜΑΘΗΜΑΤΟΣ ΣΤΟ ΤΙΚΤΟΚ
👉 Παιδικά βιβλία (Παραμύθια):
Manuel
Naya
Κέλλυ
👉 Δώρο 1 ώρα μαθήματος:
Mpourlokas
Theano
Χρόνια μας πολλά βρε παιδιάάά!!!
Τετάρτη 1 Οκτωβρίου 2025
Τα Podcast μας στο Spotify!!!!
https://open.spotify.com/episode/5e67agXodrsIKL5AIamykf?si=917c34df16b34190
https://open.spotify.com/episode/3458XiJ3U7bHQ2e9Ry1eIT?si=d52f931b8a3f4ff8
https://open.spotify.com/episode/7Jb8ajwioJm1W7cljGjNEu?si=a1a8aae698b64389
Εσύ άκουσες τα πρώτα podcast συμβουλευτικής μας στο Spotify????
Τρέξεεε!!!
Τρίτη 30 Σεπτεμβρίου 2025
💖ΤΑ PODCAST ΜΑΣ💖
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ!!!
💖ΤΑ PODCAST ΜΑΣ💖
SPOTIFY
Ξεκίνησαν τα podcast συμβουλευτικής στο Spotify!!!
Απαντάω αναλυτικά σε όλα τα ερωτήματα που δέχομαι καθημερινά από εσάς!!!
ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΕΊΤΕΕΕΕΕΕ!!!!!
(Και καλό μήνα να έχουμεεεε!!!)
😁😁😁
https://open.spotify.com/playlist/1Bg1xBNqF26ji8ixzZuw8I?si=3854bfbdd01d4367
Σάββατο 27 Σεπτεμβρίου 2025
Η Φιλολογική Παιδεία στο Metabook!!!
Άν ψάχνεις για μεταχειρισμένα βιβλία σε πιο προσιτές τιμές αναζήτησε το προφίλ μας "philologiki paideia" στο metabook!
Τρίτη 23 Σεπτεμβρίου 2025
Ακολούθησέ μας στο Spotify!!!
Οι Αρχικοί Χρόνοι των Ρημάτων σου
στα Λατινικά για όλα τα Κείμενα
της Γ'Λυκείου (16 - 50)
πλέον στο Spotify!
Ακολούθησε την Φιλολογική Παιδεία στο Spotify !
https://open.spotify.com/episode/2Ve0SjbfWuayM53qepu8um?si=551df56862024d85
https://open.spotify.com/episode/2sOpU2vvbZqNBKF5NehEqq?si=d1738c32b8bd4bef
Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου 2025
...στην ευλάβεια προς τη λέξη, στην αργή της αναπνοή – βρίσκεται ίσως η μόνη μας ελπίδα...
Η εξέλιξη της δημιουργικής γραφής
11.09.2025
Από την πρώτη στιγμή που η δημιουργική γραφή μπήκε στις αίθουσες των αμερικανικών πανεπιστημίων, ένα παράδοξο την ακολουθεί: μπορεί η τέχνη να διδαχθεί; Μπορεί το άγγιγμα της έμπνευσης, το τρέμουλο της φράσης που γεννιέται ξαφνικά στο χαρτί, να χωρέσει σε πρόγραμμα σπουδών, σε ύλη, σε εξετάσεις; Για χρόνια η απάντηση ήταν αρνητική. Κι όμως, το μάθημα όχι μόνο άντεξε αλλά ρίζωσε. Γιατί αποδείχτηκε πως ο στόχος του, εάν γίνεται σωστά, δεν είναι να παράγει συγγραφείς κατά παραγγελία, αλλά να καλλιεργεί την ευαισθησία της γλώσσας, την ικανότητα να στέκεσαι μπροστά σε μια πρόταση με το ίδιο δέος που στέκεσαι μπροστά σε έναν πίνακα ή σε μια παρτιτούρα.
Στα πρώτα της βήματα, η δημιουργική γραφή έμοιαζε περισσότερο με τεχνική εξάσκηση. Μάθαινες πώς στήνεται μια πλοκή, πώς ανασαίνει ένας διάλογος, πώς χτίζεται ρυθμός. Μια ξυλουργική του λόγου, τίμια αλλά στεγνή. Με τον καιρό, όμως, το τοπίο άλλαξε. Σήμερα, το σωστό μάθημα δεν είναι μηχανισμός αλλά τελετουργία βραδύτητας. Oχι οδηγίες χρήσεως αλλά πρόσκληση να αφουγκραστείς το βάρος μιας λέξης, να αντέξεις τη σιωπή γύρω της, να την αφήσεις να αναπνεύσει πριν την προδώσεις με βιασύνη.
Σε κάθε γωνιά του κόσμου τα εργαστήρια δημιουργικής γραφής λειτουργούν σαν μικρογραφίες κοινωνίας. Εκεί ακούς ιστορίες εξορίας, απώλειας, ασφυξίας, χαράς. Οι ασκήσεις δεν είναι τυχαίες. «Γράψε χωρίς να χρησιμοποιήσεις το ρήμα είμαι». «Αναφέρσου σε μια μνήμη χωρίς καμία μεταφορά». Αυτές οι μικρές απαγορεύσεις ανοίγουν τον δρόμο σε κάτι μεγαλύτερο – σε μια φωνή που δεν μιμείται αλλά επιμένει, που διεκδικεί την ύπαρξή της με πείσμα.
Oμως όλα αυτά έχουν αξία μόνο όταν το μάθημα μένει πιστό στην ουσία του. Αν μετατραπεί σε εμπορικό προϊόν, σε συνταγή ταχείας επιτυχίας, καταρρέει. Η λογοτεχνία δεν είναι επάγγελμα προς άμεση κατανάλωση. Είναι τοπίο αντίστασης, χώρος όπου οι λέξεις ξαναβρίσκουν την πυκνότητά τους. Κάθε φράση είναι υπόσχεση, μπορεί να προδοθεί ή να αντέξει.
Από την τεχνική αφετηρία του περασμένου αιώνα μέχρι τη σημερινή υπαρξιακή της διάσταση, η ιστορία της δημιουργικής γραφής μάς θυμίζει κάτι πολύτιμο: ότι η γλώσσα παραμένει το τελευταίο καταφύγιο νοήματος. Σε μια εποχή επιτάχυνσης και θορύβου, το μάθημα αυτό δεν χαρίζει δόξα ούτε εγγυάται βιβλία. Προσφέρει κάτι πιο σπάνιο – τη δυνατότητα να ακούσεις μια αυθεντική πρόταση που να κουβαλά το βάρος σου. Και σε αυτή την επιμονή – στην ευλάβεια προς τη λέξη, στην αργή της αναπνοή – βρίσκεται ίσως η μόνη μας ελπίδα πως η λογοτεχνία μπορεί ακόμη να έχει σημασία, να μιλήσει για εμάς και μέσα από εμάς, ακόμη και τώρα.
Πηγή:
Παρασκευή 19 Σεπτεμβρίου 2025
Λογο-τεχνία και τεχνο-λογία στην αυγή του 21ου αιώνα!
Λογο-τεχνία και τεχνο-λογία στην αυγή του 21ου αιώνα
Γράφει η Βάνα Λυδάκη
Το ότι οι περισσότεροι άνθρωποι της γενιάς μου, της generation X, διάβασαν στα νιάτα τους πολλά και καλά μυθιστορήματα και τώρα δεν τα αγγίζουν, είναι γνωστό. Όπως επίσης και το ότι τώρα πια το ευρύ αναγνωστικό κοινό είναι μεσήλικες γυναίκες που τέρπονται από «εύκολα» αναγνώσματα ανώριμου αισθηματισμού, που δεν αντικατοπτρίζουν τη ζωή ούτε την «οικοδομούν» με κάποιο τρόπο, αλλά λειτουργούν σα συνέχεια του φαντασιακού ψευδοκόσμου των τηλεοπτικών σίριαλ. Οι υπαρξιακές αναζητήσεις του παρελθόντος έχουν αντικατασταθεί από νούμερα, μετρήσεις και υπολογισμούς. Οικονομικές εφημερίδες και αθλητικά. Το αστυνομικό μυθιστόρημα και τα της οικονομικο-πολιτικής διαπλοκής είναι σε άνθιση. Οι δε γυναίκες της γενιάς μου παρουσιάζουν κι ένα άλλο φαινόμενο: την ασύστολη κατανάλωση τέχνης. Τις βλέπεις σε παρουσιάσεις, εκθέσεις, μουσικές εκδηλώσεις, κινηματογράφο, με μια τάση περασάδας απ’ όλα, δίχως παραπάνω σκέψη ή συζήτηση, δίχως εμβάθυνση. Μένει κάτι απ’ ολ’ αυτά τελικά; Έχουμε ανάγκη από πεζογραφία ή από διασκέδαση ως αναγνώστες πεζογραφίας; Έχουμε ανάγκη από τέχνη ή από διασκέδαση ως καταναλωτές τέχνης; Κι όσο για τη νεότερη γενιά, αυτή που αποκαλούμε millennium, εδώ τα πράγματα είναι πολύ χειρότερα. Πέρα από παθολογικοί εικονολάτρες και φοβικοί των μεγάλων κειμένων είναι και λάτρεις των κλικ, των «πατημάτων». Ζουν για να πατάνε κουμπιά κι οθόνες και το διάβασμα έρχεται κατ’ εξαίρεση.
Ολ’ αυτά σε κάνουν ν’ αναρωτιέσαι που βαδίζει η λογοτεχνία. Τι θα επιβιώσει από την τέχνη του λόγου τον 21ο αιώνα. Τι θα επιβιώσει από τη γλώσσα που ολοένα συρρικνώνεται και μάλιστα με ταχύτητες ηλεκτρονικές. Γιατί συρρικνώνεται; Γιατί πολύ απλά όλη αυτή η κληρονομιά των λέξεων είναι άχρηστη στην ηλεκτρονική εποχή, στη νέα ηλεκτρονική γενιά των ανθρώπων. Των ανθρώπων που είναι συνδεδεμένοι διαδικτυακά όπου κι αν βρίσκονται κι ότι κι αν κάνουν, κι αυτό που κάνουν μπορούν να το κάνουν από πολλούς τόπους και με πολύ κόσμο. Της γενιάς που δεν χρειάζεται να θυμάται τίποτε γιατί όλα «κατεβαίνουν» από τον ιστό, της γενιάς που πρέπει να μιλάει λίγο γιατί ότι γράφεται στον ιστό είναι κι αυτό που μιλιέται.
Μήπως τελικά ο άνθρωπος του εικοστού πρώτου αιώνα, ο συνδεδεμένος στο δίκτυο -ο webnet Homo sapiens, ας τον πούμε έτσι- , εκείνος που δεν ψάχνει αιτίες, αλλά βρίσκει πληροφορίες και συσχετίσεις, εκείνος που δεν είναι στραμμένος στον εαυτό του αλλά είναι μονίμως συνδεδεμένος στο δίκτυο θα έχει τελικά και άλλες ανάγκες από την πεζογραφία; Την πεζογραφία όπως τουλάχιστον αυτή αναπτύχθηκε τον εικοστό αιώνα. Τον αιώνα του Ντοστογιέφσκι, του Φρόυντ και του Σαρτρ, της ψυχανάλυσης και του υπαρξισμού. Την λογοτεχνία που προσπαθεί να δώσει απάντηση στο ερώτημα: Ποιος είμαι; Στη λογοτεχνία που δεν περιγράφει τη ζωή, αλλά την αναπαριστά· δεν την αντανακλά, αλλά την οικοδομεί από την αρχή σε μια προσπάθεια να αποδώσει στο μέγιστο τα όσα αφουγκράζεται από τον εσωτερικό μας εαυτό. Είναι, εξάλλου, γνωστό ότι οι ταχύτητες της ψηφιακής ζωής είναι πολύ μεγάλες, ενώ χρόνος της ενδοσκόπησης έχει άλλους, αργούς ρυθμούς. Ο νέος κόσμος, ο κόσμος των webnet homo, πιθανά θα τα περιέχει όλα μέσα στον ιστό, στον ιστό του κόσμου και στον ιστό του ανθρώπου. Και τότε ίσως ο πολιτισμός μας να ξεφύγει από τον ανθρωποκεντρισμό της Νεωτερικότητας. Ίσως ο άνθρωπος και ο κόσμος να μπουν στην ίδια εξίσωση.
Μήπως τελικά ο άνθρωπος του εικοστού πρώτου αιώνα, ο συνδεδεμένος στο δίκτυο -ο webnet Homo sapiens, ας τον πούμε έτσι- , εκείνος που δεν ψάχνει αιτίες, αλλά βρίσκει πληροφορίες και συσχετίσεις, εκείνος που δεν είναι στραμμένος στον εαυτό του αλλά είναι μονίμως συνδεδεμένος στο δίκτυο θα έχει τελικά και άλλες ανάγκες από την πεζογραφία; Την πεζογραφία όπως τουλάχιστον αυτή αναπτύχθηκε τον εικοστό αιώνα. Τον αιώνα του Ντοστογιέφσκι, του Φρόυντ και του Σαρτρ, της ψυχανάλυσης και του υπαρξισμού. Την λογοτεχνία που προσπαθεί να δώσει απάντηση στο ερώτημα: Ποιος είμαι; Στη λογοτεχνία που δεν περιγράφει τη ζωή, αλλά την αναπαριστά· δεν την αντανακλά, αλλά την οικοδομεί από την αρχή σε μια προσπάθεια να αποδώσει στο μέγιστο τα όσα αφουγκράζεται από τον εσωτερικό μας εαυτό. Είναι, εξάλλου, γνωστό ότι οι ταχύτητες της ψηφιακής ζωής είναι πολύ μεγάλες, ενώ χρόνος της ενδοσκόπησης έχει άλλους, αργούς ρυθμούς. Ο νέος κόσμος, ο κόσμος των webnet homo, πιθανά θα τα περιέχει όλα μέσα στον ιστό, στον ιστό του κόσμου και στον ιστό του ανθρώπου. Και τότε ίσως ο πολιτισμός μας να ξεφύγει από τον ανθρωποκεντρισμό της Νεωτερικότητας. Ίσως ο άνθρωπος και ο κόσμος να μπουν στην ίδια εξίσωση.
Αυτό βέβαια ως ζητούμενο μπορεί να αποτελέσει την νέα ουτοπία του 21ου αιώνα. Η ευκολία στην διασύνδεση και στην πληροφορία σε παγκόσμιο επίπεδο, όλοι συνδεδεμένοι με όλους την κάθε στιγμή, το συλλογικό σώμα των ανθρώπων σε μια ένωση. Η ένωση είναι παραδοσιακά και σε όλους τους πολιτισμούς, ένα από τα ζητούμενα του ανθρώπου. Η ένωση με τη φύση, η ένωση συναισθήματος και λογικής, η ένωση με το συλλογικό, η ένωση με το σύμπαν. Θα το καταφέρει αυτό η ανθρώπινη δικτύωση στην ψηφιακή εποχή; Και τι σημαίνει ανθρώπινος πολιτισμός με περιορισμένη γλώσσα; Αν λέξεις που εφευρέθηκαν για να εκφράσουν τους ποιοτικούς χαρακτήρες του ατόμου και του κόσμου που τον περιβάλλει περιπέσουν σε αχρηστία και εξαφανιστούν από το λεξιλόγιο μας αυτό σημαίνει ότι το ανθρώπινο αρχίζει να μπαίνει σε μία τεχνολόγιση. Το ανθρώπινο μελλοντικά θα υφίσταται μόνο ποσοτικά, ως βιολογικό υλικό, νούμερα, στατιστική, απόδοση, καταγραφή. Και αν η μνήμη ως βιολογική ιδιότητα υποκατασταθεί από τη μνήμη του υπολογιστή, τότε ο άνθρωπος θα αποκτήσει μία εξαρτημένη μνήμη. Μια μνήμη που θα σβήνει πολύ εύκολα, με μια ιστορία που θα αλλάζει με το πάτημα ενός κουμπιού.
Ο πολιτισμός του «τεχνολογημένου» ανθρώπου θα μπορούσε να είναι πολύ απλά ένας άλλος πολιτισμός. Ωστόσο, τα πράγματα δεν είναι τόσο απλά, ιδίως όταν αυτό που αναδύεται μαζί με την ηλεκτρονική εποχή της παγκοσμιοποίησης είναι ένας δεσποτικός ολοκληρωτισμός. Ένας δεσποτισμός που τυλίγει - καθοδηγεί τους ανθρώπους δίχως να τον αντιλαμβάνονται μέσω της τεχνοεπιστήμης, της βιοπολιτικής και του δικτύου με το οποίο είναι συνδεδεμένοι σ’ αυτά. Ο τεχνολογημένος άνθρωπος είναι περισσότερο από ποτέ ευάλωτος στην υποδούλωση. Κι αυτό, διότι χάνει τις δυνάμεις που τον βοηθούν να αντιστέκεται στην απώλεια της ελευθερίας του και οι οποίες εξικνούνται από την τριάδα: ιστορία, φύση συναίσθημα. Δίχως λέξεις να διατυπωθούν, τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ζωής, της συναισθηματικής - υπαρξιακης ζωής, απλά γίνονται αδιανόητα. Με εξαρτημένη μνήμη, οι άνθρωποι δίνουν τον έλεγχο του παρελθόντος σε άλλους. Κι εδώ ισχύει η περίφημη ρήση του Τζ. Οργουελ στο 1984, «όποιος ελέγχει το παρελθόν ελέγχει το μέλλον. Όποιος ελέγχει το παρόν ελέγχει το παρελθόν».
Το να αγνοεί κανείς την ηλεκτρονική εποχή και τη δικτύωση του ανθρώπου του 21ου αιώνα είναι στρουθοκαμηλισμός. Πρόκειται για μία επανάσταση. Ωστόσο, όπως γίνεται σε κάθε ανατροπή, το καλό είναι ότι είναι απρόβλεπτη. Όσο κι αν κάποιοι σχεδιάζουν πάνω στην παγκοσμιοποίηση αυτό που τελικά θα συντελεστεί, δε σχεδιάζεται. Σημασία έχει να κατανοήσουμε την αναγκαιότητα της αυτοσυνειδησίας και της συγκρότησης συνειδήσεων μέσα στην ψηφιακή παρουσία του μέλλοντος. Να κατανοήσουμε τη λειτουργία της γλώσσας και της μνήμης ως αντίσταση στον κίνδυνο ενός «αόρατου» τεχνοπολιτικού ολοκληρωτισμού. Σημασία έχει ο άνθρωπος με επίγνωση, που αποτελεί το αποκύημα του εικοστού αιώνα, να μην διαχυθεί και εξανεμιστεί μέσα στον παγκόσμιο ιστό του 21ου αιώνα, αλλά να κάνει τον ιστό κτήμα του. Το στοίχημα θα μπορούσε να τεθεί κάπως έτσι: η τεχνολόγιση να μην καταπιεί το ανθρώπινο αλλά το ανθρώπινο να υπερβεί την τεχνολόγιση.
Πηγή:
Πέμπτη 18 Σεπτεμβρίου 2025
ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΛ 2025-2026
ΕΞΕΤΑΣΤΕΑ ΥΛΗ Γ’ ΛΥΚΕΙΟΥ ΓΕΛ 2025-2026
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ
ΒΙΒΛΙΑ
2025-2026
- Κοπιδάκης Μ., Πατρικίου Έ., Λυπουρλής,
Δ., Μωραΐτου Δ., «Αρχαία Ελληνικά, Φιλοσοφικός Λόγος», Γ' τάξη Γενικού
Λυκείου, Υ.ΠΑΙ.Θ./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»,
- «Αρχαία Ελληνικά, Φάκελος Υλικού» Γ'
τάξη Γενικού Λυκείου, Υ.ΠΑΙ.Θ./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
- Ζαμάρου Ειρ., Μήτσης Ν., Παπανδρέου
Ιφ., Εγχειρίδιο Γλωσσικής Διδασκαλίας, Υ.ΠΑΙ.Θ./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
- Οικονόμου Μ., Γραμματική της Αρχαίας
Ελληνικής, Υ.ΠΑΙ.Θ./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»,
- Μουμτζάκης Α. Β., Συντακτικό της
Αρχαίας Ελληνικής (Α΄, Β΄, Γ΄ Γενικού Λυκείου), Υ.ΠΑΙ.Θ./Ι.Τ.Υ.Ε.
«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Από το σχολικό
βιβλίο: Κοπιδάκης Μ., Πατρικίου Έ., Λυπουρλής, Δ., Μωραΐτου Δ., «Αρχαία
Ελληνικά, Φιλοσοφικός Λόγος», Γ' τάξη Γενικού Λυκείου, Υ.ΠΑΙ.Θ./Ι.Τ.Υ.Ε.
«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Εισαγωγή:
Δ. Ο ΣΩΚΡΑΤΗΣ:
Κεφ. Δ2: Οι
φιλοσοφικές ιδέες του Σωκράτη. Διαλεκτική, μαιευτική, ειρωνεία. Η αναζήτηση των
ορισμών, η επαγωγική μέθοδος και η ηθική.
Κεφ. Δ3: Η δίκη
και ο θάνατος του Σωκράτη.
Ε. Ο ΠΛΑΤΩΝ:
Κεφ. E1: Ο βίος του.
Πλάτων,
Πρωταγόρας:
Β. Η φιλοσοφική
σημασία του διαλόγου
Γ. Ο μύθος του
Πρωταγόρα για τη δημιουργία του ανθρώπου και την αρετή (Στην εξεταστέα ύλη δεν
περιλαμβάνονται «Ησιόδου, Θεογονία, Ο μύθος του Προμηθέα», πρωτότυπο (στ. 507-
569) και νεοελληνική απόδοσή του από τον Π. Λεκατσά, και «Αισχύλου, Προμηθέας
Δεσμώτης, Η προσφορά του Προμηθέα στον ανθρώπινο πολιτισμό», πρωτότυπο (στ. 436
- 506) και νεοελληνική
απόδοσή του από τον Τ. Ρούσσο).
Πλάτων, Πολιτεία:
Εισαγωγή στην Πολιτεία
1. Νεανικές
φιλοδοξίες και απογοητεύσεις,
2. Η συγγραφή της
Πολιτείας,
3. Η σκηνοθεσία
και τα πρόσωπα του διαλόγου,
6. Οι τρεις
τάξεις,
8. Η αγωγή των
φυλάκων,
12. Οι
φιλόσοφοι-βασιλείς,
13. Η δικαιοσύνη.
Η αλληγορία του
σπηλαίου, εισαγωγικό σημείωμα.
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ
Βίος και έργα:
Πότε και πού
γεννήθηκε ο Αριστοτέλης - Λίγα λόγια για την καταγωγή του,
Ο Αριστοτέλης
στην Ακαδημία του Πλάτωνα: Μαθητής πρώτα, δάσκαλος στη συνέχεια,
Ο Αριστοτέλης στη
Μακεδονία: Δάσκαλος του Αλέξανδρου,
Επιστροφή του
Αριστοτέλη στην Αθήνα: Αρχίζει η τρίτη περίοδος της φιλοσοφικής του
δραστηριότητας. Ο Αριστοτέλης διδάσκει στο Λύκειο,
Ο Αριστοτέλης
εγκαταλείπει οριστικά την Αθήνα - Το τέλος της ζωής του.
Αριστοτέλης, Ἠθικά
Νικομάχεια
Εισαγωγή
(ολόκληρη)
Αριστοτέλης,
Πολιτικά
Εισαγωγή
(ολόκληρη)
Από το σχολικό
βιβλίο: «Αρχαία Ελληνικά, Φάκελος Υλικού» Γ' τάξη Γενικού Λυκείου Κείμενα
αναφοράς από τις παρακάτω θεματικές ενότητες, όπως αυτά εμφανίζονται στον
Φάκελο Υλικού:
Α. Η αντίληψη
για τη φιλοσοφία: Η φιλοσοφία και η διαμόρφωση του ανθρώπου
Α.1 Γιατί
φιλοσοφεί ο άνθρωπος;
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Μετά τα φυσικά A 2, 98b12-28
Α.2 Η πρακτική
και πολιτική διάσταση της φιλοσοφίας
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Προτρεπτικός προς Θεμίσωνα, αποσπάσματα 8-9
Α.3 Η φιλοσοφία
ως προϋπόθεση για την ευδαιμονία
ΕΠΙΚΟΥΡΟΣ, Επιστολή στον Μενοικέα, 122
Β. Η
δημιουργία της ανθρώπινης κοινωνίας και η πολιτική αρετή (Πλάτων, Πρωταγόρας)
Β.4 Ο
πρωταγόρειος μύθος: η διανομή των ιδιοτήτων στα ζώα
ΠΛΑΤΩΝ, Πρωταγόρας 320c-321b (ενότητα: 2η σχολικού βιβλίου,
Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Β.5 Ο
πρωταγόρειος μύθος: η κλοπή της φωτιάς- έντεχνη σοφία και λόγος
ΠΛΑΤΩΝ, Πρωταγόρας 321b-322a (ενότητα: 3η σχολικού βιβλίου,
Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Β.6 Ο
πρωταγόρειος μύθος: το δώρο του Δία-η πολιτική αρετή ως κοινή και αναγκαία
ιδιότητα των ανθρώπων
ΠΛΑΤΩΝ, Πρωταγόρας 322a-323a (ενότητα: 4η σχολικού βιβλίου,
Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Β.7 Η συγκρότηση
της πόλεως
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Πολιτικά Α 1.12, 1253a29-39 (ενότητα: 14η σχολικού βιβλίου, που δίνεται σε μετάφραση,
Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Γ. Η παιδεία
και η αναζήτηση της αλήθειας - η ανθρώπινη φύση και το χρέος του φιλοσόφου
Γ.8 Η αλληγορία
του σπηλαίου: Οι δεσμώτες
ΠΛΑΤΩΝ, Πολιτεία, 514a-515c (ενότητα: llη σχολικού βιβλίου, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε.
«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ», με προσθήκη κειμένου στον Φάκελο Υλικού)
Γ.9 Η αλληγορία
του σπηλαίου: Η παιδεία
ΠΛΑΤΩΝ, Πολιτεία, 518b-519a, (κείμενο στον Φάκελο Υλικού)
Γ.10 Η αλληγορία
του σπηλαίου: Οι φιλόσοφοι
ΠΛΑΤΩΝ, Πολιτεία, 519b-520a (ενότητες: 12η και 13η σχολικού βιβλίου,
Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Γ.11 Ο χαρακτήρας
και οι στόχοι της παιδείας
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Πολιτικά, Θ 1.3-2.1, 1337a33-bll (ενότητα: 20η
σχολικού βιβλίου, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Δ. Ο άνθρωπος
ανάμεσα στους ανθρώπους - η ηθική αρετή
Δ.12 Η ηθική
αρετή
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Ήθικά Νικομάχεια, Β 1. 1-4, 1103a14-b2 (ενότητες: 1η και 2η σχολικού βιβλίου Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Δ.13 Η Ηθική
αρετή και η ηθική πράξη
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Ήθικά Νικομάχεια, Β 1.5-8, 1103b2-25 (ενότητες: 3η και 4η σχολικού βιβλίου,
Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Δ.14 Ηθική αρετή
και μεσότητα
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Ήθικά Νικομάχεια, Β 6.4-8, 1106a26-b7 (ενότητα: 7η σχολικού βιβλίου, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Δ.15 Ορισμός της
αρετής
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Ήθικά Νικομάχεια, Β 6.10-13-16, 1106b18-28· 1106b36-1107a6 (ενότητες: 9η
και l0η, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε.
«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Ε. Ο άνθρωπος
μέσα στην πόλη - η πολιτική αρετή
Ε.16 Η πόλις
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Πολιτικά, Α 1.1-8, 1252a1-7∙b27-32 (ενότητες: 11η
και 12η σχολικού βιβλίου, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α/Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Ε.17 Ο άνθρωπος ζῷον
πολιτικόν
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Πολιτικά, Α 1. 10-11, 1253a7-18 (ενότητα: 13η σχολικού βιβλίου, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α/Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»)
Ε.18 Η αρχή της
πλειοψηφίας
ΑΡΙΣΤΟΤΕΛΗΣ, Πολιτικά, Γ6. 3-4, 1281a39-b10 (κείμενο στον
Φάκελο Υλικού)
ΣΤ. Ο άνθρωπος πολίτης του κόσμου - η νέα οικουμένη και η επιμέλεια του εαυτού
ΣΤ. 21 Η νέα
οικουμένη
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ, Περί Ἀλεξάνδρου τύχης καί ἀρετῆς, 6 329 A-D (κείμενο στον Φάκελο Υλικού)
ΑΔΙΔΑΚΤΟ
ΚΕΙΜΕΝΟ
1. ΚΕΙΜΕΝΟ
Αδίδακτο πεζό
κείμενο αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων της απικής διαλέκτου.
2. ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ
- ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΟ
α. Η ύλη που
περιλαμβάνεται στα βιβλία του Γυμνασίου «Αρχαία Ελληνική Γλώσσα» Α', Β', Γ'
Γυμνασίου.
β. Ολόκληρη η ύλη
που περιλαμβάνεται στο σχολικό βιβλίο Εγχειρίδιο Γλωσσικής Διδασκαλίας
(ενότητες: 1 - 21).
ΛΑΤΙΝΙΚΑ
ΒΙΒΛΙΑ
2025-2026
Πασχάλης Μ., Σαββαντίδης Γ., Λατινικά τεύχος Α΄, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε.
«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Πασχάλης Μ., Σαββαντίδης Γ., Λατινικά τεύχος Β΄, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε.
«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Τζάρτζανος Α., Λατινική Γραμματική, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Εισαγωγή:
Από το σχολικό
βιβλίο Πασχάλης Μ.,
Σαββαντίδης Γ., Λατινικά τεύχος Α΄, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»:
Λατινική
Γλώσσα και Λογοτεχνία:
Η λατινική γλώσσα,
Η γένεση της ρωμαϊκής λογοτεχνίας
Εποχές της ρωμαϊκής λογοτεχνίας,
Γενικά χαρακτηριστικά της ρωμαϊκής λογοτεχνίας
Η εξέλιξη της
ρωμαϊκής λογοτεχνίας:
Προκλασική εποχή (απαρχές-περ. 100 π.Χ.),
Κλασική εποχή (περ. 100 π.Χ.-14 μ.Χ.):
Γενικά χαρακτηριστικά,
Α. Η ρεπουμπλικανική περίοδος ή οι χρόνοι του Κικέρωνα (100-31 π.Χ.),
Β. Οι Αυγούστειοι χρόνοι (31 π.Χ.-14 μ.Χ.).
Κείμενα:
Από το σχολικό
βιβλίο Πασχάλης Μ., Σαββαντίδης Γ., Λατινικά τεύχος Α΄: Μαθήματα XVI-XX
Από το σχολικό
βιβλίο Πασχάλης Μ., Σαββαντίδης Γ., Λατινικά τεύχος Β΄: Μαθήματα XXI-L.
Και αξιοποιείται
το βιβλίο αναφοράς: Α. Τζάρτζανος, Λατινική Γραμματική, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε.
«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Γραμματική –
Συντακτικό:
I. Η ύλη που έχει
διδαχθεί στη Β΄ ΓΕ.Λ.
II. Η ύλη Γ΄
ΓΕ.Λ.:
• Η οριστική του
παθητικού ενεστώτα της γ΄ συζυγίας
• Το απαρέμφατο του παθητικού ενεστώτα της γ΄ συζυγίας
• Τα αποθετικά ρήματα της γ΄ συζυγίας
• Η οριστική του παθητικού μέλλοντα της γ΄ και δ΄ συζυγίας
• Το ρήμα fio
• Η οριστική του παθητικού παρατατικού και των αποθετικών ρημάτων
• Η μετοχή του παθητικού παρακειμένου
• Τα σύνθετα του do
• Το εξωτερικό και το εσωτερικό αναγκαστικό αίτιο
• Το απαρέμφατο του ενεργητικού παρακειμένου
• Η αόριστη αντωνυμία quidam,
quaedam, quiddam (ουσιαστική) και quoddam (επιθετική)
• Το ειδικό απαρέμφατο
• Το ουσιαστικό bos
• Οι συντελεσμένοι χρόνοι της παθητικής φωνής
• Το απαρέμφατο του παθητικού παρακειμένου
• Ο υπερθετικός των επιθέτων
• Η γενική και η αφαιρετική της ιδιότητας
• Η απόλυτη αφαιρετική
• Τα ρήματα cado και caedo και τα σύνθετά τους
• Η μετοχή του ενεστώτα
• Η μετοχή του ενεστώτα των αποθετικών ρημάτων
• Η μετοχή του μέλλοντα
• Η μετοχή του μέλλοντα των αποθετικών ρημάτων
• Η χρήση της μετοχής
• Η ενεργητική περιφραστική συζυγία
• Το απαρέμφατο του μέλλοντα
• Η έκφραση est mihi nomen
• Ο σύνδεσμος dum + οριστ.
του ενεστώτα
• Η απόλυτη αφαιρετική
• Η υποτακτική του ενεργητικού ενεστώτα
• Η υποτακτική του παθητικού ενεστώτα
• Η χρήση της υποτακτικής
• Η υποτακτική του ενεργητικού και παθητικού παρατατικού
• Η χρήση της υποτακτικής
• Η ακολουθία των χρόνων
• Η υποτακτική του ενεργητικού παρακειμένου
• Η υποτακτική του παθητικού παρακειμένου
• Η υποτακτική του ενεργητικού υπερσυντελίκου
• Η υποτακτική του παθητικού υπερσυντελίκου
• Η ακολουθία των χρόνων
• Ο ιστορικός και ο χρονικός cum
• Προτάσεις ουσιαστικές με το quod
• Η προστακτική του ενεργητικού ενεστώτα
• Η προστακτική του ενεργητικού μέλλοντα
• Η προστακτική του παθητικού ενεστώτα και μέλλοντα
• Η απαγόρευση
• Παρατηρήσεις για τη χρήση της προστακτικής
• Ο προσδιορισμός του χρόνου
• Τα παραθετικά των επιθέτων
• Ο υπερθετικός των επιθέτων σε -er και-lis
• Περιφραστικός σχηματισμός των παραθετικών
• Ο σχηματισμός των επιρρημάτων
• Τα παραθετικά των επιρρημάτων
• Ο β΄ όρος της σύγκρισης
• «Ανώμαλα» παραθετικά
• Οι εκφράσεις maior natu και minor natu
• Παρατηρήσεις για τη χρήση του συγκριτικού (απόλυτη σύγκριση)
• Η απουσία της οριστικής στον πλάγιο λόγο
• Ο προσδιορισμός του τόπου
• Ο προσδιορισμός του χρόνου
• Το ρήμα eo, ii(ivi), itum, ire
• Οι χρήσεις της γενικής
• Οι χρήσεις της δοτικής
• Οι χρήσεις της αφαιρετικής
• Το γερούνδιο
• Το γερουνδιακό
• Η παθητική περιφραστική συζυγία
• Το ποιητικό αίτιο του γερουνδιακού
• Το σουπίνο
• Ο προσδιορισμός του σκοπού
• Οι αιτιολογικές προτάσεις
• Οι τελικές προτάσεις
• Ο προσδιορισμός του σκοπού
• Οι επιρρηματικές συμπερασματικές προτάσεις
• Οι χρονικές προτάσεις
• Χρήσεις του συνδέσμου cum
• Οι υποθετικοί λόγοι
• Οι εναντιωματικές προτάσεις
• Οι παραχωρητικές προτάσεις
• Οι παραβολικές προτάσεις
• Οι υποθετικές παραβολικές προτάσεις
• Οι αναφορικές προτάσεις
• Οι ευθείες ερωτήσεις
• Οι πλάγιες ερωτήσεις
• Οι βουλητικές προτάσεις
• Οι ουσιαστικές συμπερασματικές προτάσεις
• Οι ενδοιαστικές προτάσεις και οι ουσιαστικές προτάσεις που εισάγονται με το quominus, το ne και το quin.
• Ακολουθία των χρόνων
• Ανακεφαλαίωση των χρήσεων του συνδέσμου ut
• Ο πλάγιος λόγος
• Η γερουνδιακή έλξη και ο προσδιορισμός του σκοπού
• Τα αντωνυμικά επίθετα.
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ ΚΑΙ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
ΒΙΒΛΙΑ
2025-2026
ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ
- Τσολάκης
Χ., Αδαλόγλου Κ., Αυδή Α., Γρηγοριάδης Ν., Δανιήλ Α., Ζερβού 1., Λάππα Ε.,
Τάνης Δ., Έκφραση - Έκθεση (τεύχος Γ'), Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
- Χατζησαββίδης Σ., Χατζησαββίδου Α.,
Γραμματική Νέας Ελληνικής Γλώσσας (Α', Β', Γ' Γυμνασίου), Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ
«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
- Κανδήρου Γλ., Πασχαλίδης Δ., Ρίζου
Σπ., Γλωσσικές Ασκήσεις (Γενικό Λύκειο), Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
- Μανωλίδης Γ., Μπεχλιβάνης 0., Φλώρου
Φ., Θεματικοί Κύκλοι. Έκφραση - Έκθεση (Γενικό Λύκειο), Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ
«ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
- Νεοελληνική Γλώσσα Γ' Γενικού
Λυκείου, Φάκελος Υλικού - Δίκτυο κειμένων: «Εμείς και οι άλλοι ... »,
Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
- Γρηγοριάδης Ν., Καρβέλης Δ., Μηλιώνης
Χ., Μπαλάσκας Κ., Παγανός Γ., Παπακώστας Γ., Κείμενα Νεοελληνικής
Λογοτεχνίας (τεύχος Γ'), Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
- Παρίσης 1., Παρίσης Ν., Λεξικό
Λογοτεχνικών Όρων, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
- Λογοτεχνία, Φάκελος Υλικού-Δίκτυα
Κειμένων, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./ΙΤΥΕ «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Η εξέταση των
μαθητών και μαθητριών είναι ενιαία για τη Νεοελληνική Γλώσσα και τη Λογοτεχνία
και γίνεται σε κείμενα λογοτεχνικά και μη λογοτεχνικά τα οποία δεν
εμπεριέχονται στα ανωτέρω διδακτικά βιβλία
Ως
εξεταστέα-διδακτέα ύλη ορίζονται δραστηριότητες με τις οποίες υπηρετείται και ελέγχεται η επίτευξη
των σκοπών και των προσδοκώμενων αποτελεσμάτων της διδασκαλίας του μαθήματος.
Ι. Για την
Νεοελληνική Γλώσσα, οι μαθητές και οι μαθήτριες πρέπει να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται σε
δραστηριότητες και να απαντούν σε ερωτήματα/ ερωτήσεις που απορρέουν από
κείμενα που αναφέρονται σε κάποιον ή κάποιους από τους θεματικούς άξονες, όπως
αυτοί ορίζονται στο Πρόγραμμα Σπουδών.
Πιο συγκεκριμένα
οι μαθητές και οι μαθήτριες καλούνται:
α) να κατανοούν
τη γλωσσική μορφή των κειμένων και τα κειμενικά τους χαρακτηριστικά, τη σχέση
που έχει η γλώσσα και η οργάνωση του κειμένου με την περίσταση και τον σκοπό
της επικοινωνίας,
β) να ερμηνεύουν
και να προσεγγίζουν κριτικά τα κείμενα με στόχο τη διερεύνηση του τρόπου με τον
οποίο αναπαριστώνται ιδέες, αντιλήψεις, προκαταλήψεις για τον άνθρωπο, την
κοινωνία και τον κόσμο,
γ) να συγκρίνουν
κείμενα ως προς τις δύο προηγούμενες διαστάσεις με στόχο τον εντοπισμό
ομοιοτήτων και διαφορών μεταξύ των κειμένων ως προς τη γλώσσα, το μέσο, τους
σημειωτικούς τρόπους, το κειμενικό είδος, τις αναπαραστάσεις της
πραγματικότητας, τον τρόπο προσέγγισης του θέματος κ.λπ.
δ) να παράγουν
κείμενα, με βάση τα μελετώμενα κείμενα με στόχο:
i) τον μετασχηματισμό των
γλωσσικών και νοηματικών δομών (σημασιών) των κειμένων ή/και
ii) τη συνοπτική παρουσίαση
του περιεχομένου των κειμένων και
iii) τη διατύπωση και έκφραση
δικών τους απόψεων, σε επικοινωνιακό πλαίσιο, σχετικά με συγκεκριμένα ερωτήματα
που τίθενται στα κείμενα αναφοράς.
ΙΙ. Για τη
Λογοτεχνία, οι
μαθητές και οι μαθήτριες θα πρέπει να είναι σε θέση να
τοποθετούνται/ανταποκρίνονται με ένα ερμηνευτικό σχόλιο στο θέμα ή ερώτημα που
οι ίδιοι/-ες πιστεύουν ότι θέτει το κείμενο, αξιοποιώντας συνδυαστικά
κειμενικούς δείκτες μεταξύ τους ή και με στοιχεία συγκειμένου, με σκοπό να
τεκμηριώνουν τις προσωπικές θέσεις και ανταποκρίσεις τους
Πιο συγκεκριμένα,
ο/η μαθητής/-ήτρια αναμένεται να είναι σε θέση:
- να εντοπίσει ποιο είναι, κατά τη
γνώμη του/της, το θέμα του κειμένου
- να καταγράψει το ερώτημα ή τα
ερωτήματα που απορρέει/-ουν από τον τρόπο που χειρίζεται ο/η συγγραφέας το
θέμα του/της
- να αξιολογήσει ποιο από τα ερωτήματα
παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον για τον ίδιο/-α και σε αυτό να στηρίξει
το ερμηνευτικό του/της σχόλιο.
Τέλος, οι μαθητές
και οι μαθήτριες οφείλουν να τεκμηριώνουν τις απαντήσεις τους με αναφορές στο
κείμενο ή σε συγκεκριμένους κειμενικούς δείκτες.
Τα κριτήρια με τα
οποία κρίνεται η πληρότητα των απαντήσεων των μαθητών και των μαθητριών είναι:
η ποιότητα (αλήθεια και ακρίβεια των δεδομένων), η ποσότητα (η επάρκεια των
στοιχείων), η συνάφεια του περιεχομένου με τον επικοινωνιακό στόχο και η
σαφήνεια σε επίπεδο έκφρασης και διατύπωσης του περιεχομένου (περισσότερα βλ.
ΓΝΕΛ, σελ. 169-171).
ΕΠΙΣΗΜΑΝΣΗ
Προκειμένου οι μαθητές/-τριες να είναι σε θέση να ανταποκρίνονται στις
διαδικασίες κατανόησης των κειμένων και στις διαδικασίες παραγωγής λόγου
προτείνεται να αξιοποιούν το γλωσσάρι όρων που περιέχεται στους Φακέλους
Υλικού. Οι όροι αυτοί αποτελούν εργαλεία προσέγγισης των κειμένων και όχι
αυτοσκοπό.
ΙΣΤΟΡΙΑ
ΒΙΒΛΙΟ
2025-2026
Μαργαρίτης Γ.,
Αζέλης Αγ., Ανδριώτης Ν., Δετοράκης Θ., Φωτιάδης Κ., Θέματα Νεοελληνικής
Ιστορίας, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
Από το σχολικό
βιβλίο: Μαργαρίτης Γ., Αζέλης Αγ., Ανδριώτης Ν., Δετοράκης Θ., Φωτιάδης Κ.,
Θέματα Νεοελληνικής Ιστορίας, Υ.ΠΑΙ.Θ.Α./Ι.Τ.Υ.Ε. «ΔΙΟΦΑΝΤΟΣ»
ΑΠΟ ΤΗΝ
ΑΓΡΟΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΣΤΗΝ ΑΣΤΙΚΟΠΟΙΗΣΗ
[Η Εισαγωγή δεν
συμπεριλαμβάνεται στην εξεταστέα ύλη.]
A. Η Ελληνική
Οικονομία μετά την Επανάσταση
Β. Η Ελληνική
Οικονομία κατά το 19ο αιώνα (Εκτός από την ενότητα 11. Το εξωελλαδικό ελληνικό
κεφάλαιο)
Γ. Οι οικονομικές
εξελίξεις κατά τον 20ό αιώνα
Η ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ
ΚΑΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ ΤΩΝ ΠΟΛΙΤΙΚΩΝ ΚΟΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1821 - 1936)
[Η Εισαγωγή δεν
συμπεριλαμβάνεται στην εξεταστέα ύλη.]
Α. Εξωτερικός
προσανατολισμός και πελατειακές σχέσεις (1821-1843)
Β. Χειραφέτηση
και Αναμόρφωση (1844-1880)
Γ. Δικομματισμός
και εκσυγχρονισμός (1880-1909)
Δ.
Ανανέωση-Διχασμός (1909-1922)
Ε. Εκσυγχρονισμός
και επεμβάσεις (1923-1936)
[Ο Επίλογος δεν
συμπεριλαμβάνεται στην εξεταστέα ύλη.]
ΤΟ ΠΡΟΣΦΥΓΙΚΟ
ΖΗΤΗΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (1821-1930)
Πρόσφυγες στην
Ελλάδα κατά το 19ο αιώνα (Εισαγωγή)
Α. Το προσφυγικό
ζήτημα κατά την Ελληνική Επανάσταση (1821-1827)
Γ. Η αποκατάσταση
των προσφύγων κατά την περίοδο της μοναρχίας του Όθωνα (1833- 1862)
Δ. Πρόσφυγες και
αλυτρωτικά κινήματα κατά το 19ο αιώνα
Πρόσφυγες στην
Ελλάδα κατά τον 20ό αιώνα (Εισαγωγή)
Β. Η Μικρασιατική
καταστροφή
Γ. Η αποκατάσταση
των προσφύγων
Δ. Η αποζημίωση
των ανταλλαξίμων και η Ελληνοτουρκική προσέγγιση
Ε. Η ένταξη των
προσφύγων στην Ελλάδα
ΤΟ ΚΡΗΤΙΚΟ
ΖΗΤΗΜΑ ΑΠΟ ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ ΚΑΤΑ ΤΟ 19ο ΚΑΙ ΤΙΣ ΑΡΧΕΣ ΤΟΥ 20ού ΑΙΩΝΑ
Ε. Η περίοδος της
αυτονομίας και η ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα
ΠΑΡΕΥΞΕΙΝΙΟΣ
ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ
Δ. Ο Παρευξείνιος
Ελληνισμός το 19ο και 20ό αιώνα.
https://edu.klimaka.gr/panelladikes/exetaseis/383-panellhnies-exetastea-ylh-panelladikwn
https://linktr.ee/glykeriavogiatzi
Εγγραφή σε:
Αναρτήσεις (Atom)